بنياد مستضعفان و شهرداري تهران براي حل برخي مسائل تفاهمنامه امضا کردند
تفاهم پرويز و پيروز
شرق: کلاه شهرداري تهران و بنياد مستضعفان در موارد زيادي درهم رفته و حتی گاهي کارشان به اختلاف و دعوا هم کشيده است؛ از تلاش براي تخريب يک ساختمان از سوي يک طرف ماجرا و مقاومت طرف ديگر تا خيزبرداشتن براي ساختماني ديگر و دوباره مقاومت و... . برخي مواقع اين اختلافها حولوحوش برخي املاک و ساختمانها بوده و در برخي موارد بحث بزرگتر و مفصلتر مثل برخي باغهاي بزرگ شهر که يا حالا تخريب شدهاند و بهجاي آنها برج و مرکز خريد ساخته شده يا هنوز و همچنان تيغ تخريب بالاي سرشان است. حالا در اين وضعيت خبر رسيده رئيس بنياد مستضعفان و شهردار تهران براي حل برخي مسائل بين خود، تفاهمنامه همکاري مشترک امضا کردهاند. اگرچه در خبر منتشرشده جزئيات اين «برخي مسائل» اعلام نشده است، اما مسائل موجود بين بنياد و شهرداري آنقدر هست که خبرش توجهها را جلب کند. «شرق» تلاش کرده در اين گزارش به مهمترين مواردي که در اين سالها بنياد و شهرداري بر سر آنها بينشان بحث و اختلاف پيش آمده يا تصميماتي گرفتند که مرتبط با شهر و شهروندان بوده است، اشاره کند. در برخي مواقع، حق و حقوقي از شهروندان ضايع شده و در برخي موارد هنوز اين خطر وجود دارد؛ مثلا تخريب فلان خانه تاريخي يا باغ بزرگي که بخشي از آخرين تنفسگاههاي پايتخت دودزده به حساب ميآيد و اگر تخريب شود و به جايش دوباره ساختمان رشد کند، به ريههاي شهر فشار دوبارهاي وارد ميشود.بر اساس گزارش منتشرشده، جزئيات خبر به اين شرح است و در قسمتي از آن آمده: در حاشيه جلسهای که عصر روز سهشنبه و به ميزباني شهردار تهران برگزار شده است، پرويز فتاح، رئيس بنياد مستضعفان، با اشاره به جلسه سه ماه پيش خود با شهردار تهران اظهار کرد: اين تفاهمنامهای کلي ميان شهرداري و بنياد مستضعفان است که تمام اختلافات و مسائل ميان اين دو را که از سالها پيش وجود داشت و بخشي از آن باقي مانده بود، برطرف ميکند. اين اراده ميان دو طرف وجود دارد که تمام مسائل فيمابين شهرداري و بنياد مستضعفان در يک بازه زماني منطقي حل شود. رئيس بنياد مستضعفان البته تأکيد کرد: «اين تفاهمی کلي بوده و در آينده نهچندان دور، قطعا براي مصاديق ذکرشده، توافقنامههاي ديگري به امضا خواهد رسيد. بنا داريم آنچه به نفع مردم و شهرداري است، بهویژه در زمينه فضاي سبز عمومي و پارکها، در قالب اين تفاهمنامه حلوفصل شود. وي با بيان اينکه بنياد مستضعفان در همه مواردي که به نفع مردم است، همراهي لازم را خواهد داشت، گفت: «نگاه مشترک من و آقاي حناچي اين است که هر تصميمي که به نفع مردم و تهران باشد، اتخاذ شود و فضاهاي واگذارشده حتما کاربري عمومي خواهند داشت». رئيس بنياد مستضعفان در بخش ديگري از صحبتهاي خود، کدهايي درباره جزئيات ماجرا داد و اضافه کرد: «بنياد مستضعفان املاکي را در اختيار دارد که ميتوانند با تغيير کاربري به فضاي سبز تبديل شوند و اهتمام ما در اين بخش به اندازهاي است که حتي اگر لازم باشد، بنياد حاضر به نقلمکان و اسبابکشي هم هست. اين تفاهمنامه هم به نفع مردم تهران و هم به نفع مستضعفان کشور خواهد بود و چون املاک بنياد به نام مستضعفان است، ما مسئوليت بزرگي داريم و قطعا کاري را خواهيم کرد که به نفع مستضعفان، مردم و کشور باشد».پيروز حناچي نیز با اشاره به اينکه بنياد مستضعفان يکي از ذينفعان بزرگ تهران است، گفت: «با توجه به سابقه و رويکرد مثبت آقاي فتاح، بدون شک موضوعات مشترکمان را بهخوبي پيش خواهيم برد و در قالب اين همکاري، پروژههايي تعريف خواهيم کرد که هم بنياد و هم شهر تهران از آنها منتفع شوند. اين تفاهمنامه چارچوب و کليات پروژهها و همکاريهاي آينده را تعريف ميکند؛ پروژههايي که بهعنوان مثال تا الان دو مورد آن تملک باغ و فضاي سبز در اختيار بنياد و تبديل آن به بوستان براي شهروندان تهراني بوده است. پروژههايي هم که در آينده به صورت مشترک پيش ميبريم، براي نفع شهروندان خواهند بود و عمده آنها در مسير توسعه حوزه قلمرو عمومي قرار خواهند داشت». آنچه در ادامه آمده است، مروري بر بخشي از اصليترين موارد مورد بحث شهرداري و بنياد مستضعفان است که در سالهاي اخير خبري شده و گاهي جنجالهايي نیز بر سر آنها شکل گرفته است. نقطه اوج اختلافها: گوشت قرباني پلاسکو در آستانه سومين سالگرد حادثه آتشسوزي ساختمان پلاسکو، بار ديگر اختلافها ميان شهردار تهران و بنياد مستضعفان منجر به توقف ساخت اين ساختمان شد. ساختماني که بنا بر وعده رئيس وقت بنياد مستضعفان، قرار بود در مهر 1399 کار ساخت آن تمام شود، همچنان در پيچوخم اختلافهاي اداري دو سازمان قرار دارد. چيزي که در آذر امسال منجر به بالاگرفتن اختلاف ميان شهرداري و بنياد مستضعفان شده، نداشتن پروانه ساخت اين ساختمان است. عليمحمد سعادتي، شهردار منطقه ۱۲، درباره توقف اين فعاليت عمراني ميگويد: از ارديبهشت سال جاري بارها از مسئولان بنياد مستضعفان خواسته شده نقشههاي ساختمان جديد پلاسکو را به شهرداري ارائه کنند، اما تاکنون نقشهاي به ما ارائه نشده است. همچنين زهرا نژادبهرام، از اعضاي شوراي شهر تهران هم مدعي است اقدام شهرداري منطقه ۱۲ در توقف فعاليت ساختوساز پلاسکو قانوني بود و اگر شهرداري منطقه اين کار را نميکرد، مسئولان قضائي ميتوانستند او را بهدليل تمکين به يک کار غيرقانوني بازداشت کنند. محسن هاشمي، رئيس شوراي شهر تهران اما روايت متفاوتتري از اين ماجرا دارد. او دراينباره ميگويد: پلاسکو ملک بنياد مستضعفان است و بروز حادثه حريق سبب ضرر به بنياد شده و اکنون بايد مالک دوباره آن را ساخته و تحويل دهد که به دليل بالابودن هزينهها بنياد بهدنبال اختصاص تراکم است تا بهنوعي هزينه ساخت را تأمين کند و اين مسئله باعث اختلاف با شهرداري شده است. اين صحبتها در حالي مطرح ميشود که منوچهر خواجهدلويي، معاون توسعه ساختمان بنياد مستضعفان روايت ديگري از ماجرا دارد. او مدعي است که بنياد مستضعفان تاکنون کاملا بر اساس مجوز شهرداري اقدام کرده است و اختلافهاي موجود تنها بر سر عوارض است. معاون توسعه ساختمان بنياد مستضعفان درباره نحوه پرداخت عوارض هم گفت در مصوبات شوراي تأمين و همچنين کميسيون ماده ۵ تأکيد شده که اين ساختمان حقوق مکتسبه دارد و هر آنچه ساخته ميشود، به کسبه بازميگردد؛ بنابراين عوارض آن رايگان است. همچنين مهدي مقيمي، مجري پروژه پلاسکو هم با اشاره به سنگاندازيهاي شهرداري در فرايند ساخت پلاسکو ميگويد: طبق آخرين آماري که داريم، شهرداري منطقه 12 عنوان کرده است که به ميزان هزينه ساخت ساختمان پلاسکو که حدود 400 ميليارد تومان است، بايد عوارض ساخت پلاسکو پرداخت شود. موضوعي که البته مورد تأييد مسئولان شهرداري و شوراي شهر نيست و آنها همچنان از نداشتن مجوزهاي لازم براي ساخت و تأييدنشدن نقشههاي ساختمان سخن ميگويند. آنچه از ميان اين اختلافات و مناقشهها برميآيد اين است که وعده بنياد مستضعفان براي ساخت ساختمان پلاسکو نهايتا تا پايان سال 1399 محققشدني نيست و دو سازمان در محل شروع ماجرا اختلافنظرهاي اساسي دارند. ماجرايی که موجب ميشود همچنان فروشندگان اين ساختمان تجاري بزرگ در سرتاسر تهران سرگردان منتظر احقاق حقوقشان باشند. توافقنامهاي که تهاترنامه شد داستان شهرداري و بنياد در همه موارد هم دعوا بر سر اختلافها نبود. در برخي موارد اين دو نهاد تعاملها و همکاريهايي باهم داشتند که البته سرانجام خوشي نيافت. از جمله اين موارد مذاکراتي بود که نهايتا منجر به واگذاري دو باغ از سوي بنياد به شهرداري شد. در 25 تير 1397 بود که محمد سعيدیکيا، رئيس وقت بنياد مستضعفان در نامهاي به محسن هاشمي از آمادگي براي واگذاري برخي باغها در شهر تهران سخن گفته بود. سعيديکيا در نامه خود از آمادگي کامل بنياد مستضعفان براي هرگونه همکاري با شهرداري تهران بهمنظور حفظ و نگهداري از باغهايي که در اختيار دارد، سخن گفته بود. پس از ارسال اين نامه بود که کميتهاي سهجانبه ميان بنياد مستضعفان، شوراي شهر و شهرداري تهران براي حفظ باغهاي تهران شکل گرفت. آنچنان که علي اعطا، سخنگوي شوراي شهر تهران دراينباره ميگويد بنياد مستضعفان 15 باغ در تهران را در اختيار دارد و قرار بود با تشکيل اين کارگروه مشترک درباره چگونگي حفظ و نگهداري اين باغها همفکري و تصميمگيري شود. نهايتا هفت ماه پس از تشکيل اولين جلسه کارگروه مشترک حفظ باغات تهران در تفاهمنامهاي ميان شهرداري تهران و بنياد مستضعفان دو باغ در شمال و جنوب تهران به شهرداري تهران واگذار شد. براساس اين تفاهمنامه بنياد مستضعفان باغهاي عبقري واقع در منطقه دو شهرداري تهران و وثوقالدوله واقع در منطقه 14 را به شهرداري واگذار کرد. اگرچه چند ماه بعد شهردار تهران در آيين افتتاح بوستان عبقري که به پدر تغيير نام داده سخناني گفت که اصل اين تفاهمنامه را زير سؤال برد. 29 تير امسال پيروز حناچي در آيين افتتاح بوستان پدر ضمن تقدير از همکاريهاي بنياد در احياي باغهاي خشکشده تهران گفت: راههاي زيادي از جمله بهرهگيري از باغها براي پرورش گل و گياه و همچنين احداث رستوران و حتي استفاده مسکوني با تراکم پايين براي باغهاي شهر تهران در نظر گرفته خواهد شد. براي تملک باغهاي عبقري و وثوقالدوله در توافق با بنياد، ۱۶۰ميليارد تومان پرداخت شده است. اين موضوع البته اعتراض اعضاي شوراي شهر تهران را هم در پي داشت و آنها در اولين جلسه بعد از افتتاح بوستان پدر به نقض تفاهمنامه و پرداخت پول در ازاي دريافت بوستانها اعتراض کردند. در اين ميان برخي اعضاي شوراي شهر هم از تهاتر ميان شهرداري تهران و بنياد مستضعفان در اين زمينه خبر دادند. خشکشدن 769 درخت در باغ وثوقالدوله ساخت سريال شهرزاد در باغ وثوقالدوله منجر به اين شد که توجه عمومي به اين باغ بزرگ در منطقه 14 تهران جلب شود. همين توجهها سرانجام منجر به تشکيل کارگروهي ميان شهرداري، شوراي شهر و بنياد مستضعفان براي حفاظت از باغهاي تهران شد. تا پيش از اين، اين باغها در وضعيت اسفباري در حال خشکشدن بودند. محمد سالاري، عضو شوراي شهر تهران از اولين کساني بود که به خشکشدن اين باغ اعتراض کرد. به گفته محمد سالاري اين باغ در گذشته هزارو 222 اصله درخت داشت که اکنون تنها ۴۵۳ اصله از آنها باقي مانده است. نهايتا در تفاهمي که در سال 1397 ميان شهرداري و بنياد مستضعفان صورت گرفت، قرار بر اين شد که اين باغ به شرط تبديل به يکي از مراکز عامالمنفعه شهري و احياي درختان آن به شهرداري تهران واگذار شود. آنچنان که بعدها در خبرها منعکس شد، قرار بر اين است که در اين باغ يک بيمارستان ساخته شود. بااينحال هنوز معلوم نيست اين باغ در ازاي واگذاري چه مبلغ پول يا تهاتر چه چيزي از سوي بنياد به شهرداري واگذار شده است. زيباي خيابان ويلا خيابان ويلا، سر خسرو، خانهاي زيبا با چشمان خالي نظارهگر هر روز شماست. سالها اين ساختمان براي رهگذران چيزي شبيه به هزاران ساختمان قديمي تهران بود که منتظر تخريب و ساختهشدن يک ساختمان جديد است. اتفاقا همين اتفاق هم قرار بود برايش رخ دهد که همين مسئله منجر به جلب توجهها به اين ساختمان شد. ساختماني که اکنون به خانه احمد شاملو مشهور است و اگرچه در دو سال اخير دو بار خبرهايي مبني بر تخريب اين ساختمان به گوش رسيد اما با دخالت شوراي شهر جلوي تخريب آن گرفته شد. در همان زمان حجت نظري عضو کميسيون فرهنگي- اجتماعي شوراي شهر تهران درخصوص اخبار تخريب اين ساختمان گفت: «اين خانه به دليل سبک معماري خاص خود که مربوط به اوايل دوران پهلوي دوم است و همچنين اقامت حدودا دوساله احمد شاملو، شاعر معاصر کشورمان در طبقه دوم آن، مورد توجه است و اخيرا هم که بحث تخريب و نوسازي آن مطرح شده، حساسيتها در مورد آن تشديد شده است. اين خانه بعد از انقلاب اسلامي ايران، تحت مالکيت بنياد مستضعفان قرار ميگيرد و هماکنون مالک اين بنا شرکت توسعه منابع آب و نيروي ايران (وزارت نيرو) است. از عمارت توماسيان تا باغ قصر ملک در اين ميان عمارتهاي ديگري هم بودند که محل مناقشات اين دو نهاد قرار گرفتند. سوم ديماه 1397 مدير بافت و بناهاي تاريخي شهر تهران از احتمال تخريب خانه توماس توماسيان خبر داد و گفت مالكان اين خانه به دنبال تهيه نقشه و تخريب بنا هستند. ابوالفضل شادمهري از رايزني با مالک اين ساختمان براي تبديل به گالري يا نمايشگاه گفت. اين خانه پس از فوت توماسيان در اختيار بنياد مستضعفان قرار گرفت و سپس به مالك خصوصي فروخته شد. خانه و باغ «ملک» هم يکي ديگر از ساختمانهاي تاريخي است که در يک سال گذشته به محل اختلاف دو نهاد تبديل شده است. حجت نظري در جلسه علني روز يکشنبه ۲۱ مهر شوراي شهر تهران درباره وضعيت اين بناي تاريخي هشدار داد و درخواست کرد شهرداري و وزارت ميراث فرهنگي با همکاري بنياد مستضعفان اين ملک را ساماندهي کنند. نظري در اين باره گفت: حال با توجه به وضعيت نامناسب اين اثر تاريخي و احتمال تخريب بيشتر اين بناي فاخر توسط بارانهاي پاييزي، ضروري است شهرداري تهران در تعامل با بنياد مستضعفان و همچنين وزارت ميراث فرهنگي اين اثر را که هم واجد ارزش تاريخي است و هم ارزش محيطزيستي دارد، تملک کرده و به فضاهاي عمومي شهر اضافه کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.