معرفي «حسان دياب» معترضان لبناني را بار ديگر به خيابان كشاند
مأموریت غیرممکن تكنوكرات گمنام
69 نماينده مجلس 128عضوي لبنان به اميد اينکه با رأيشان بتوانند آرامش را پس از بيش از دو ماه به کشور بازگردانند، حسان دياب را بهعنوان نخستوزير جديد لبنان و جانشين سعد حريري انتخاب کردند؛ نخستوزيري که بيش از سياست از دانشگاه سر درميآورد. اين انتخاب اما فعلا آرامش را به خيابانهاي بيروت، صيدا و طرابلس بازنگردانده است. اين انتخاب بههیچوجه معترضان لبناني را آرام نکرده است. پنجشنبهشب، چند ساعت پس از معرفي دياب، خيابانهاي شهرهاي مختلف لبنان بازهم شاهد آتش و شعار بود. معترضان معتقدند گزينه جديد نهتنها شرايط بهتري در مقايسه با ساير سياستمداران لبناني ندارد بلکه احتمال نزديکياش به حزبالله ميتواند او را بيش از سعد الحريري، در دام درگيريهاي حزبي و سياسي بيندازد. نزديکي دياب به حزبالله و نمايندگان نزديک به ميشل عونِ رئيسجمهور، ماجرايي است که آتش اعتراضات را همچنان زنده نگه داشته است؛ درحاليکه دياب در تمامي سخنرانيها و مصاحبههايش سعي کرده با قدرت بگويد که يک مستقل است و براي مردم و کشور متخصصان را به ميدان سياست ميآورد. جداي از رأي موافق نمايندگان حامي حزبالله به نخستوزيري دياب، صحبتها درباره نزديکياش به اين گروه به دوران وزارتش در آموزشوپرورش برميگردد؛ دوراني که به گفته برخي دياب در آن با سياستهاي احزاب نزديک به حزبالله همراهي ميکرده است. او خود را در وبسایتش اينگونه معرفي ميكند: يکي از معدود وزراي تکنوکرات از زمان استقلال لبنان. حسان دياب در مجلس با تنها رقيبش نواف سلام رقابت کرد و با وجود 42 رأي ممتنع توانست اکثريت آرا را کسب کند و بهاينترتيب او شش هفته زمان خواسته تا کابينهاش را تشکيل دهد. اين در حالي است که معمولا تشکيل کابينه در کشوري مانند لبنان که تنوع فرهنگي و مذهبي خاصش در پارلمان هم نمود دارد، بسيار زمانبر است. حالا دياب در اوج اختلافات سياسي گروههاي مذهبي حاضر در پارلمان به قدرت رسيده و همين موضوع احتمال موفقيت او را بهشدت پايين ميآورد. او با حمايت جنبش امل، حزبالله و جنبش ميهني آزاد مسيحيان ماروني و در غياب حزب سني آينده سعد حريري براي نخستوزيري انتخاب شد. درحاليکه بر اساس قانون توازن قواي مذهبي در فضاي سياسي معمولا نخستوزير از سوي سنيها، رئيسجمهور از سوي مسيحيان ماروني و رئيس مجلس از سوي شيعيان انتخاب ميشود، حالا با حمايت گروههاي شيعي و مسيحيان ماروني از دياب اين توازن قدرت بر هم ميريزد. حزب آينده سعد حريري به دليل اختلافات حزبي بهويژه با جنبش ميهني آزاد در رأيگيري روز پنجشنبه شرکت نکرد. حزب آينده در تلاش بود تا بار ديگر حريري را بهعنوان نامزد خود معرفي کند اما جنبش ميهني آزاد که در جريان استعفاي قبلي او در سال 2017 و بازگشتش به قدرت از او حمايت کرده بود، اين بار حضور و حمايت خود را مشروط به نامزدنشدن حريري کرد. دياب اکنون بايد در چند جبهه مبارزه و جايگاهش را تثبيت کند. جداي از جلب رأي اعتماد از پارلمان براي کابينهاش، او لبناني را به دست گرفته که بدترين اوضاع اقتصادي را از زمان جنگ داخلياش تجربه ميکند و بهبود اوضاع اقتصادي، مهمترين خواسته معترضان است؛ درحاليکه کشور تا خرخره در بدهي است. اعتراضات مردمي در لبنان از ماه اكتبر آغاز شد. بهانهاي که مردم را به خيابانها کشاند، تعيين ماليات بر تماسهاي اينترنتي بود اما دو روز بعد از آغاز تجمعات، دلايل اعتراض مردم روشنتر شد؛ بيکاري و فساد گسترده در ميان سياسيون. 13 روز پس از اعتراضات حريري با اين استدلال که به بنبست رسيده است، از سمتش کنارهگيري کرد و ميشل عون، رئيسجمهور هم استعفاي او را پذيرفت. عون تا 17 آذر بايد گزينههاي نهايي خود را براي رأيگيري به پارلمان معرفي ميکرد اما ناکامي در بدهبستانهاي سياسي اين روند را تا 28 آذر به تعويق انداخت و در نهايت هم به انتخاب دياب ختم شد. نامزدهاي نخستوزيري لبنان چه کساني بودند؟ از روز استعفاي حريري، خود او مهمترين نامزد اين سمت بود. اما گروههاي سياسي استعفاي چندباره او را نشانهاي از ضعف حريري و حزبش دانستند و فرصت ديگري به او ندادند. نواف سلام، ديپلمات، حقوقدان و از دانشگاهيان لبناني است که بين سالهاي 2007 تا 2017 نماينده لبنان در سازمان ملل بود. او درحالحاضر بهعنوان يکي از قضات دادگاه بينالمللي دادگستري فعاليت ميکند. سلام مهمترين رقيب دياب براي پست نخستوزيري بود که فقط توانست 13 رأي نمايندگان لبناني را کسب کند. حاميان نواف معتقد بودند انتخاب او بهعنوان جايگزيني براي سياستمداران فعلي لبناني ميتواند مردم را راضي کند تا به اعتراضشان پايان دهند. حسان دياب عملا غريبهاي در عالم سياست است. او تنها براي يک دوره وزير آموزشوپرورش لبنان بوده و بيشتر با شخصيت دانشگاهياش شناخته ميشود. دياب ارتباطات و مهندسي برق خوانده و از استادان دانشگاه آمريکايي لبنان است. ادعاي او براي تشکيل کابينهاي از متخصصان و دانشگاهيان آن هم در کمتر از شش هفته احتمالا از همين ناآشنايياش با فضاي سياسي لبنان نشئت ميگيرد. حمايت گروههاي شيعي و ماروني پارلمان لبنان تا اينجا که جز دردسر براي او نتيجهاي نداشته و دياب احتمالا اميدوار است بتواند براي رأي اعتماد وزرايش هم حمايت آنها را داشته باشد. بااينحال او در اولين مصاحبههاي خود در قامت نخستوزير جديد لبنان چندين بار تأکيد کرده است به حزبالله و جنبش امل وابستگيای ندارد. او فعلا خودش را مستقل ميداند، اينکه تا زمان رأي اعتماد کابينهاش هم مستقل بماند و عمل کند، داستان ديگري است که حداقل بايد شش هفته براي آن صبر کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.