|

حلاج‌نما در چاه‌کوه

مریم رحمانیان

برای بهتردیدن خورشیدگرفتگی پنج دی، راهی روستای شیب‌دراز قشم شدم. خیال می‌کردم این هفته در مورد هیجان پوشیده‌شدن روی خورشید خواهم نوشت و از اولین تجربه‌ تماشای چنین اتفاقی در زندگی‌ام هزار و یک قصه برای تعریف‌کردن خواهم داشت اما اتفاق‌های دیگری افتاد که روی خورشید‌گرفتگی سایه انداخت. حداقل فهمیدم که مسائل انسانی یا همان قصه‌ آدم‌ها، قلبم را بیشتر به لرزش دچار می‌کند تا رخدادهای طبیعی. بعد از دیدن خورشیدگرفتگی، با گروه رصدی‌مان تصمیم به دیدن جاذبه‌های قشم گرفتیم. بعد از کمی پیاده‌روی، وارد خنکی سایه‌های تنگه چاه‌کوه شدیم. از ظل آفتاب درآمده بودیم و میان دیواره‌های بلند و حفره‌دارش حرکت می‌کردیم. صدای فریادهای گاه و بیگاه مردی از دور می‌آمد و کمانه می‌کرد و مغزمان را نشانه می‌گرفت که بدجور با فضا ناهمخوانی داشت. هرچه جلوتر می‌رفتیم صدا بلندتر می‌شد و کلمات وضوح بیشتری پیدا می‌کرد. از روی درپوش چوبی چاه‌ عبور کردیم و رسیدیم به مرکز تنگه. مردی با لباسی کثیف و آشفته، تسبیح سبزی به دست گرفته بود و دست‌های مشت‌کرده‌اش را رو به آسمان تکان می‌داد و نعره می‌زد. آن‌قدر صدایش بلند بود که نمی‌شد حرف‌هایش را شنید. خودش را شبیه حلاج می‌دانست و کم مانده بود فریاد اناالحق سر بدهد. لحظه‌ای از خدا برای باران تشکر می‌کرد، لحظه‌ بعد آسمان و زمین را به فحش می‌بست. ما را که متعجب نگاهش می‌کردیم کافر می‌خواند و بعد از ما تشکر می‌کرد. تا یک گروه جدید می‌رسید، خودش را می‌انداخت میان چاله‌های پرآب و مشتش را پر می‌کرد و می‌نوشید و به صورتش می‌زد. گروه‌ها می‌رسیدند و با دهان باز، مرد معرکه‌گیر را نگاه می‌کردند و او بیشتر و بیشتر تغذیه می‌شد. اختلال شخصیت نمایشی در حادترین وضعیت ممکن، طوری در او نمود داشت که اگر شخص جدیدی وارد فضای دیدش می‌شد و نگاهش نمی‌کرد، لحظه‌ای سکوت می‌کرد، بغض می‌کرد و بعد نعره‌هایش را با قدرت بیشتری به گوش‌هایمان می‌کوباند. دوربین‌های عکاسی، تقریبا بی‌کار، میان دست‌های مردد مانده بود. گروه دیگری وارد شد. مرد تسبیح سبزش را میان دست چرخاند و بعد به هوا انداخت. اشتباه تخمین زده بود و تسبیح سر خورد و میان یکی از چاله‌های آب افتاد. مرد از خدا تشکر کرد و بعد به آمریکا فحش داد و گفت خون جوانان ما از چنگش می‌چکد و بعد خودش را زد. ما همین‌طور آرام از کنارش حرکت می‌کردیم و ژست می‌گرفتیم و عکس می‌انداختیم و بیهوده تلاش می‌کردیم نادیده‌اش بگیریم. ناگهان زنی نسبتا مسن، وارد حوزه‌ استحفاظی مرد شد. از آن دسته آدم‌ها بود که تا وارد جایی می‌شوند، هاله‌ قدرتشان چشم همه را به خود جلب می‌کند. سی‌ ثانیه به حرف‌هایش گوش داد و بعد صدایش را در سرش انداخت. صدای زن پهن شد روی صدای مرد. گفت که برود بساطش را جایی پهن کند که گوش شنوایی داشته باشد. توریست‌ها هاج و واج مانده بودند و هیچ نمی‌فهمیدند چه اتفاقی در آن میان می‌گذرد. مرد در سکوت به حرف‌های زن گوش داد. زیر لب چیزی گفت و بعد جوری آرام رفت که انگار هیچ‌وقت نبوده ‌است. جای خالی صدایش توی گوشمان زنگ می‌زد. زن رو به همه‌ ما کرد و گفت مقصر اصلی ما هستیم. بار گناه اینکه در سکوت گذاشته بودیم کسی چشممان را به خودش بدوزد روی گردن ما بود. اجازه داده بودیم در مکانی توریستی که به سکوت و آرامش و خنکی مرموزش معروف بود، معرکه‌گیر مجنونی، سرمان را گرم کند و حتی آبرویمان را جلوی توریست‌ها ببرد. سرمان را پایین انداختیم. حرفش به طرز دردناکی یادمان آورد که حدود سی دقیقه ایستاده بودیم و تحمل کرده بودیم و حتی در ناخودآگاهمان باور کرده بودیم که مرد جزئی از آن فضاست و نرفتنی ‌است. مبتلا به شخصیت نمایشی را نباید نادیده گرفت. ادعاهایش را نباید با لبخند از سر گذراند. باید ایستاد توی رویش و به او فهماند که کور خانه‌نشین از بغداد خبر ندارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.