|

مفسر شخصیت

شرق: «دختر شایسته شهرمون»، مجموعه‌‌اي است از داستان‌های عزیز نسین، نويسنده اهل ترکیه که در سال‌های آخر زندگی‌اش نوشته ‌است. عناوين داستان‌هاي اين مجموعه از اين قرار است: «زرنگی‏های من»، «ox-13 جاسوس»، «خانم‏های هنرمند»، «عزیزم بپسند!»، «تقصیر خودته»، «یدکی»، «کنگره بزرگ»، «جشن افتتاحیه»، «همه صاحب‏خانه‏ها بد نیستند»، «معجزه طب»، «گردن‏کلفت»، «به‌زور جلوی خودم را گرفتم»، «یک‌دسته جعفری»، «سابقه‏دار»، «مرد سانحه‏ساز»، «کشیش و زن بدکاره»، «استعفاء»، «چشم عزیزم»، «دامن شکلاتی و رژلب اروپایی»، «دریا زیر پایتان است»، «این دفعه چی میگم»، «چطور شد دایی ولی خندید»، «دختر شایسته شهرمون»، «شرایط خبرنگاري»، «مردان شیک‏پوش دنیا مشتری ما هستند»، «قطعات یدکی تمدن»، «مفسر شخصیت». موضوع محوري و مشترك اين داستان‌ها همچون ديگر آثار اين نويسنده انتقاد از بوروكراسي و مقابله با افراطی‌گری است كه عزيز نسين با هجو اين ساز‌وكارها انتقادهای خود را نسبت به جامعه و نهادهاي قدرت مطرح مي‌كند؛ جامعه‌ عقب‌مانده از نظر او سطحي‌ترين برداشت از مدرنیته غرب را داشته و براساس همين گرته‌برداري به بي‌مايگي دچار آمده است. اين رويكرد را در جاي‌جاي داستان‌هاي نسين مي‌توان مشاهده كرد، براي نمونه در بخشي از كتاب مي‌خوانيم: «... مدتی بود که توی مملکت سر‌و‌صدای زیادی برای غارت‌کردن زمین‌های ساحلی بلند شده بود. از خودم پرسیدم ما که در این مملکت حق آب ‌و گل داریم و فرزندان این مرز و بوم هستیم، چرا در این غارت همگانی وظیفه‌مان را انجام ندهیم...». عزيز نسين در شناخت جامعه و به‌‌تصوير‌‌‌كشيدنِ معضلات و نقصان‌هاي آن تا حدي پيش رفته كه برخي از داستان‌هاي او را رساله‌ای مي‌دانند در ترسیم نابسامانی جامعه كه او با به‌‌كارگيري زبان طنز اين فضا را نشان مي‌دهد. اقبال آثار اين نويسنده در ميان مخاطبان نشانگر شناخت گسترده‌ او از جامعه‌اش و نيز از روزگاري است كه او در آن زيسته. تمام داستان‌هاي نسين از وقايع روزمره اجتماعی مايه مي‌گيرد و شخصيت‌هاي او از دل جامعه برگرفته شده، از ميان افراد عادی، کارگران، رانندگان تاکسی، کارمندان دولت، زنان خانه‌دار و افراد متوسط اجتماع. اين نويسنده سعي دارد تا تصویری واقع‌گرایانه از جامعه خود به‌دست دهد. نگاه جامعه‌گرايانه نسين موجب شده است تا او تمام مصايب افراد و زندگي‌شان را به اجتماع منتسب كند. او به‌خوبي در روند داستان‌هايش نشان مي‌دهد كه شخصيت‌هايي همچون «چاخان» همه برآمده از جامعه يا محصول جامعه‌ هستند. او در داستان‌هايش سراغ مشاغل زيادي رفته و با جزئيات از آنها نوشته و ازقضا برخي از اين روايت‌ها تجربه زيسته خود او بوده است. شهرت عزيز نسين به داستان‌هاي كوتاهش است و نيز به طنزنويسي يا به‌كارگيري زبان طنز در نوشتن از انتقاداتش به جامعه و ساختارهاي مسلط قدرت. تصویری که او در آثارش به‌دست می‌دهد خنده‌آور اما تکان‌دهنده است. طنز او نوعي طنز تلخ و گزنده سیاسی است که معایب و مفاسد اجتماعی را افشا مي‌كند. نشر نگاه مدتي است كه مجموعه‌آثار عزيز نسين را در دست انتشار دارد كه تاكنون از ميانِ آثار او كتاب‌هاي «حیوان را دست‌کم نگیر»، «پخمه»، «چاخان»، «فلان‌فلان‌شده‌ها»، «اینم شد زندگی!؟» و «حرف بزنم یا نزنم» منتشر شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.