|

شبی براي دالوند

گرافيستي در خدمت مطبوعات

مراسم بزرگداشت و بررسی کارنامه مطبوعاتی احمدرضا دالوند، هم‌زمان با نخستین سالگرد درگذشت او برگزار شد. به گزارش روابط‌عمومي خانه وارطان، در ابتدای این مراسم سیروس علی‌نژاد، روزنامه‌نگار و سردبیر نشریه‌ آدینه، یاد احمدرضا دالوند را گرامی داشت و گفت: «چنان مرگ‌ومیر افزایش یافته که آدم‌ها زود درگذشتگان را از یاد می‌برند. به قول ارنست همینگوی: «این جهان چنان بی‌رحم است که همه را می‌کشد و اگر نشد، آنها را له می‌کند». پس چه خوب که برای اهالی مطبوعات نیز بزرگداشت برگزار شود؛ در مطبوعات عموما نام کسی پایدار نمی‌ماند و امید است برگزاری این قسم مراسم‌ها نام و یاد بزرگان را زنده نگه دارد». علی‌نژاد در ادامه از به فراموشی سپرده‌شدن مطبوعاتی‌ها گلایه کرد و گفت: «جالب است که وقتی یک روزنامه یا مجله را می‌گشاییم، در وهله اول عکس‌ها و تیتر جلب توجه می‌کند و در وهله بعدی خبرها، گزارش‌ها و یادداشت به چشم می‌آید. پس از چند دقیقه هم ممکن است مجله را به گوشه‌ای پرتاب کنیم و بدون اینکه نام کسی نظرمان را جلب کند. مخاطبان عموما خبرها و گزارش‌ها و هر چه در آن است را بی‌ارزش می‌بینند که البته این موضوع به شرایط زمانه برمی‌گردد. غلامحسین ساعدی هم که روزی در عالم مطبوعات شهرت و آوازه‌ بسیاری داشت، امروزه چنان شناخته‌شده نیست. مهدی سمسار نیز وقتی از دنیا رفت، تا چند سال برنامه‌ای به نام جایزه روزنامه‌نگاری امید به نام وی برگزار شد و پس از مدتی به فراموشی سپرده شد. این فراموشی‌ها شامل عکاسان مطبوعاتی هم می‌شود. پاورقی‌نویسان نیز همچون دیگران از یاد رفته‌اند و اگر پاورقی‌نویسی همچون ذبیح‌الله منصوری در خاطر مانده باشد، به واسطه‌ کتابی است که چاپ کرده‌ است». علی‌نژاد در آخر با مروری بر سرگذشت مطبوعاتی‌ها پس از مرگ به گرافیست‌های مطبوعاتی رسید و اظهار کرد: «گرافیک به معنای امروزی کلمه که تصویر را در مطبوعات وارد کرده است، اتفاقی نو و کم‌سابقه‌ای است. گرافیک از بدو شکل‌گیری در خدمت تبلیغات بوده است. اما پس از اینکه از گرافیک در مطبوعات استفاده شد، دیگر فقط تبلیغات نبود. حال در میان گرافیست‌ها نام‌هایی که بیش از بقیه می‌درخشد، مرتضی ممیز، حقیقی و دالوند است. دالوند از آن گرافیست‌هاست که در خدمت تبلیغات نبود، بلکه در خدمت مطبوعات بود. یادش گرامی!». بعد از سخنرانی علی‌نژاد، پارسوا باشی، گرافیست و طراح کتاب، سخنرانی کرد. او از آشنایی خود با دالوند گفت: «دالوند 1368، کسی که من ملاقات کردم، آدم متولد 1337 تا آن سال نبود. او یک مرد بالغ هفت‌ساله بود؛ اندازه‌ سال 60 تا 67، سال‌های جنگ، اسیری، مفقودی، کشته‌شدن، محبوس، شهید، نیمه‌جان و نیمه‌روح. او انگار پیش و پس از آن هفت سال زندگی نکرده بود؛ نوعی قطع‌شدگی. هنرمند اکسپرسیونیست مثل او، با جهان اندوه‌بار خشمگین درونش، موضوع طرح، محمل طراحی، گیرم داستانی در «آدینه»، مقاله‌ای در «ایران فردا» یا نقدی در «دنیای سخن» را به مثابه موضوع یا سوژه در تبدیل و تحولی جان‌فرسا به ضرر خود موضوع و به سود انرژی شخصی هنرمندانه درونش ضبط و قربانی می‌کرد. قصه را مال خود می‌کند، شعر یا مفهوم سیاسی را در خود و در ابزار رسم و طرح و در اثر پدیدآمده ادغام می‌کند، دیگر نمی‌شود خط‌کش گذاشت و طرح را از فرم و فرم را از محتوا، داستان را از تصویر، شعر را از کلماتش جدا کرد. دیگر نمی‌شود جوهر را به جوهردان برگرداند. هنر در مفهوم اصلی‌اش همین تفکیک‌ناپذیری است». هادی حیدری نيز درباره تأثیرات دالوند بر مطبوعات گفت: «گرافیک روزنامه‌ها با نگاه خاص او متحول شد و نفس تازه‌ای کشید. سلیقه‌ای که او در نشاندن عناصر بصری کنار هم داشت، سلیقه مخاطبان را ارتقا بخشید؛ به طوری‌که بعد از روزنامه جامعه، دیگر گرافیک مطبوعات ایران به پیش از آن برنگشت. او شاگردان زیادی تربیت کرد. پژوهش‌های او در عرصه گرافیک و گرافیک مطبوعاتی، میراثی ماندگار برای جست‌وجوگران باریک‌اندیش است». در پایان آرش تنهایی، مدیرمسئول مجله «آنگاه»، درباره کارنامه مطبوعاتی دالوند گفت: «برای ما طراحان گرافیک دو یا یک نسل پس از او، دالوند همیشه دو ویژگی بارز داشته است: یکی اخلاق تند و قاطع و دیگری روحیه‌ انتقادی و نوشته‌های منتقدانه‌». وی ادامه داد: «امشب وقتی به سالن مراسم پا گذاشتم، خلوتی جمعیت مرا به این فکر انداخت که خلوتی انتخاب دالوند بود؛ خلوت در مقابل جلوت و جلوه‌گری». در پایان مراسم نیز جمعی از حاضران در این نشست روایت خود را از احمد رضا دالوند و نقش او در گرافیک و گرافیک مطبوعاتی بیان کردند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.