|

«از سرنوشت»؛ سریالی برای همه لایه‌های اجتماعی

مینا مقرب‌صمدی: راضی‌کردن مخاطب امروز تلویزیون به سادگی گذشته نیست؛ در روزگار تنوع و تعدد انواع شبکه‌های داخلی، خارجی، خانگی، اینترنتی و... انتخاب‌ها برای علاقه‌مندان فیلم و سریال به عنوان یکی از پرمخاطب‌ترین نوع برنامه‌های تلویزیونی که سرمایه‌‌‌گذاری کلانی از سوی مدیران و تصمیم‌گیران برای آن می‌شود، گسترده است؛ بنابراین نمی‌توان با نگاه به موفقیت فصول پیشین یک سریال، استفاده از ملودرام‌های عاشقانه عامه‌پسند یا بهره‌بردن از بازیگران سرشناس و ستاره‌های تلویزیونی قدیمی یا نوظهور حتی به‌کاربردن نام‌های آشنا به عنوان تهیه‌کننده و کارگردان، به موفقیت یک سریال دل بست و مخاطب را پای تلویزیون نشاند. سریال‌های تلویزیونی از آنجا که با عامه مردم در ارتباط هستند و مربوط به گروه یا قشر خاصی از جامعه نمی‌شوند، بر خلاف آنچه تصور می‌شود، بیشتر از هر چیز برای ارتباط حداکثری با مخاطب به خط روایی گیرا و قصه‌ای جذاب و قوی نیاز دارند نه چهره‌های مطرح سینمایی و تلویزیونی. با این رویکرد می‌توان پذیرفت مواجهه با سریال‌های تلویزیون به اتفاقی پیش‌بینی‌ناپذیر تبدیل شده است. به این معنا که سریال‌هایی که مخاطب با پیش‌فرض‌های ذکرشده در سطور بالا، آنها را انتخاب می‌کند، انتظارش را برآورده نمی‌کنند و برعکس سریالی که برای آن تبلیغ حداقلی شده و ترکیبی جوان از عوامل و بازیگران در آن مشغول به کارند، به حداکثر ارتباط با مخاطب دست پیدا می‌کند. یکی از این مجموعه‌ها، سریال «از سرنوشت» به کارگردانی محمدرضا خردمندان و علیرضا بذرافشان است که این روزها از شبکه دو روانه آنتن می‌شود. تجربه ثابت کرده است برای سنجیدن موفقیت یک سریال باید صبر و بازخورد خانواده‌ها و مردم را پس از پخش آن ارزیابی کرد. اما از سوی دیگر، نگاهی وجود دارد مبنی بر اینکه وقتی مجموعه‌ای در هفته‌های اول پخش بتواند توجه مخاطب را به دست بیاورد، بیننده دست او را در ادامه رها نخواهد کرد. محمدرضا خردمندان کارگردان جوانی است که در دنیای پویانمایی نگاه‌ها را به خود جذب کرد و با کوله‌باری از تجربه در ساخت فیلم کوتاه؛ این محصول موجز و موجه هنرهای تصویری؛ به ساخت فیلم «بیست و یک روز بعد» نائل شد؛ تجربه‌ای که توانست در بخش مسابقه سودای سیمرغ سی‌وپنجمین دوره جشنواره فیلم فجر حضور داشته باشد و نامزد بهترین فیلم از نگاه تماشاگران شود. این کارگردان جوان به عنوان اولین حضور تلویزیونی خود فصل اول «از سرنوشت» را کارگردانی می‌کند؛ مجموعه‌‌ای سه‌فصلی از فراز و نشیب‌های زندگی دو دوست که فصل اول آن، دوران کودکی آن دو را در پرورشگاهی تصویر می‌کند. اولین نکته جذاب در بازی‌گرفتن از کودکانی است که در این مجموعه بازی می‌کنند. از سوی دیگر، دانش فیلم‌سازی خردمندان در این چند سال تجربه توانسته است سطح دلخواه مخاطب را پیدا کند. مخاطب عادی شاید نتواند دلایل علاقه‌‌اش به دنبال‌کردن یک سریال را با واژه‌ها و تعاریف دقیق و علمی سینمایی بیان کند اما تأثیر دکوپاژ، میزانسن و قاب‌بندی‌ها در خوش‌ساخت‌کردن یک مجموعه اجتناب‌ناپذیر است؛ آنچه سریال «از سرنوشت» حداقل در این چند قسمت از آن بهره برده است. شاید اگر از بخشی از خشونت نامتناسب با سریال‌های تلویزیونی در میان زد و خوردهای کودکان این سریال بگذریم، بازی ‌روان کودکان «از سرنوشت» در کنار پیش‌بینی‌ناپذیربودن اتفاقات سریال از مهم‌ترین عواملی است که بیننده را تا اینجای کار به دنبال‌کردن مجموعه ترغیب کرده. ترکیب نسبتا جوان نویسندگان انتظار مخاطب را برای فصول بعدی قطع به یقین بالا می‌برد؛ آن‌هم در سریالی که سعی می‌کند آینه‌ای از طبقات مختلف اجتماعی را در جامعه امروز تصویر کند؛ از نیازمندترین سطوح اجتماعی تا لایه‌های مرفه و توانگر جامعه، هر یک نماینده‌ای در این مجموعه دارند. درباره نکته اول جذابیت مجموعه یعنی انتخاب بازیگران کودک و بازی‌گرفتن از آنها یادمان نرود پیش از این نیز مجموعه «بچه مهندس» که از همین شبکه پخش شد، توانست دو بازیگر خردسال را به سینمای ایران معرفی کند؛ دو کودکی که چندی بعد در «قصر شیرین» رضا میرکریمی درخشیدند. گویی بازیگران کودک با حضوری صادقانه و باقدرت در سریال‌ها به آنچه استحقاقش را در سینما دارند، می‌رسند؛ آن‌هم بدون هیچ تهدید و فرصت‌سوزی و فقط با عشق و احترام به بازیگری.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.