|

دومين کنفرانس گفت‌وگوي امنيت منطقه‌اي برگزار شد

حضور مقامات ارشد امنیتی روسیه و چین در تهران

روز گذشته تهران ميزبان يک نشست مهم منطقه‌اي بود؛ نشستي با محوريت افغانستان، با حضور مقامات امنيتي از چند کشور «ايران، روسيه، چين، هند، افغانستان، تاجيکستان و ازبکستان». اگرچه از دسامبر 1979 که اتحاد جماهير شوروي به افغانستان با عنوان جمهوري دموکراتيک‌ آن روزها حمله کرد و نيروهاي مجاهد افغان به مبارزه عليه آن‌ پرداختند تا اکنون؛ يعني دسامبر 2019 خيلي چيزها تغيير کرده است و حالا روسيه مي‌تواند کنار شش کشور ديگر روي ميز مذاکره بنشيند و در مورد افغانستان و مبارزه با تروريسم مذاکره کند.با اين اوصاف افغانستان همچنان روزهاي آرامي را نمي‌گذراند. انتخابات بيش از دو ماه پيش برگزار شده، ولي هنوز نتيجه آن اعلام نشده و گروه‌هاي مختلف سياسي بر سر نتيجه انتخابات درگير هستند. طالبان اما در اين بين به گروهي سياسي مانند گروه‌هاي ديگر تبديل شده، ولي هنوز تروريسم در اين کشور قرباني مي‌گيرد. نفوذ و گسترش داعش در اين کشور و سرايت آن به کل آسيا و کشورهاي ديگر، يکي از اصلي‌ترين نگراني‌هاي ميهمانان نشست روز گذشته تهران بود. هفته گذشته نيز ترکيه نشستي در مورد افغانستان برگزار کرد. روز گذشته دومين نشست گفت‌وگوي امنيت منطقه‌اي به ميزباني دبيرخانه شوراي‌عالي امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران برگزار شد که بر موضوع افغانستان و مبارزه همه‌جانبه با اشکال مختلف تروريسم در اين کشور تمرکز دارد. اولين نشست گفت‌وگوي امنيت منطقه‌اي در مهرماه سال گذشته و با حضور کشورهاي ايران، روسيه، چين، هند و افغانستان با موضوع افزايش هماهنگي ميان کشورهاي منطقه در برابر تروريسم تکفيري برگزار شد. اصلي‌ترين تهديدات منطقه به روايت شمخاني دريابان علي شمخاني، نماينده مقام معظم رهبري و دبير شوراي‌عالي امنيت ملي جمهوري اسلامي ايران، در سخناني با بيان اهداف برگزاري نشست گفت‌وگوي امنيت منطقه‌اي، مواضع کشورمان در قبال تروريسم و افراطي‌گري را تشريح کرد. به گزارش ايسنا، متن سخنراني دبير شوراي‌عالي امنيت ملي کشورمان به شرح زير است: بسيار خوشوقتم که بار ديگر و در تهران، در قالب «گفت‌وگوهاي امنيت منطقه‌اي» ميزبان دبيران و مشاوران امنيت ملي و مقام‌هاي عالي امنيتي هستم. اميدوارم اين تعاملات و تداوم آنها براي منطقه و ملت‌هاي ما، امنيت و رفاه را به ارمغان آورد. در فاصله يک‌سالي که از نشست قبلي تاکنون گذشته است، منطقه ما شاهد اتفاقات و تحولات زيادي بوده که برخي از آنها در جهت اهداف و منافع کشورهاي منطقه قرار داشته و برخي متأسفانه بر غم و اندوه و رنج‌هاي مردم اين منطقه افزوده است. در منطقه ما، تروريسم و افراط‌گرايي بلايي است که هنوز ادامه دارد و صلح، امنيت و رفاه همه ما را در کنار عوامل ديگر، تحت‌تأثير قرار داده و ما نيز چاره‌اي نداريم که با همکاري و همراهي و شناخت درست از ريشه‌هاي پيدايش و ترويج اين تهديد، در مقابل آن بايستيم. در کنار تروريسم، شاهد تداوم حضور زيان‌بار برخي طرف‌هاي فرامنطقه‌اي هستيم که هم بخشي مهم از دلايل ايجاد تروريسم و افراطي‌گري در اين منطقه است و هم بر شدت آن افزوده. اجلاس امسال ما، روي موضوع افغانستان تمرکز دارد. بيش از 40 سال است که افغانستان درگير اشغال خارجي، جنگ داخلي و جنگ با تروريسم است. بعد از شکست داعش در عراق و افغانستان، يکي از دغدغه‌هاي امنيتي، انتقال عناصر شکست‌خورده داعش از عراق و سوريه به افغانستان است تا از اين سرزمين، براي طراحي، سازماندهي و اجراي اقدامات تروريستي خود در داخل افغانستان و همسايگان اين کشور استفاده کند. غلبه بر اين چالش‌هاي مهم امنيتي، وظيفه اصلي ماست. ما تلاش مي‌کنيم در اين نشست ضمن تبادل‌نظر و تبيين و تحليل ابعاد مختلف بحران در افغانستان، به راهکارهاي عملي براي تقويت همکاري‌هاي امنيتي دسته‌جمعي و مقابله با اين چالش‌ها که تأثير مستقيمي بر تقويت ثبات و امنيت در داخل افغانستان و همچنين امنيت تمامي همسايگان آن و کشورهاي منطقه دارد، برسيم. من از حضور مقامات عالي‌رتبه امنيتي کشورهاي همسايه افغانستان که دعوت اينجانب را پذيرفتند و به ايران سفر کردند و ما در نشست در خدمتشان هستيم صميمانه تشکر مي‌کنم. حاضران در اين نشست به اين شرح هستند: «نيکلاي پاتروشف؛ دبير محترم شوراي امنيت ملي فدراسيون روسيه»، «حمدالله محب؛ مشاور محترم امنيت ملي جمهوري اسلامي افغانستان»، «چين ون چينگ؛ وزير محترم امنيت ملي جمهوري خلق چين»، «محمدعلي وطن‌زاده؛ دبير محترم شوراي امنيت ملي جمهوري تاجيکستان»، «راجيندر خانا؛ معاون محترم مشاور امنيت ملي جمهوري هند» و «بابرشاه يعقوب‌اف؛ معاون محترم دبير شوراي امنيت رياست‌جمهوري ازبکستان». گلايه روسيه از آمريکا دبير شوراي امنيت ملي فدراسيون روسيه گفت: شواهد زيادي وجود دارد که ايالات متحده آمريکا دست‌اندرکار انتقال و پشتيباني نيروهاي داعش به افغانستان است. نيکلاي پاتروشف در سخناني در دومين کنفرانس گفت‌وگوي امنيت منطقه‌اي در تهران گفت: بر اساس آخرين برآوردهاي انجام‌شده بين دوهزارو 500 تا چهار هزار نيروي داعشي در افغانستان حضور دارند. سالانه حدود ۶۰۰ ميليون دلار از محل توليد و فروش مواد مخدر در اختيار جريان تروريسم در منطقه قرار مي‌گيرد. وي افزود: پس از نزديک به ۱۸ سال حضور نظامي آمريکا در افغانستان بي‌ثباتي و ناامني در اين کشور افزايش يافته و روند خونريزي و کشته‌شدن مستمر مردم بي‌گناه اين کشور همچنان ادامه دارد. آمريکا برنامه مشخصي براي خروج از افغانستان نداشته و به نظر مي‌رسد اختلاف‌نظرهاي موجود در هيئت حاکمه اين کشور موجب سردرگمي در اين خصوص شده است. وي تأکيد کرد: بايد گفت‌وگوهاي بدون واسطه ميان طالبان و دولت قانوني افغانستان براي دستيابي به راه‌حل ملي براي برون‌رفت از شرايط غير قابل قبول فعلي آغاز شود. ديدار شمخاني با دبير شوراي امنيت ملي روسيه در ملاقات دوجانبه دو مقام امنيتي روسيه و ايران، علي شمخاني با توجه به سابقه موفق همکاري راهبردي دو کشور در مبارزه با تروريسم بر ضرورت تقويت بيش از پيش اشتراک مساعي دو کشور در ايجاد ثبات و امنيت پايدار در منطقه تأکيد کرد. وي، تشکيل دومين نشست گفت‌وگوي امنيت منطقه‌اي و حضور فعال روسيه و ديگر کشورهاي حاضر در اين نشست را نشان از توجه وثيق و اراده قاطع اين کشورها براي بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي بومي به منظور حفظ و گسترش صلح و امنيت در منطقه توصيف کرد.شمخاني، بروز هرگونه ناامني در منطقه را خواست و اراده کشورهاي فرامنطقه‌اي به‌ويژه آمريکا و رژيم صهيونيستي دانست و تصريح کرد: هوشياري مستمر و تداوم همکاري‌هاي دسته‌جمعي منطقه‌اي مي‌تواند ضمن دفع شرارت‌هاي دشمنان، تضمين‌کننده آرامش و ثبات باشد. دبير شوراي عالي امنيت ملي کشورمان با قدرداني از مواضع اصولي روسيه در مواجهه با اقدامات غيرقانوني آمريکا در قبال برجام و حمايت از فرايند کاهش تعهدات هسته‌اي ايران در برجام که به‌دليل بدعهدي آمريکا و بي‌عملي اروپا صورت گرفته است؛ گفت: اگر مسير عدم اجراي تعهدات از سوي اروپا تداوم يابد، ناگزیر هستيم براي ايجاد موازنه در تعهدات، گام‌هاي بعدي را برداريم. نيکلاي پاتروشف دبير شوراي امنيت ملي فدراسيون روسيه نيز در اين ملاقات تداوم اجلاس گفت‌وگوهاي امنيتي منطقه‌اي را که به ابتکار ايران شکل گرفته، نشان روشني از احساس مسئوليت کشورهاي منطقه براي همکاري در زمينه استقرار صلح و ثبات دانست. وي ضرورت همکاري همه طرف‌ها براي استقرار امنيت و ثبات در سوريه را مورد تأکيد قرار داد و افزود: براي جلوگيري از رشد مجدد تروريسم در سوريه، تداوم ابتکارهاي سياسي در چارچوب روند آستانه بسيار تعيين‌کننده است. پاتروشف، برجام را موافقت‌نامه‌اي بين‌المللي و لازم‌الاجرا عنوان و اظهار كرد: بهره‌مندي ايران از حق قانوني خود در برجام و اجراي دقيق تعهدات ساير کشورها، ضرورتي غيرقابل‌اجتناب براي حفاظت از برجام است. نگراني چين از يک‌جانبه‌گرايي و زورگويي وزير امنيت ملي جمهوري خلق چين در سخنراني‌اش گفت: يک‌جانبه‌گرايي، قلدري و زورگويي يکي از مهم‌ترين چالش‌هاي امروز در محيط امنيت بين‌المللي است. چين ون چينگ گفت: افغانستان با چالش‌هاي داخلي و ملي مهمي براي دستيابي به صلح روبه‌روست‌. چالش‌هاي امنيتي در افغانستان بسيار پيچيده و چندوجهي بوده و داراي ابعاد سياسي، نظامي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي است. وزير امنيت ملي چين با بيان اينکه استقلال، امنيت و توسعه اصلي‌ترين نيازهاي امروز افغانستان است، گفت: کشور افغانستان قلب آسيا و محل تقاطع تمدن اروپايي و آسيايي بوده و براي ايجاد امنيت پايدار در اين کشور بايد به توسعه همه‌جانبه در افغانستان توجه جدي شود. به گفته وي، گفت‌وگوي بين‌الافغاني و پايان حضور و دخالت کشورهاي خارجي در افغانستان ضرورتي اجتناب‌ناپذير براي دستيابي به صلح فراگير و پايدار در اين کشور است. تروريسم تهديد مشترک کشورهاي منطقه است معاون مشاور امنيت ملي هند نيز گفت: سرمايه‌گذاري مشترک ايران و هند در توسعه بندر چابهار، فرصتي استثنايي براي توسعه اقتصادي افغانستان است. راجيندر کانا اظهار كرد: مذاکرات صلح در افغانستان بايد با محوريت دولت قانوني اين کشور پيش برود و کشورهاي ديگر بايد در اين مسير نقش تسهيلگر را داشته باشند. راجيندر از قاچاق مواد مخدر و تروريسم به عنوان تهديد مشترک همه کشورهاي منطقه ياد کرد و افزود: غلبه بر تهديدات امنيتي موجود بدون همکاري مشترک و ايفاي نقش فعال همه کشورهاي منطقه امکان‌پذير نيست. وي با اشاره به حضور گسترده و نگران‌کننده گروه‌هاي نيابتي تروريستي در افغانستان خاطرنشان کرد: براي پيشبرد فرايند صلح بايد از نقش‌آفريني طرف‌هايي که هدفي به غير از ثبات و امنيت در افغانستان دارند جلوگيري شود. مقام امنيتي هند از انتخابات و مراجعه به آرای عمومي به‌عنوان راهکاري تعيين‌کننده براي جلب مشارکت مجموعه گروه‌هاي افغانستاني در فرايند صلح ياد کرد و افزود: انتخابات رياست‌جمهوري اخير در افغانستان رخداد مهمي بود که اميدواريم نتايج آن زودتر اعلام شود. او هرگونه مشارکت دولت‌هاي خارجي در فرايند صلح در افغانستان را نيازمند هماهنگي با دولت افغانستان عنوان و خاطرنشان کرد: براي حراست از امنيت در افغانستان بايد تقويت نيروهاي دفاعي و امنيتي افغانستان در اولويت جامعه بين‌المللي قرار بگيرد. برقراري صلح در افغانستان بايد مطالبه جهاني شود معاون دبير شوراي امنيت ملي ازبکستان نيز در سخنراني خود در اين نشست بر ضرورت توسعه اقتصادي افغانستان به‌عنوان گامي در راستاي مقابله با تروريسم تأکيد کرد. بابر شاه يعقوب‌اف، معاون دبير شوراي امنيت ملي ازبکستان، گفت: کشورهاي عضو اين نشست مواضع مشترکي درباره امنيت منطقه‌اي دارند و مي‌توان از اين فرصت براي کاهش چالش‌هاي امنيتي موجود بهره گرفت. او ثبات در افغانستان را موجب افزايش امنيت در آسياي مرکزي، غرب آسيا و آسياي دور عنوان کرد و خاطرنشان کرد: ازبکستان همه مساعي خود را براي همکاري منطقه‌اي به منظور ايجاد صلح و امنيت در افغانستان به کار خواهد گرفت. ما از مشارکت همه گروه‌ها و مردم حمايت مي‌کنيم. يعقوب‌اف توجه به توسعه افغانستان و احياي اقتصاد ضربه‌ديده اين کشور را در ايجاد امنيت در اين کشور ضرورتي انکار‌ناپذير عنوان کرد و افزود: سرمايه‌گذاري کشورهاي منطقه در افغانستان براي ايجاد شغل مي‌تواند اولين گام براي رونق اقتصادي در اين کشور باشد. او افراط‌گرايي بين‌المللي را خطري جدي براي صلح و ثبات جهاني عنوان کرد و افزود: برخي کشورها در مقابله با تروريسم قائل به استاندارد دوگانه هستند که اين رويکرد خطري جدي در مقابله واقعي با تروريسم است و محکوم است. بايد از توسعه تروريسم در افغانستان جلوگيري کنيم. افغانستان آماده همکاري براي مقابله با تروريسم حمدالله محب، مشاور امنيت ملي افغانستان، اظهار كرد: همکاري ما در راستای مقابله با تروريسم با مشارکت و مساعي کشورهاي منطقه ادامه خواهد يافت. او در ابتدا با تشکر از حضور میهمانان اين نشست، از جمهوري اسلامي ايران و علي شمخاني به خاطر ميزباني اين نشست مهم تقدير کرد. او ادامه داد: به نظر من اين نشست که دور قبلي آن نيز در تهران برگزار شد، مناسب‌ترين فرصت براي تبادل نظر و اتخاذ تصميم در سطح عالي درباره تحکيم امنيت و استقرار صلح پايدار در منطقه است. مشاور امنيت ملي افغانستان گفت: منطقه‌اي که ما و شما در آن قرار داريم، هم از نقطه نظر «فرصت‌ها» و هم از نقطه نظر «تهديدات»، از اهميت فوق‌العاده و خاص در مناسبات منطقه‌اي و بين‌المللي برخوردار است. او افزود: داشتن منابع متنوع انرژي، قرار‌داشتن مسيرهاي کليدي انتقال انرژي به ديگر نقاط دنيا، نيروي کار، نيروهاي جوان، توليد کالا و تجارت، فرصت‌هاي استثنائي هستند که به منطقه ما اهميت خاصي مي‌بخشد. حمدالله محب با اشاره به تهديدات تروريسم، افراط‌گرايي خشونت‌آميز، مواد مخدر و حمايت برخي دولت‌ها از بازيگران غيردولتي به‌عنوان عناصر مخل امنيت در منطقه، اظهار كرد: بدبختانه افغانستان يکي از کشورهاي منطقه است که با وجود پيشرفت‌هاي انجام‌شده در سال‌هاي اخير، بيشترين آسيب را از ناحيه تهديدات منطقه‌اي متقبل شده است. او خاطر‌نشان کرد: امروز نيروهاي دفاعي و امنيتي افغانستان هم براي تأمين امنيت و استقرار صلح پايدار در داخل کشور مبارزه مي‌کنند، هم براي امنيت و ثبات منطقه نيز در حال مبارزه هستند. محب افزود: حمايت از نيروهاي دفاعي و امنيتي افغانستان تنها گزينه براي ايجاد ثبات در اين کشور بوده و متضمن امنيت و آرامش در منطقه است. او با بيان اينکه قابليت‌هاي اين نيروها به طور مداوم در حال بهبود است، گفت: دیگر نهادهاي حکومتي ما و از همه مهم‌تر مردم افغانستان پشتيبان نيروهاي امنيتي و دفاعي خود هستند و اين امر نيز باعث موفقيت قهرمانان ما شده است. محب با اشاره به تسليم‌شدن صدها تروريست داعشي در ننگرهار در ماه نوامبر سال جاري، اين اتفاق را رخدادي مهم که نشان‌دهنده اراده محکم و ظرفيت نيروهاي افغان است، عنوان کرد. نماينده دولت افغانستان در نشست تهران، طالبان را زمينه‌اي براي فعاليت تروريست‌ها در منطقه- شامل آسياي ميانه، منطقه قفقاز، جنوب آسيا، کشورهاي عربي، چين، ايران و حتي کشورهاي دورتر- دانست و افزود: از این نظر بايد معضل طالبان به‌عنوان يک مسئله کليدي در نظر گرفته شود و براي حل آن چاره‌انديشي شود. تا زمان تنظيم اين گزارش دريابان شمخاني با مشاور امنيت ملي افغانستان نيز ملاقات دوجانبه انجام داد و از تقويت گروه‌هاي تروريستي در منطقه و افغانستان ابراز نگراني شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.