روحاني به ژاپن رفت
ادامه تلاشهاي آبه براي کاهش تنشها
شرق: حسن روحاني، رئيسجمهور ايران، ديروز با آبه شينزو، نخستوزير ژاپن ديدار و گفتوگو کرد. روحاني که صبح جمعه به وقت تهران، از کوالالامپور به توکيو رفته بود، با استقبال رسمي آبه وارد کاخ نخستوزيري ژاپن شد. روحاني و آبه پس از مراسم رسمي، ملاقاتي خصوصي داشتند. هيئت عاليرتبه ديپلماتيک همراه رئيسجمهور ايران با حضور محمدجواد ظريف، وزير خارجه نيز پس از اين ديدار با هيئت ژاپني ديدار کرد. ديشب همچنين ضيافت شام نخستوزير ژاپن به افتخار سفر روحاني نيز برگزار شد. اين دهمين ديدار روحاني و نخستوزير ژاپن در طول هفت سال گذشته از ابتداي رياست جمهوري روحاني از سال ۹۲ است اما دومين بار است که اين ديدار در يکي از پايتختهاي دو کشور انجام ميشود. پيش از اين، آبه در بهار سال جاري سفري به تهران داشت که اولين سفر يک نخستوزير ژاپن به تهران پس از انقلاب اسلامي ايران بود. او در اين سفر با مقام معظم رهبري نيز ديدار و گفتوگو کرد. از سوي ديگر سفر روحاني نيز دومين سفر يک رئيسجمهور ايراني به توکيو، پس از سفر سيدمحمدخاتمي به ژاپن است. گزارشها موضوع سفر آبه را تلاش براي ميانجيگري و کاهش تنشها بين ايران و آمريکا خواندند اما شواهد حاکي از اين بود که اين تلاش با موفقيت همراه نبوده است. در زمان سفر آبه به تهران، همچنين يک نفتکش ژاپني از جمله نفتکشهايي بود که در آن بازه زماني در حوالي تنگه هرمز دچار حادثه شد. ايالات متحده ايران را مقصر اين حوادث خواند اما ژاپن و ديگر کشورهاي درگير، بدون وجود شواهد اين اتهامزني را نپذيرفتند. ادامه تلاشهاي ژاپن براي گفتوگو با ايران پس از آن ماجرا نيز خود نشانهاي از اين موضوع است. پس از گذشت چند ماه و ناکامي تلاشهاي ميانجيگرانه، شامل يک پيشنهاد مشترک مالي از سوي ژاپن و فرانسه، آبه از رئيسجمهور ايران دعوت کرد براي گفتوگو به توکيو برود. رسانهها موضوع اين دعوت را نيز تلاش براي کاهش تنشها از سويي و تعامل با ايران در شرايط تحريم از سوي ديگر خواندهاند، با اين تفاوت که اين بار، طبق گزارشي که کيودو، خبرگزاري ژاپني منتشر کرده، واشنگتن از ايده توکيو براي دعوت از روحاني استقبال و حمايت کرده است. کمي پيش از اعلام رسمي دعوت آبه از روحاني، سيدعباس عراقچي به توکيو سفر کرده بود. در سفر عراقچي به ژاپن، مسئله اعزام نيروهاي نظامي ژاپن به خليج فارس براي حفاظت از کشتيراني ازجمله موضوعات گفتوگوها اعلام شد. اين تصميم که با مخالفت ايران نيز مواجه شده است، بعد از اين انجام شد که توکيو به درخواستهاي مکرر آمريکا براي پيوستن به ائتلاف نظامي ايالات متحده در خليج فارس، واکنش منفي نشان داد. خبرگزاري کيودو، اين موضوع را از موضوعات احتمالي گفتوگوها بين دو کشور اعلام کرده بود. خبرگزاري ژاپني کيودو نوشت: روحاني ابتداي اين ديدار به آبه گفته است توافق هستهاي يک توافق بسيار مهم براي ايران است به همين دليل ما بهشدت، خروج يکطرفه و غيرمنطقي آمريکا از اين توافق را محکوم ميکنيم. روحاني گفت: «ما اميدواريم که ژاپن و ساير کشورهاي جهان براي حفظ اين توافق تلاش کنند». نخستوزير ژاپن نيز در اين ديدار گفته است ژاپن اميدوار است تنشها در خاورميانه، منطقهاي که انرژي ژاپن از آن تأمين ميشود، کاهش يابد اما او همچنين از ايران خواست که در برقراري صلح و ثبات در منطقه و تعهد کامل به توافق هستهاي نقش سازنده ايفا کند. ايسنا به نقل از رويترز گزارش داد نخستوزير ژاپن در ديدار با روحاني نسبت به کاهش تعهدات برجامي ايران ابراز نگراني کرده است. طبق اين گزارش، يک مقام رسمي ژاپني اعلام کرده آبه شينزو، در ديدار با روحاني، به کاهش تعهدات هستهاي ايران ابراز نگراني کرده و از جمهوري اسلامي خواسته است که از اتخاذ گامهاي بيشتري که ممکن است به تضعيف اين توافق منجر شود، خودداري کند. محتواي گفتوگوهاي پشت درهاي بسته هنوز به طور کامل اعلام نشده است اما خبرگزاري کيودو با اشاره به مشکلاتي که به دليل خروج آمريکا از برجام و فشار حداکثري آمريکا بر ايران ايجاد شده از قول کارشناسان نوشته است تهران اميدوار است ژاپن واردات نفت خام را از سر بگيرد و روابط اقتصادي با ايران را تقويت کند. کيودو در ادامه با اشاره به اينکه تنشها در خاورميانه پس از وقوع حمله به تأسيسات نفتي عربستان و چند نفتکش از جمله يک کشتي ژاپني در نزديکي تنگه هرمز در خردادماه افزايش يافته، نوشته بود همچنين انتظار ميرود آبه از ايران بخواهد مسئوليت خود را بهعنوان يک کشور تأثيرگذار در خاورميانه در زمينه تأمين امنيت حملونقل انرژي در دريا ايفا کند. کيودو يکي از دستور کارهاي احتمالي آبه در ديدار با روحاني را بررسي موضوع اعزام نيروهاي نظامي اين کشور به خاورميانه اعلام کرد و نوشت يوشيهيده سوگا، دبير کابينه ژاپن با اشاره به اينکه ۹۰ درصد واردات نفت خام ژاپن از خاورميانه انجام ميشود، اظهار کرد: «شکي نيست که عبور ايمن کشتيها در اين منطقه براي ژاپن مهم است». سخنگوي ارشد دولت در کنفرانس مطبوعاتي پيش از ورود روحاني به توکيو گفته بود: «آبه در نشست سران با رئيسجمهور ايران، موضوع اعزام نيروهاي دفاع از خود ژاپن را براي روحاني توضيح خواهد داد». محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه ايران نيز اين ديدار را «پرمحتوا، دوستانه و صريح» خواند. به گزارش اداره کل اطلاعرساني و امور سخنگويي وزارت امور خارجه، ظريف که روحاني را در سفر به ژاپن همراهي ميکند، پس از ديدار روحاني و آبه شينزو با انتشار تصاويري در توييتر اين ديدار را اينطور روايت کرد: «نشست پرمحتوا، دوستانه و صريح رئيسجمهور روحاني و آبه شينزو نخستوزير ژاپن: تقويت بيشتر همکاري دوجانبه، منطقهاي و جهاني». ظريف ادامه داد: «از ميزبانان ژاپني براي اينکه يلدا را با ما جشن گرفتند، قدردان هستيم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.