کلید گم گشته و در وا نمیشه!
گیتی صفرزاده
چند روز پیش روز جهانی معلولان بود. وقتی میگوییم معلولان بلافاصله یاد افرادی میافتیم که ناتوانیهای حرکتی یا بینایی یا شنوایی دارند. آخر سر هم یاد آن گروهی که ناتوانیهایشان ذهنی است. غصه میخوریم، سری تکان میدهیم، آهی میکشیم و بیشتر قدر سلامتی نیمبند خودمان را میدانیم. خیلی هم دقیقتر و موشکافتر و نوعدوستتر باشیم، به یاد میآوریم در این شهر چقدر امکانات برای یک معلول کم است، آنهایی که هست، چقدر ناقص و پرعیب است و اساسا تازه این ماجرای امکانات شهری و بسیار اولیه است، وای به حال اینکه مثلا معلولی بخواهد سفر برود که تازه معلوم میشود گرفتاریها چقدر زیادند؛ وای به حال اینکه معلولی بخواهد تشکیل خانواده دهد که با چه مسائل ریز و درشتی باید سروکله بزند؛ وای به حال معلولی که مجبور شود یک کار اداری خیلی ساده مثل تعویض کارت ملی را انجام دهد که چقدر سختی و مصیبت باید تحمل کند، نه فقط جسمی بلکه، گاهی روانی و شخصیتی؛ یک نمونه کوچکش دختری دارای ناتوانی حرکتی در کل بدن بود که حتی مورد تحقیر پاسخگویان محترم اداره قرار گرفته بود که حالا شما چه نیازی به تعویض کارت ملی داری!
چند شب پیش داشتم مطلبی از دوست نادیده خارجنشینی میخواندم که میگفت در هر نقطه چند کشور اروپایی دستشوییهایی مخصوص معلولان حرکتی است، این دستشوییها همیشه قفل هستند و کلید مخصوصی دارند که فقط به معلولان تحویل داده میشود. معلولان با آن کلید میتوانند در هر نقطه کشور از آن دستشوییها استفاده کنند. راستش کل ماجرا به نظرم خیلی رؤیایی و فوقالعاده آمد گرچه وقتی بیشتر دقت کردم، دیدم انجامش کار سختی هم نیست. مگر اینکه بعدش عدهای کلیدها را یواشکی با ارائه مبلغی به آدمهای دارای پای سالم نفروشند یا آدمهای سالم یواشکی از روی کلیدها نسازند و با قیمت بیشتر دوباره نیاورند توی بازار، بعد دولت بردارد بیانیه دهد از آنجا که اهمیت معلولان برای قاطبه ملت شریف مشخص است و قاطعانه خواستار برخورد با عوامل مخل توالت عمومی معلولان شدهاند، فلذا از این به بعد سر هر توالت عمومی معلولان یک مأمور میگذاریم تا ضمن نظارت بر وضعیت استفادهکنندگان، مدارک معتبر و گواهی معلولیت آنها را بررسی کند. یاد فیلمی میافتم که چندروزی در شبکههای اجتماعی دست به دست شد؛ درباره مردی که پسربچهای را با سر داخل سطل زباله واژگون کرد. بعد از سروصدایی که بهپا شد، اطلاع دادند نامبرده را گرفتند و پسرک طفل معصوم هم مورد توجه و تفقد قرار گرفت. حالا اگر بپرسید این ربطش به معلولیت چيست، خواهم گفت این نشان از چرخهای معلول است که کارش را درست انجام نمیدهد، از یک طرف تعدادی معلول روحی مثل آن فرد شوتکننده تولید میکند و از طرفی تعدادی معلول اجتماعی مثل آن پسرک بیگناه که در آن سنوسال باید کار و خیابانگردی کند. اگر آن معلولیت بزرگتر نباشد، ایجاد تسهیلات برای معلولان حرکتی که دیگر جای خود دارد و بهراحتی قابل انجام است. مشکل این است که کلید بدجوری گم گشته و در وانمیشه.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.