|

سرگرداني و ترديد

«قاش» نام مجموعه داستاني است از مهين بني‌طالبي‌دهكردي كه در نشر پوينده به چاپ رسيده است. اين مجموعه شامل 20 داستان كوتاه است و عنوان كتاب نيز از نام يكي از داستان‌ها گرفته شده است. عناوين برخي از داستان‌هاي اين مجموعه عبارت‌اند از: «ديروز، امروز»، «شخصيت ايده‌آل داستان من»، «عالم ارواح»، «شوقي»، «خانم آذين»،‌ «آلزايمر»، «ترديد»، «ما همه برده‌ايم» و «قاش». داستان اول كتاب با عنوان «ديروز، امروز» اين‌طور شروع مي‌شود: «حاج‌خانم زانو زد لب تنور و يك دستش را ستون تنش كرد و با دست ديگر هيزم‌ها را داخل تنور كومه كرد و بلند شد و ايستاد و خاك لب تنور را از سر زانوهايش تكاند و با پشت دست نرمي بيني‌اش را ماليد و با چشم دنبال شيشه نفت گشت. آن را برداشت و روي كومه هيزم‌هاي داخل تنور ريخت و به من اشاره كرد كه دور بايستم و با اخم گفت: شعله موهايت را مي‌سوزاند. در يك لحظه شعله تنوره كشيد و از دهانه تنور برافراشته بود و همه‌جا را گرفت، داخل كومه به گردش درآمد و به‌همراه دود زبانه كشيد و سركشانه و مغرور به سمت بالا تاخت. حاج‌خانم با پر چارقد آب چشمش را گرفت و با نگراني دوباره به من اشاره كرد كه دور بمانم. گرماي مطبوعي از شعله‌هاي هراسان در تنم دويد و حالت خلسه‌آوري به من دست داد. چقدر آتش را دوست دارم! وقتي كه با هيزم‌ها كلنجار مي‌رود و آنها را درهم مي‌كوبد و تا آخرين ذره مي‌سوزاند و سرانجام سرمست از پيروزي چشمانش را مي‌بندد و همان‌جا ميان خاكسترها به خوابي آرام فرومي‌رود». در داستان‌هاي اين مجموعه آدم‌ها و موقعيت‌هاي مختلف توصيف شده‌اند و برخي از داستان‌ها با دستمايه قراردادن مسائل روزمره زندگي نوشته شده‌اند؛ مثلا در داستان «شوقي» با مردي روبه‌روييم كه درگير خرج و مخارج زندگي‌اش است و وقتي اندكي پول به دستش مي‌رسد نمي‌داند با آن چه‌كار كند و وارد بحران تازه‌اي مي‌شود. در بخشي از اين داستان مي‌خوانيم:‌ «با اينكه خانه بود، اما هنوز از فكر ارز و طلا خيلي كلافه بود. دور و بر خانه راه مي‌رفت، دست به برگ گل‌ها مي‌كشيد، ‌در آينه به خودش نگاه مي‌كرد، كتش را درمي‌آورد، اما فكرش متوجه طلا و ارز بود و چون مي‌دانست تنهاست افكارش را به زبان مي‌آورد و بلندبلند با خودش حرف مي‌زد. گربه هم پابه‌پايش راه مي‌رفت و هربار يك ميوي آهسته و محزون سر مي‌داد و او را تأييد مي‌كرد. مي‌گفت خدايا چه كنم، وقتي پول ندارم يك بدبختي دارم و حالا كه پول دارم، هزار بدبختي. من بلد نيستم از پول‌هايم مراقبت كنم. مي‌ترسم هم پول خودم و هم پول پيرزن بيچاره را از دست بدهم و گربه دوباره با يك ميوي آهسته پاسخش را داد. در يخچال را باز كرد و چند ثانيه‌اي بلاتكليف به داخل آن زل زد. گربه هم به تبعيت از او نگاه مي‌كرد. چيز درست و درموني در يخچال نبود. يك تكه زغال، نصف پياز، سه تا خيار پلاسيده، نصف سطل ماست، چندتا هويج. بالاخره تصميم گرفت ماست و خيار بخورد. چندتايي هم استخوان از پلوي ديشب ته قابلمه بود. آنها را هم داخل ظرف گربه گذاشت و كمي هم ماست ريخت و خودش مشغول ماست و خيار شد؛ اما فكر ارز و طلا از سرش بيرون نمي‌رفت. برگشت به گربه نگاه كرد، ديد بربر نگاهش مي‌كند و اصلا لب نزده. پرسيد چرا از هيچ‌كدام نخوردي؟ مگر گرسنه نيستي؟ گربه ميوي كش‌دار و محزوني كرد و از جايش تكان نخورد و با دلخوري به شوقي نگاه كرد...». «يك روز سر فرصت» عنوان داستان بلندي از مهين بني‌طالبي‌دهكردي است كه اين كتاب نيز در نشر پوينده منتشر شده است. در ابتداي اين داستان راوي كتاب كه دوران كودكي‌اش را با مادربزرگش گذرانده، بعد از مدتي با او ديدار كرده و همين اتفاق باعث شده تا او گذشته و خاطراتش را به ياد آورد:‌ «من تمام دوران كودكي‌ام شنونده خاطرات و قصه‌هاي مادربزرگ بودم. مادربزرگ با قصه‌ها و خاطراتش مرا در حيرت فرومي‌برد، ميخكوب مي‌كرد و از دنياي واقعي كه در آن زندگي مي‌كردم دور مي‌كرد. من لذت مي‌بردم و سراپا گوش بودم. مادربزرگ تعصبي نداشت. رودربايستي هم نداشت. كلامش چنان دل‌نشین بود كه مرا با خود به سال‌هاي دور كودكي او مي‌برد. در كوچه‌پس‌كوچه‌هاي خاطراتش با هم قدم مي‌زديم. در آن لحظات هر دو دختركاني هفت، هشت‌ساله بوديم كه پا‌به‌پاي هم راه مي‌رفتيم و تماشا مي‌كرديم. حرفش كه تمام مي‌شد من هنوز منتظر شنيدن بودم. او مثل كسي كه بار سنگيني را از روي دوشش پايين گذاشته باشد، نفس تازه مي‌كرد. موهاي نارنجي از حنايش را زير روسري مرتب مي‌كرد، سوزن زير گلويش را باز مي‌كرد و دوباره مي‌بست و به پهناي صورتش مي‌خنديد...».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.