راهحل پیچیده و سخت کنترل جمعیت سگهای بیصاحب
ابراهیم احمدیان
این روزها برخی شهروندان از تعداد بالای سگها در شهرها شاکیاند. شهرداریها هم گویا پیوسته مشغول جمعآوری سگها هستند و برخی دیگر از شهروندان از کاربرد روشهای خشن و مرگبار در جمعآوری سگها شکایت دارند. دانشمندان میگویند سگ هزاران سال پیش پیدا شد و آن هم به وساطت انسان. نیای سگها گونهای گرگ بوده که انسان بهمرور آن را اهلی کرد و نسل اینگونه گرگ بعدها از میان رفت و آنچه بر جای ماند نوادگان آن بودند؛ یعنی سگها.
شاید مسئله «سگ بیصاحب» از آنجا شروع شد که انسان دیگر آن نیاز گذشته را به این حیوان حس نکرد و موجودی را که خود مسئول پدیدآمدنش بود، رها کرد. «سگ بیصاحب» یک پدیده و مسئله جهانی است؛ برخی کشورها این مسئله را حل کردهاند، ولی در ایران بیش از 50 سال است که برای کنترل جمعیت سگها، آنها را میکشند. آماری از اینکه در کل کشور چه مقدار پول نقد خرج کشتن سگهای بیصاحب میشود در دست نیست، ولی بنابر تحقیقات میدانی نگارنده، تقریبا همه شهرداریهای کشور با روشهای خشونتآمیز هرساله مبالغ گزافی را هزینه میکنند. حامیان سگها در ایران معتقدند که دولت باید به مسئله ورود جدی و منطقی داشته باشد و سگها را عقیم و رها کند و مردم نیز مانند شهر استانبول ترکیه از سگها در محیطهای شهری حمایت کنند. بنا بر این نظریه، همین سگها مانع ورود دیگر سگها به شهرها میشوند، زیرا سگ حیوانی بهشدت قلمروطلب است و راز اینکه هر چه در شهرها سگها را میکشند، باز هم با گلههای سگ روبهرو میشویم این است که با جمعآوری سگهای شهری، قلمرو آنها خالی میشود. وظیفه فرهنگسازی نیز عمدتا بر عهده دولت و سازمانهایی مثل شهرداری است. مردم باید بفهمند که در جهان ما چارهای از زندگی در کنار حیوانات نیست و نه میتوان و نه به صلاح و اخلاقی و انسانی است که یک حیوان مانند سگ را بهکلی از صفحه روزگار حذف کرد. راهحل مسئله سگها، پیچیده و چندوجهی است و شهرداریها فقط یک وجه آن را دیدهاند؛ یعنی فقط جمعآوری سگهایی که در انظار و اماکن عمومی حاضرند، غافل از اینکه در جایی دیگر چند برابر تعداد جمعآوریشده، سگ تولید میشود. یک سگ ماده میتواند در عرض شش سال به نزدیک 60 هزار سگ تبدیل شود. سگها در ایران غالبا در روستاها، حاشیه شهرها، دامداریها یا کنار کارگاههای ساختمانی و صنعتی تولیدمثل میکنند و راهی شهرها میشوند. شهرداریها هیچ نگاهی به این مراکز و مسئله اصلی یعنی «توانایی بالای تولید مثل سگ» ندارند. این در حالی است که در برخی کشورها مانند انگلستان، تولیدمثل سگها بهشدت تحت کنترل است. برخی شهرداریها از بالابودن هزینه عقیمسازی گلایه دارند و میگویند عقیمسازی در توان ما نیست، ولی باید توجه کرد که بهگفته شهرداری، فقط در تهران روزی 20 میلیون تومان صرف جمعآوری سگ میشود. با هزینه یک سال جمعآوری سگها در تهران میتوان حدود 30 هزار سگ را عقیم و از بهدنیاآمدن بالای صد هزار قلاده سگ جلوگیری کرد. دشواری حل مسئله سگها بر کسی پوشیده نیست، ولی قرار نیست که دولت یا حکومت فقط کارهای آسان را انجام دهد و برای حل مسائل پیچیده و سخت، راهحلهای علیل و ناقص را برگزیند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.