|

اعتبار پايش بو چه شد؟

شرق: انگار بازگشت میهمان ناخوانده تهران رابطه نزديکي با روزهاي ابري و باراني و آلوده دارد و در روزهايي مثل ديروز که گمان مي‌رفت باران حال تهران را خوب کند، انتشار بوي نامطبوع و مشمئزکننده تنفس را سخت کرد. اين بوي نامطبوع ناشناس که از سال گذشته در دي‌ماه میهمان تهراني‌ها شده، با تکرارش در اين روزها نشان داد قرار است همين‌طور ناشناس و چراغ‌خاموش میهمان تهراني‌ها بماند. مسئولاني هم که از سال گذشته به دنبال شناسايي منبع اين بو هستند تا به حال به نتيجه‌اي نرسيده‌اند و نتيجه تنها «نمي‌دانيم» بوده است. حالا مسئولان شهرداري تهران نتايج ارزيابي‌ها را براي يک مرجع ديگر؛ يعني ستاد مديريت بحران ارسال کرده‌اند تا آنها هم بررسي کنند و شايد تا هفته ديگر آنها هم بگويند به نتيجه‌اي نرسيده‌ايم.‌پيروز حناچي، شهردار تهران که شامگاه شنبه در برنامه‌اي تلویزيوني صحبت مي‌کرد، گفته است که از طريق تماس مردمي با سامانه ۱۳۷ انتشار بوي نامطبوع در مناطق ۲، ۴، ۶، ۱۰، ۱۱ و ۱۳ ثبت شد و گزينه‌هاي مختلفي در مورد منشأ اين بو احصا شد؛ به‌گونه‌اي که در آن روز باد جنوبي در تهران وزيد و ممکن است بوي منطقه آرادکوه و حوالي فرودگاه امام خميني را به تهران آورده باشد. بررسي‌ها نشان داد که جهت باد با شبکه فاضلاب تهران منطبق بوده که ما اين اطلاعات را به ستاد بحران داده‌ايم و در حال بررسي هستند. اما بوي مشمئزکننده‌اي که هفته گذشته چندروزي در تهران وجود داشت و دست‌آخر با بارش باران و کمي برف، تهراني‌ها را رها کرده بود، روز گذشته دوباره تکرار شد و باز هم بخش‌هايي از تهران را فراگرفت، اما اين‌بار بارش باران هم نتوانست مانع از انتشار آن شود. حالا اما آرش ميلاني، عضو شوراي شهر، خواسته است تا درباره انتشار بوي نامطبوع در تهران سيستم پايش مجزايي ايجاد شود.‌او در صحن شوراي شهر تهران با اشاره به تکرار مسئله بوي نامطبوع در آذرماه سال جاري و عدم واکنش سريع براي شناسايي منشأ آن تصريح کرد: سال گذشته مقرر شده بود تجهيزات لازم براي پايش بو خريداري شود، اما اين اتفاق رخ نداده است. او با اشاره به نگراني‌هاي شهروندان در مورد بو، به شهرداري تهران براي تجهيز مديريت شهري به سيستم پايش بو و ساماندهي لازم برای پايش در اسرع وقت تذکر داد.درباره منشأ بو که از سال گذشته همه را غافلگير کرده بود، دلايل مختلفي بيان شد. فرضيه‌هايي مثل ترکيدگي لوله اصلي فاضلاب در نقطه‌اي از مرکز شهر تهران، اشکال در چاه پلاسکو پس از تخريب آن، تسري بوي مرکز دفن زباله از کهريزک تا مرکز شهر تهران، انتشار بوي مرتبط با گاز مرکاپتان و ... را مسئولان مختلف مطرح کردند، اما در نهايت هيچ‌کدام نتيجه نداشت و اعلام شد که منشأ بو مشخص نيست. از همان سال گذشته و سال جاري يک فرضيه اصلي؛ يعني مرتبط‌بودن اين بو با احتمال انتشار گاز مرکاپتان مطرح شد، اما اين فرضيه را محيط زيست استان تهران و استاندار تهران رد کردند. اما از آنجايي که انتشار اين بوي نامطبوع در مرکز شهر و نه شمال و جنوب شهر بيشتر بود، بسياري از احتمالات جدي تلقي نشدند. ناهيد خداکرمي، رئيس کميته سلامت شوراي شهر تهران، گفت که شايعه‌هاي بسياري درباره علت انتشار اين بو منتشر شده؛ اما از آنجايي که در شمال تهران اين بوي نامطبوع کمتر است، به نظر مي‌رسد وارونگي هوا با اين بو ارتباط داشته باشد. اين بو بيشتر شبيه بوي زباله است و به نظر نمي‌رسد منشأ آن فاضلاب يا نشت گازي شيميايي باشد. اگرچه يکي از اظهارات محسني‌بندپي، استاندار تهران، در سال گذشته در مورد گاز مرکاپتان مشخصا منشأ بو را اين ماده اعلام مي‌کرد، اما اين موضوع باز هم رد شد. او اعلام کرد که در نتيجه بررسي‌هاي علمي و سنجش آلاينده‌ها مشخص شد در منطقه يافت‌آباد شاهد انتشار مقدار زيادي بو نسبت به ساير مناطق انتشار گاز CO2 بوديم که داراي منشأ سولفوره است. تنها ماده‌اي که در بيشتر بررسي‌ها خود را نشان داد، «مرکاپتان» بود که در صنايع پلاستيک‌سازي و گازرساني از آن استفاده مي‌شود. او گفت: در نهايت، در گزارش محيط زيست و شهرداري تهران، منشأ بو به اين ماده شيميايي نسبت داده شده است و ساير موضوعات مانند چاه پلاسکو، فاضلاب و فعاليت گسل‌ها و آتشفشان دماوند همگي رد شدند. باوجوداين، مديرکل حفاظت محيط زيست استان تهران اين احتمال را نيز تأييد نکرد و گفت: ما از ابتدايي‌ترين احتمالات شروع به کار و منشأيابي کرديم. هواشناسي نيز گزارش داد هيچ تغيير جوي‌ای اتفاق نيفتاده است. با همکاري شرکت آب‌وفاضلاب نيز سيستم فاضلاب شهر تهران چک شد و به اين نتيجه رسيديم که مشکل از سيستم فاضلاب هم نيست. شرکت گاز و آتش‌نشاني نيز بعد از بررسي خود اعلام کردند در آن بازه زماني، آتش‌سوزي رخ نداده يا اتفاق خاص ديگري در سطح شهر تهران نيفتاده است. مرکز زمين‌شناسي و زلزله‌نگاري نيز تأييد کرد در آن بازه زماني تغييراتي در سطح زمين اتفاق نيفتاده است. او گفته بود در اين دوره زماني که هم‌زمان با روزهاي آلودگي هوا هم بود، کسي به دليل مشکلات تنفسي ناشي از اين بو به بيمارستان‌ها مراجعه نکرده و اين بو فقط در بخش‌هايي از تهران استشمام شده و در شهرستان‌هاي ديگر اين اتفاق نيفتاده است و در نهايت اعلام شد که بو مربوط به هيچ‌کدام از دستگاه‌هاي پيگيري‌کننده نبوده و بنابراين نتوانستيم به نقطه مشخصي براي منشأ اين بو برسيم.‌در ادامه نيز مسئولان سرنخ همين «بي‌نتيجه‌ماندن پيگيري‌ها» براي بوي نامطبوع را گرفتند و تا امروز ادامه دادند و از جايي به‌بعد هم نخواستند درباره آن حرف بزنند؛ مثلا محسن هاشمي، رئيس شوراي شهر تهران، هفته گذشته در صحن شورا به خبرنگاران که درباره بو سؤال کرده بودند، گفت: «مايل نيستم درباره بو صحبت کنم؛ چرا‌که همه پراکنده از آن صحبت کرده‌اند و حتي لطيفه و جوک‌هايي ساخته شد و حرف‌هايمان نبايد جوک شود». او درباره بوي آذر امسال گفته است: «استاندار خبر آخر را اعلام کرد و گفت که منشأ آن پيدا نشده و شرکت آب‌و‌فاضلاب نيز مسئوليت آن را نپذيرفته است. البته يکي از دوستان به طنز گفت گندي زديم که بويش درآمده است». هاشمي در پاسخ به اين سؤال که سال گذشته نيز همين بو منتشر شده بود، به شوخي اظهار کرد: «مثل اينکه قضيه امنيتي است».‌اما شايد يکي از دلايل جدي گرفته‌نشدن اين بوي مشمئزکننده، عدم آسيب به شهروندان حداقل در ظاهر امر بوده باشد. به عبارتي، از آنجايي که در روزهاي بودار تهران شهروندي به دليل بو به مراکز درماني مراجعه‌اي نداشته، مسئولان هم آن را جدي نگرفته‌اند. اين يعني پديده‌هايي که ديده نمي‌شوند، لمس نمي‌شوند و در ظاهر آسيبي وارد نمي‌کنند، پديده‌هاي مهمي نيستند و اگر در ميانه اين آلودگي و ترافيک، تهراني‌ها بوي گندي هم به مشامشان برسد موضوع نگران‌کننده‌اي نيست که بخواهيم برايش پيگيري بيشتري داشته باشيم. به‌هرحال به نظر مي‌رسد اين بو قرار نيست تمام شود و اگر اين روزها ديگر تکرار نشود، سال بعد دوباره و در پاييز سر برمي‌آورد و به‌اين‌ترتيب مي‌توان گفت که فعل لازم براي پديده جديد «بو» در تهران «بو از کجا مي‌آيد؟» به‌جاي «بو از کجا آمد؟» باشد و شايد اعتبارات براي پايش بو تا سال بعد اختصاص يابد و تا سال بعد بدانيم چه بوي گندي را از کجا تنفس مي‌کنيم!‌

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.