|

در سفر ظریف به مسقط انجام شد

دیدار دوباره وزرای خارجه ایران و عمان

شرق: وزرای خارجه ایران و عمان دیروز بار دیگر با یکدیگر دیدار کردند. به گزارش اداره‌ کل دیپلماسی رسانه‌ای و امور سخنگویی وزارت امور خارجه، محمدجواد ظریف دیروز و در چارچوب رایزنی‌های مستمر دوجانبه میان ایران و عمان عازم مسقط شد و با یوسف بن‌علوی، همتای عمانی‌اش، دیدار و گفت‌وگو کرد. رسانه‌ها در گزارش‌هایی که همراه با نقل‌قول از اداره رسانه‌ای وزارت خارجه منتشر شد، این گفت‌وگو را «دور اول گفت‌وگوها» بین دو وزیر خواندند. تا لحظه تنظیم گزارش جزئیات بیشتری از گفت‌وگوهای ظریف و بن‌علوی منتشر نشده ‌است، اما به نظر می‌رسد این سفر نیز در ادامه دیدارهای متعدد دو وزیر در ماه‌های اخیر با یکدیگر باشد. بن‌علوی آخرین‌بار ۱۱ آذرماه با سفر به تهران با مقامات کشورمان دیدار و گفت‌وگو کرد، اما در سال جاری سفرهای دیگری نیز به تهران داشته ‌است. ظریف نیز امسال پیش از این سفر دیگری به عمان داشت. با توجه به جایگاه عمان در منطقه و روابط مثبت این کشور با ایران از یک‌سو و با طرف حساب‌های منطقه‌ای و جهانی ایران از سوی دیگر، این کشور اغلب به‌عنوان واسطه یا میانجی در چالش‌هایی که ایران یک‌سوی آن باشد، ایفای نقش می‌کند. تناوب دیدارهای اخیر بن‌علوی، وزیر خارجه این کشور، با مقامات ایران باعث شده ‌است بسیاری از کارشناسان مشغول گمانه‌زنی درباره گفت‌وگوها و تعاملات پشت‌پرده احتمالی باشند، به‌خصوص که سفر ظریف به عمان کمی پس از همراهی او با رئیس‌جمهور در سفر به ژاپن رخ می‌دهد؛ یعنی دیگر کشوری که گمان واسطه‌گری‌اش در چالش‌های بین ایران و آمریکا می‌رود. ژاپن مشخصا در این زمینه، با وجود روابط تجاری با عربستان، تنها در ارتباط با آمریکا نقش‌آفرینی بالقوه دارد، اما عمان سابقه تعامل با سعودی‌ها را نیز داشته‌ است؛ البته برخی تحلیلگران با توجه به زمینه تحولات، موضوع تعاملات اخیر ایران و عمان را چالش منطقه‌ای بین ایران و عربستان می‌دانند. نصرت‌الله تاجیک، تحلیلگر سیاست خارجی، در زمان سفر بن‌علوی به ایران دراین‌باره به «شرق» گفت: «بيشتر آن را در ضريب منطقه‌اي‌اش مفيد مي‌دانم که اگر بتوانیم با سلسله‌تحرکاتي که ايران در راستاي طرح صلح هرمز انجام داد، از اين سفر براي رايزني در جهت يک طرح منطقه‌اي پخته استفاده کنيم و همکاري‌هاي منطقه‌اي را شروع کنيم، به عقيده من شايد دستاورد بيشتري داشته باشيم تا صرفا در جهت مسائل بين ايران و آمريکا». او استفاده آمریکا از کانال عمان را در شرایط فعلی بعید دانسته بود: «آمريکايي‌ها؛ يعني مشخصا ترامپ، مي‌خواهند با شرايط خودشان مذاکره کنند. اينکه ما به تفاهم نمي‌رسيم، يک دليلش اين است که ما شرايط خودمان را داريم و آنها شرايط خودشان و نقطه مشترک پيدا نمي‌شود؛ ولي ترامپ در اين مقطع، هم به لحاظ شرايط خودش و هم به لحاظ شرايط منطقه، علاقه‌مند نيست کارها به‌گونه‌اي رقم بخورد که دستش خالي شود و او را در شرايط عکس‌العمل قرار دهد که ناچار باشد امتياز زيادي به ايران بدهد؛ بنابراين اگر هم پيامي از سوي آمريکا در کار باشد، احتمالا مربوط به منطقه است». تاجیک اما احتمال داده بود گفت‌وگوهای بن‌علوی با ایران مربوط به منطقه و چالش ایران و عربستان باشد: «عماني‌ها علاقه‌مندند که تنش‌ها بين دو قدرت منطقه‌اي زياد نشود و اين موضوعی است که براي خودشان مهم است. دوم اين است که براي عماني‌ها مسئله يمن و چگونگي حل آن برايشان اهميت دارد». اشاره تاجیک به طرح صلح هرمز به این دلیل است که برخلاف گمانه‌زنی‌های اولیه، عمان نیز هنوز به پیشنهاد ایران در قالب طرح صلح هرمز پاسخ نداده ‌است و احتمالا در سفر ظریف این موضوع نیز بین دو وزیر خارجه به گفت‌وگو گذاشته شود. طرح صلح هرمز پیشنهادی بود که رئیس‌جمهور ایران در سخنرانی امسال خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد معرفی کرده و وزیر خارجه ایران مذاکرات و تبیین آن در رسانه‌ها را پی گرفته ‌است. این طرح از هشت کشور حاشیه خلیج‌فارس می‌خواهد با همراهی با ایران و انعقاد توافق‌هایی، از جمله توافق عدم‌تعرض، چالش‌های منطقه‌ای را بدون دخالت برون‌منطقه‌ای و با تعامل درونی حل کنند. برخی تحلیل‌ها، رویکرد محافظه‌کارانه و محتاطانه سنتی عمان را از دلایل زمان‌برشدن تصمیم عمان دراین‌باره می‌دانند. مسئله جنگ پنج‌ساله یمن که در آن ائتلاف سعودی در یک طرف و انصارالله یمن، در طرف دیگر قرار دارند، از دیگر موضوعاتی است که احتمالا در این دیدار بررسی خواهد شد. ایران پیگیر روند مذاکرات صلح یمنی‌یمنی در این زمینه بوده و برخی گزارش‌ها حاکی است فشارهای دیگر اعضای خانواده سلطنتی بر ولیعهد و حاکم دوفاکتوی سعودی بابت جنگ یمن و چالش با ایران بیشتر شده تا شاید محمد بن‌سلمان زودتر به طور جدی پیگیر پایان این جنگ شود. تکرار این سفرها و دیدارها بین دیپلمات‌های ایرانی و مقامات کشورهای همسایه، در ماه‌های اخیر، اغلب بدون اعلام نتیجه‌ای مشخص در حرکت به سمت رفع چالش‌های منطقه‌ای بوده ‌است، اما ادامه این گفت‌وگوها، به‌خصوص با توجه به جزئیات اندکی که از محتوای آنها منتشر می‌شود، می‌تواند به این معنا باشد که مذاکراتی همچنان در جریان و در حال پیشرفت است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.