سخت و پیچیده، اما ممکن

با وجود گذشت میلیون‌ها سال از انقراض دایناسورها، علاقه دانشمندان به شرایط و شیوه زندگی این جانداران عظیم‌الجثه باعث شده است تلاش‌های گسترده و جهانی‌ای به منظور بررسی شیوه‌های ممکن بازگرداندن دایناسورها به دنیای کنونی آغاز شود. این امر با پیشرفت‌های باورنکردنی‌ای که در سال‌های اخیر در علم ژنتیک و زیست صورت گرفته است، امری غیرممکن نخواهد بود و اکثر محققان دستیابی به این امر را کاری بسیار سخت و پیچیده، اما ممکن می‌دانند. نظریه‌های مطرح درباره کشف دي‌ان‌اي دایناسورها دي‌ان‌اي درون کهربا: پارک ژوراسیک بر اساس ایده استخراج دي‌ان‌اي دایناسورها از درون شکم حشره‌ای که درون کهربا به دام افتاده و سالم باقی مانده‌، ساخته شد. با اینکه ممکن است این طرح در نگاه اول امکان‌پذیر به نظر برسد، اما احتمال اینکه دانشمندان بتوانند دي‌ان‌اي قابل استفاده دایناسورها را از درون شکم حشره‌ای پیدا کنند، ‌بسیار بعید به نظر می‌رسد. برای انجام این کار دانشمندان به گونه‌ای خاص از حشرات، پشه‌ای ماده که دقیقا قبل از به‌دام‌افتادن درون صمغ درختان، ‌مقدار زیادی از خون دایناسورها را مکیده باشد، نیاز خواهند داشت. از آنجایی که فسیل‌شدن درون کهربا به خودی خود پدیده‌ای بسیار نادر به شمار می‌رود، از این رو یافتن چنین پشه‌ای نیز تقریبا غیرممکن خواهد بود. کمبود گونه جانوری مورد نیاز تنها مشکلی نیست که بر سر راه شبیه‌سازی دایناسورها وجود دارد، بلكه بیشتر حشرات کشف‌شده درون کهربا بسیار جوان‌تر از آن هستند که بتوانند خون دایناسورها را درون شکم خود داشته باشند، زیرا پیش از اینکه حشرات در درون صمغ به دام بیفتند، دایناسورها منقرض شده ‌بودند. از سویی دیگر، بسیاری از حشرات پس از به‌دام‌افتادن درون صمغ گیاهان، ‌از درون به بیرون پوسیده می‌شوند و به این شکل هیچ ماده‌ای برای دانشمندان باقی نخواهد ماند تا بتوانند چیزی از درون آن استخراج کنند. در نهایت، نمونه‌های احتمالی باید به شدت خشک باشند زیرا دي‌ان‌اي در حضور آب به سرعت از بین می‌رود. در خوشبینانه‌ترین حالت، اگر چنین نمونه‌ای هم پیدا شود، استخراج دي‌ان‌اي از خون درون شکم ‌پشه کار بسیار دشواری خواهد بود. خون مملو از دي‌ان‌اي دایناسور درون بدن پشه قرار دارد، بدنی که از دي‌ان‌اي مخصوص به خود پشه برخوردار است. همچنین امکان به‌دام‌افتادن دي‌ان‌اي دیگر سلول‌ها درون صمغ نیز وجود دارد که می‌تواند نمونه مورد نظر را به خود آلوده کند. حتی دي‌ان‌اي بدن دانشمندانی که تلاش دارند دي‌ان‌اي دایناسور را استخراج کنند نیز می‌تواند نمونه را آلوده كند. کشف دي‌ان‌اي درون استخوان‌های فسیل‌شده: متأسفانه آنچه به‌عنوان استخوان‌هاي فسيل‌شده‌ دايناسورها در گوشه‌گوشه‌ دنيا كشف و استخراج مي‌شود استخوان به مفهوم امروزين آن نيست. در ميليون‌ها سال از فرايند فسيل‌شدگي، مواد آلي موجود در استخوان‌ها تماما از بين‌ مي‌روند و به جاي آنها مواد معدني جايگزين مي‌شوند. از اين رو، اين تكه‌هاي استخواني كه به‌عنوان استخوان دايناسور مي‌بينيم در حقيقت تكه‌هاي سنگي است كه به شكل و قالب استخوان‌‌هاي دايناسورها بر جاي مانده و فاقد هرگونه ماده آلي ازجمله دي‌ان‌اي است. با وجود مطالب گفته‌شده، چندی‌قبل گروهی از دیرینه‌شناسان موفق شدند بافت نرمی را درون استخوان‌های یک «تیرانوسوروس» (Tyrannosaurus rex) بیابند. وقتی دکتر «مری شوايتز» از دانشگاه ايالتی کارولينای شمالی مواد معدنی را از قطعه‌ای از فسيل اين تیرانوسوروس 68ميليون‌ساله زدود، به الياف شفاف و انعطاف‌پذيری رسيد که به رگ‌های خونی شباهت دارند. همچنين آثاری از آنچه سلول‌های خونی به نظر می‌رسيد، پيدا شد. سلول‌‌های ديگری که به سلول‌های سازنده و نگهدارنده استخوان (اوستئوسيت‌ها) شباهت داشت نيز کشف شد. اينکه آيا اين بقايای نرم متعلق به دايناسور است يا مواد ارگانيکی‌اي است که بعدا به فسيل راه يافته، معلوم نيست. اما اگر تکه‌هايی از مولکول‌های دايناسور اصلی در آن وجود داشته باشد، سرنخ‌های تازه‌ای درباره ارتباط ميان تیرانوسوروس و گونه‌های زنده مانند پرندگان به دست خواهد داد. تاکنون دانشمندان موفق نشده‌اند دي‌ان‌اي را از این بافت نرم استخراج کنند. با‌ اینکه کشف این بافت لزوما موفقیت در استخراج دي‌ان‌اي را از درون فسیل تضمین نمی‌کند، اما احتمال این موفقیت را در چند سال آینده افزایش می‌دهد. ایجاد تغییرات ژنتیکی در جانداران نزدیک به خانواده دایناسورها: در نظریه‌ای دیگر دانشمندان اظهار كردند که با ایجاد تغییرات ژنتیکی وسیع در جاندارانی که به عنوان نزدیک‌ترین خویشاوندان دایناسورها شناخته می‌شوند (مانند پرندگان و تمساح‌ها) می‌توان به گونه‌ای از این جانداران دست پیدا کرد. با وجود مورد قبول واقع‌شدن این نظریه، تلاش دانشمندان هنوز به نتیجه نرسیده است. ایده دیگر این است که دانشمندان توالی ژنوم دایناسورها را به دست آورده و رشته‌های مورد نیاز و مفقود آن را بازسازی کنند. در حال حاضر امکان انجام چنین کاری وجود ندارد. دستیابی به توالی ژنوم انسان 13 سال طول کشید و نتیجه نهایی این توالی چیزی نبود که دانشمندان بتوانند با استناد به آن یک انسان دیگر را شبیه‌سازی کنند. از این رو بازسازی رشته‌هایی از ژنوم دایناسورها نیازمند فناوری‌ای است که فراتر از توانایی‌های امروزی انسان است.

جدا از تمامی این موضوعات، رایج‌ترین شیوه شبیه‌سازی که امروزه مورد استفاده قرار دارد، انتقال اتمی است. دانشمندان هسته یک سلول را درون سلول دیگری از همان گونه که هسته آن تخریب شده، قرار می‌دهند. در‌حال‌حاضر هیچ سلول دایناسوری وجود ندارد که بتواند نقش سلول میزبان را برعهده بگیرد. ازاین‌رو دانشمندان باید شیوه‌ای متفاوت را برای رشددادن دي‌ان‌اي دایناسورها بیابند. www.ScienceUncovered.com