در سفر عراقچی به توکیو رخ داد
گفتوگوی ژاپن با ایران درباره حضور نظامی در خلیج فارس
شرق: مقامات ایران و ژاپن در صحبتهایی جداگانه از گفتوگو درباره اعزام نیروهای ژاپنی به خلیجفارس گفتند. در پی سفر سیدعباس عراقچی به توکیو، دبیر اول کابینه دولت ژاپن و معاون وزیر خارجه ایران، هر دو خبر دادند در جریان این سفر درباره تصمیم ژاپن برای اعزام نیروی نظامی به خلیجفارس بین دو طرف گفتوگو شده است. ایالات متحده در ماههای گذشته از ژاپن و چند کشور دیگر دعوت کرده بود به ائتلاف نظامی این کشور برای حضور در خلیجفارس بپیوندند؛ اما ژاپن بعد از چند نوبت رد این دعوت، اعلام کرد خود بهطور مستقل در منطقه حضور پیدا خواهد کرد. عراقچی اما در گفتوگو با یک رسانه ژاپنی از مخالفت ایران با این تصمیم ژاپن خبر داد. دبیر اول کابینه دولت ژاپن اعلام کرد: در جریان سفر معاون وزیر خارجه ایران و دیدار و گفتوگوی او با آبه شینزو، نخستوزیر این کشور، برای او توضیح دادیم ژاپن در حال افزایش استفاده از نیروهای دفاع از خود برای تقویت اطلاعاتی در خاورمیانه است. عراقچی در این سفر بهعنوان فرستاده ویژه رئیسجمهور ایران به توکیو رفته بود و پیام کتبی حسن روحانی را نیز تحویل ژاپنیها داده بود. بر اساس گزارش، یوشیهیده سوگا در این کنفرانس مطبوعاتی از اظهارنظر درباره چگونگی واکنش عراقچی به تصمیم آبه خودداری کرد. سوگا درعینحال تأکید کرد: مثل همیشه با ایران در ارتباط نزدیک هستیم. کیودو، با اشاره به دیدار روز پیش عراقچی با آبه در توکیو، گفت: در این دیدار آبه به عراقچی گفته است توکیو در نظر دارد نیروهای دفاع از خود را برای بهبود قابلیتهای جمعآوری اطلاعات و اطمینان از تردد ایمن کشتیها به منطقه خاورمیانه اعزام کند. «اطمینان از تردد ایمن کشتیها» کموبیش همان دلیلی است که برای تشکیل ائتلاف آمریکایی و نیز ائتلاف جداگانه اروپایی در همین زمینه اعلام شده است. در ماههای آغاز سال ۹۸، چند کشتی نفتکش در حوالی تنگه هرمز دچار حادثه شدند؛ یک کشتی ژاپنی از کشتیهای آسیبدیده بود که ایالات متحده ایران را متهم به نقشآفرینی در آسیبرساندن به آن کرد؛ اما هم ایران این اتهام را رد کرد و هم ژاپن با اشاره به نبود شواهد، این ادعا را نپذیرفت. گزارش کیودو میافزاید: در میان افزایش تنشها در خاورمیانه، ایالات متحده پس از خروج از برجام، تحریمهای اقتصادی علیه ایران را مجدد بازگرداند، ژاپن در حال بررسی چگونگی ارائه سهم خود بدون پیوستن به ائتلاف دریایی به رهبری ایالات متحده برای محافظت از کشتیهایی است که از تنگه هرمز عبور میکنند. کیودو با اشاره به حادثه رخداده برای کشتی ژاپنی افزوده است: ژاپن سعی کرده روابط سنتی و دوستانه خود با ایران و نزدیکترین متحد خود یعنی آمریکا را به توازن برساند. عراقچی اما در گفتوگو با اناچکی، تلویزیون دولتی ژاپن گفت: «ایران منتظر تصمیم نهایی ژاپن است، اما اعتقاد ندارد که هرگونه حضور نیروهای خارجی در منطقه به تقویت ثبات، امنیت یا صلح کمک خواهد کرد». عراقچی یادآور شد در ملاقات با آبه شینزو، موضع ایران را به او ابلاغ کرده است. معاون وزیر خارجه ایران در دیدار با آبه، مواضع جمهوری اسلامی ایران در برجام را نیز تشریح و اعلام کرد در صورت برداشتهشدن تحریمها، ایران آمادگی دارد به اجرای کامل برجام بازگردد. حسن روحانی، رئیسجمهوری، نیز روز گذشته در یک سخنرانی در ایران همین موضع را اعلام کرده بود. عراقچی همچنین با اشاره به طرح صلح هرمز که از سوی رئیسجمهوری اسلامی ایران در مجمع عمومی سازمان ملل ارائه شد، گفت: «ایران بهمنظور حفظ امنیت، صلح و ثبات در منطقه خلیجفارس و تنگه هرمز، همه کشورهایی را که از تحولات خلیجفارس و تنگه هرمز متأثر میشوند، به حمایت از ائتلاف امید یعنی «ابتکار صلح هرمز» دعوت میکند». روحانی در سخنرانی خود در سازمان ملل متحد نیز از همه کشورهایی که متأثر میشوند، دعوت کرد از پیشنهاد ایران حمایت کنند؛ اما موضعگیریهای مقامات ایران در این زمینه، بهخصوص سه یادداشتی که محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، در دو رسانه کویتی و بریتانیایی منتشر کرده، مخاطب و نقشآفرینان اصلی این پیشنهاد را هشت کشور حاشیه خلیجفارس معرفی کرده است. عراقچی همچنین از سفر آبه به ایران بهعنوان یک نقطه عطف در روابط دو کشور یاد کرد و گفت: «در این رابطه با توجه به نقش منحصربهفردی که ژاپن دارد، آماده همکاری و رایزنیهای بیشتر با توکیو هستیم». نخستوزیر ژاپن نیز در این دیدار تأکید کرد: ژاپن کماکان از برجام حمایت میکند و برای حل مشکلات این قرارداد بینالمللی به نقش دیپلماتیک خود ادامه خواهد داد. عراقچی در آستانه نشست کمیسیون مشترک برجام که قرار است ۱۵ آذر در سطح معاونان وزرای خارجه در وین برگزار شود، برای گفتوگو با مقامات چینی و ژاپنی به پکن و توکیو سفر کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.