|

افسانه سلینجر

شرق: از شنیدن نام جی.‌دی. سلینجر به‌جز رمان «ناطور دشت»، آنچه ابتدا به ذهن می‌آید، زندگی رازآلود و پرابهام اوست. او نویسنده‌ای بود که در طول زندگی‌اش کمتر کسی را به حریم شخصی‌اش راه داد و همین موضوع او را به یک سوژه جذاب ژورنالیستی بدل کرد، به‌ویژه که سلینجر نویسنده یکی از محبوب‌ترین رمان‌های آمریکایی قرن بیستم است؛ رمان «ناطور دشت». زندگی پنهان سلینجر و محبوبیت «ناطور دشت» او بدون شک انگیزه‌های کافی به دست می‌داده است برای کنجکاوی و سرک‌کشیدن در زندگی او و تلاش برای مرئی‌کردن وجوه نامرئی و مبهم این زندگی. «زندگی‌نامه سلینجر»، نوشته پاول آلکساندر که ترجمه فارسی‌اش با ترجمه ژیلا فرهادی به‌تازگی در نشر ثالث منتشر شده، نمونه‌ای است از این تلاش. پاول آلکساندر در این کتاب زندگی سلینجر را در 21 فصل به نگارش درآورده است. کتاب با مقدمه‌ای درباره رمان «ناطور دشت» و اهمیت و تأثیرگذاری این رمان آغاز می‌شود. بعد از آن در فصل نخست با عنوان «یک مشاهده» نویسنده روایت می‌کند که چگونه در یک بعدازظهر اکتبر 1994، در اواسط هفتمین دهه عمر نویسنده «ناطور دشت»، به حوالی خانه او رفته و برای لحظه‌ای او را دیده که سوار اتومبیلش شده و رفته است. در فصل بعدی با عنوان «دو زندگی‌نامه» نویسنده ابتدا به رابطه متعارف نویسندگان با مخاطبان‌ و ناشرانشان اشاره می‌کند و اینکه هر نویسنده‌ای می‌خواهد با مخاطبان خود ارتباط برقرار کند و همچنین هر نویسنده‌ای معمولا از قواعد نشر پیروی می‌کند تا از حمایت ناشران برخوردار باشد. آلکساندر اما از سلینجر به‌عنوان استثنائی بر این قاعده نام می‌برد و به این موضوع می‌پردازد که سلینجر چگونه در زندگی حرفه‌ای خود «حتی از پیروی از بنیادی‌ترین قواعد حاکم بر صنف نشر امتناع می‌کرد». نویسنده در این فصل این موضوع را پیش می‌کشد که انزوای سلینجر به شهرت او منجر شد. او آن‌گاه این پرسش را طرح می‌کند که دلیل انزوای سلینجر چه می‌تواند باشد. او همچنین تصویری از زمانه‌ای به دست می‌دهد که سلینجر در «ناطور دشت» روایتی ادبی از آن به دست داده است. پاول آلکساندر در این فصل با اشاره به اینکه هر نویسنده دو زندگی‌نامه دارد که یکی زندگی‌نامه واقعی و فردی او و دومی زندگی متجلی در آثار اوست، درباره سلینجر می‌نویسد: «درباره سلینجر این دو زندگی‌نامه، یعنی تاریخچه فردی و تاریخچه آثار او به‌وضوح در هم تنیده‌اند. دل‌مشغولی‌های موجود در زندگی یک نویسنده خود را در آثار او نمایان می‌کنند و بالعکس. اینجاست که می‌توان سرنخ‌هایی درباره خصوصیات زندگی سلینجر به دست آورد. با اینکه مقایسه کار آسانی نیست، اما درباره سلینجر ارتباط نزدیک شخصیت‌ها و داستان‌ها با تجارب شخصی نویسنده نسبت به سایر نویسندگان واقعی‌تر به نظر می‌رسد». فصل بعدی کتاب با عنوان «سانی» به کودکی و نوجوانی سلینجر می‌پردازد. در آغاز این فصل این پرسش مطرح می‌شود که «اگر سلینجر تا این حد درگیر موضوع نوجوانی بوده است، نوجوانی خود او چگونه گذشت؟ آیا چیزی در نوجوانی‌اش وجود داشت که مانع می‌شد تا سلینجر آن را پشت سر بگذارد؟» نویسنده در فصل‌های بعدی کتاب زندگی واقعی سلینجر را به موازات آثارش و درآمیخته با این آثار روایت می‌کند و نشان می‌دهد که قصه‌های سلینجر چگونه از زندگی واقعی‌ او تأثیر و مایه گرفته‌اند. او معتقد است، هولدن کالفیلد رمان «ناطور دشت» همواره با سلینجر ماند و از او جدا نشد. «هولدن همیشه با اوست.» این جمله‌ای است که «زندگی‌نامه سلینجر» با آن تمام می‌شود. پاول آلکساندر «زندگی‌نامه سلینجر» را در زمانی نوشته که سلینجر هنوز زنده بوده است. این کتاب نخستین‌بار در سال 1999 منتشر شده است. آلکساندر در پایان کتاب به دست‌کشیدن سلینجر از انتشار آثارش اشاره می‌کند و به اینکه سال‌هاست کار تازه‌ای از او منتشر نشده است، اگرچه به گفته آلکساندر این افسانه ورد زبان‌ها بوده که او «بی‌وقفه می‌نویسد و داستان‌ها را یکی پس از دیگری برای خودش خلق می‌کند». او حدس‌هایی را درباره دلیل دست‌کشیدن سلینجر از انتشار کاری تازه مطرح می‌کند، از جمله اینکه شاید سلینجر «دریافته بود دیگر نمی‌تواند داستانی که قولش را به مخاطبانش داده است، به آنها عرضه کند». سلینجر گویا در دورانی که این زندگی‌نامه نوشته می‌شده با همسری بسیار جوان‌تر از خود به نام کالین بر فراز تپه‌ای در نیوهمپشایر در انزوا می‌زیسته است. انزوایی که به اعتقاد آلکساندر شاید هم عمدی بوده و شاید سلینجر «به افسانه‌ای که قصد آفرینش آن را داشت کاملا واقف بود». آلکساندر در فصلی از کتاب با عنوان «سختی‌ها و رنج‌ها» می‌نویسد: «شاید سلینجر طی سالیان طولانی مطمئن شده بود باید گاهی سرنخی روشن از خود به جای بگذارد و مطبوعات و هوادارانش را به بازی بگیرد تا به‌دنبال او جست‌وجو کنند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.