|

رقابت هند و چين بر سر رابطه با ايران

يک تحليلگر مسائل شبه‌قاره گفت: هند به موقعيت ژئوپلیتيکي، انرژي و جايگاه ايران در منطقه نياز دارد و تلاش کرده آمريکا را با خود همراه کند تا اين کشور در روابط تهران و دهلي‌نو خللي ايجاد نکند. «نوذر شفيعي» در گفت‌وگو با ايرنا، با اشاره به سفر وزير خارجه هند به تهران و برگزاري نوزدهمين نشست کميسيون مشترک دو کشور گفت: ايران و هند، هم از نظر فرهنگي و هم از نظر اقتصادي، به يکديگر نزديک هستند؛ به‌گونه‌اي‌که مي‌توان اقتصادهاي دو کشور را مکمل يکديگر دانست. او با بيان اينکه هند در حال تبديل‌شدن به يک قدرت جهاني است، اظهار کرد: موقعيت ژئوپلیتيکي ايران به‌گونه‌اي است که هندي‌ها نمي‌توانند درباره آن بي‌تفاوت باشند. اين مسئله موجب همکاري‌هاي ايران و هند در توسعه بندر چابهار و همکاري مشترک در حوزه راهسازي در افغانستان شده است. علاوه‌بر‌‌اين تلاش هند، رسيدن به اتحاديه اروپا از طريق کريدور جنوب به شمال است که بخش اعظمي از آن، از ايران عبور مي‌کند. آمريکا مهم‌ترين متغير در روابط ايران و هند است اين کارشناس مسائل شبه‌قاره با بيان اينکه ايران و هند در روابط دوجانبه با يکديگر اختلاف و مشکل اساسي ندارند، تصريح کرد: مسائل ديگري به‌عنوان متغيرهاي دخيل بر روابط تهران و دهلي‌ نو اثر مي‌گذارد که مهم‌ترين آن، نقش ايالات متحده است. هند هرچند کشوري آسيايي است؛ اما چون بيشترين همراهي‌ها را با آمريکا دارد، در روابط بين‌المللي به غرب سياسي شهرت يافته است. شفيعي با بيان اينکه هند نظم بين‌المللي را پذيرفته، ادامه داد: هند در کنار آمريکا است و سياست خارجي‌اش از کاخ سفيد تأثير مي‌گيرد که از نکات منفي در روابط ميان ايران و هند است. با‌اين‌حال هند بر آمريکا فشار مي‌آورد تا بتواند روابطش با ايران را تحکيم ببخشد. اين استاد دانشگاه با تأکيد بر اينکه هند معتقد است اگر فرصت ايران را از دست دهد، اين فرصت به چين مي‌رسد، ابراز کرد: دهلي‌ نو مهم‌ترين رقيب خود را پکن مي‌داند و معتقد است از‌دست‌دادن فرصت ايران، موجب مي‌شود در رقابت‌هاي منطقه‌اي از چين عقب بماند و از‌آنجايي‌که هند، متحد آمريکا است، اين ناکامي، ناکامي آمريکا هم محسوب مي‌شود؛ پس آنها به آمريکا هم فشار مي‌آورند تا مانع روابط‌شان با ايران نشود. شفيعي با اشاره به تحريم‌نشدن بندر چابهار از سوی آمريکا بيان کرد: کاخ سفيد با وجود تحريم‌هاي گسترده، همکاري براي توسعه بندر چابهار را معاف از تحريم کرده و هند و افغانستان را از همکاري در اين بندر منع نکرده است. اين استاد دانشگاه اظهار كرد: سياست خارجي هند از نظر تئوري مبتني بر رئاليسم نئوکلاسيک است؛ يعني هند به موقعيت ژئوپلیتيکي، انرژي و جايگاه ايران در منطقه نياز دارد و هم در سطح بين‌المللي توانسته آمريکا را در توسعه مناسبات تهران و دهلي‌نو با خود همراه کند تا خللي جدي در روابط دو کشور ايجاد نکند. او افزود: تشکيل کميسيون مشترک اقتصادي دو کشور در اين برهه نشان‌دهنده عزم دهلي‌نو براي توسعه مناسبات با تهران است و براي افزايش همکاري‌هاي اقتصادي ايران و هند گام رو به جلو محسوب مي‌شود. اين کارشناس مسائل هند درباره خريد نفت از ايران از سوی هند يادآور شد: شرايط براي هند سخت است؛ چراکه آمريکا فشار سنگيني براي نخريدن نفت ايران وارد مي‌کند. با‌اين‌حال کشورها به دنبال تنوع‌بخشي به منابع انرژي هستند و به‌همين‌خاطر ممکن است هند براي تأمين منابع انرژي به کشورهاي ديگر روي بياورد؛ هرچند سعي مي‌کند براي تأمين انرژي به يک کشور وابسته نشود. شفيعي اضافه کرد: هندي‌ها با احتياط به خريد نفت ايران وادار مي‌شوند؛ البته به مقدار کم، هرچند انتقال پول خريد آن دشوار است؛ ولي طرفين سعي مي‌کنند راه‌هايي براي فروش نفت و راه‌هايي براي برگشت پول آن پيدا کنند. آنها بي‌ميل نيستند که حجم خريد نفت را افزايش دهند و مقداري از پول خريد را به صورت دلار بدهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.