آیتالله جنتی دبیر شورای نگهبان:
شایستهگزینی با قانون فعلی امکانپذیر نیست
وحیده کریمی : دبیر شورای نگهبان گفته است: «شایستهگزینی با این قانونی که در اختیار داریم، برای شورای نگهبان امکانپذیر نیست؛ لذا ما بر اساس شروطی که در قانون فعلی و به صورت حداقلی است، صلاحیتهای داوطلبان را بررسی میکنیم». این اولینبار است کهآیتالله جنتی با انتقاد از قانون فعلی انتخابات، در رابطه با عدم شایستهگزینی در شورای نگهبان صحبت و آن را تأیید کرده و دلیل آن را نیز اصلاحنشدن قانون انتخابات دانسته است.مدتهاست ردصلاحیتهای گسترده شورای نگهبان، بهعنوان یکی از عوامل مهم برای قرارگرفتن مردم در مقابل انتخاب میان بد و بدتر بیان میشود؛ بهویژه زمانی که عملکرد نمایندگان مجلس شورای اسلامی بررسی میشود، امید به انتخابی اصلح با چالشی جدی مواجه میشود؛ زیرا ردصلاحیت افراد برجسته و در مقابل تأیید صلاحیت افراد ناتوان و در حقیقت درجهسه، گزینهای پیشروی رأیدهندگان باقی نمیگذارد تا بتوانند با آرای خود، مجلسی توانا را ایجاد کنند. بسیاری از فعالان سیاسی معتقدند ادامه چنین رویهای مانع از مشارکت حداکثری مردم در انتخابات پیشرو خواهد شد. هرچند اعضای شورای نگهبان دلیل مشکلات پیشرو را قانون قدیمی انتخابات میدانند و معتقدند اگر نقدی بر نحوه احراز صلاحیت، برگزاری و نظارت بر انتخابات وارد است، بهترین راه اصلاح قانون انتخابات بوده و شورای نگهبان فقط قانون را اجرا میکند. برای نمونه، سخنگوی شورای نگهبان که بارها بهطور تلویحی و صریح از ضعف قانون انتخابات انتقاد کرده، بهتازگی گفته است: فقط باید تلاش کنیم قانون انتخابات اصلاح شود؛ اما مجلسیها خیلی تمایل ندارند به اصلاح قانون انتخابات ورود کنند. گفته کدخدایی گلایهای است از نحوه برخورد بهارستانیها در اصلاح قانون انتخابات و رفعنکردن ایرادهای شورای نگهبان در زمان مناسب که در نهایت به پاکشدن صورتمسئله، یعنی اصلاح قانون انتخابات منجر شد. البته نباید فراموش کرد که انتقاد به قانون انتخابات از سوی شورای نگهبان، راه نقد بر عملکرد این شورا در نحوه نظارت بر انتخابات و احراز صلاحیت نمایندگان را میبندد و حداقل راهکاری مانند ضرورت اصلاح قانون انتخابات را مطرح میکند. نکتهای که در این بین نباید از نظرها پنهان بماند، این است که طرح اصلاح قانون انتخابات در نهایت باید در شورای نگهبان تصویب شود که اگر به تفسیر اعضای شورای نگهبان با شرع و قانون اساسی همخوانی نداشته باشد، در نهایت این طرح در پیچوخم قانونگذاری، سالهای دراز تعیین تکلیف نخواهد شد و همانگونه که به عمر مجلس دهم نرسید، شاید در مجلس یازدهم نیز شاهد اصلاح قانون انتخابات نباشیم. هرچند شورای نگهبان اصلاح قانون انتخابات را امری ضروری میداند، مانند آنچه جنتی گفته است. او با اشاره به ثبتنام داوطلبان انتخابات مجلس که از روز یکشنبه آغاز شده، خاطرنشان کرده است: «به دلیل نقص قانون فعلی انتخابات، شورای نگهبان شرایط مصرح در قانون انتخابات را مدنظر قرار میدهد». وی با بیان اینکه با توجه به سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری درباره انتخابات، دو سال کارهای کارشناسی با همکاری شورای نگهبان و مجلس شورای اسلامی روی اصلاح قانون انتخابات انجام شد، اما متأسفانه این طرح از سوی مجلس کنار گذاشته شد، خاطرنشان کرد: «شایستهگزینی با این قانونی که در اختیار داریم، برای شورای نگهبان امکانپذیر نیست؛ لذا ما بر اساس شروطی که در قانون فعلی و به صورت حداقلی است، صلاحیتهای داوطلبان را بررسی میکنیم». دبیر شورای نگهبان اضافه کرد: «ما تمام دقت خود را بر اساس همین شروط حداقلی انجام خواهیم داد تا در پیشگاه خداوند و مردم شریف ایران، سربلند باشیم و مردم نیز در انتخاب خود، افراد شایسته را بهعنوان نماینده راهی مجلس کنند». احراز شایستگی افراد، بههیچوجه کار شورای نگهبان نیست در این بین، موضوع احراز شایستگی افراد از سوی احزاب قبل از ثبتنام نامزدها و معرفی به شورای نگهبان نیز از موضوعات تأکیدشده از سوی شورای نگهبان است که عباسعلی کدخدایی، قائممقام دبیر شورای نگهبان، چندی پیش در دیداری با مدیران و سردبیران رسانههای مختلف، به آن اشاره کرده است. وی با بیان اینکه یکی از نقایص قانون فعلی انتخابات این است که درباره شایستگیهای کاندیداها تکلیف مشخص نیست، تأکید کرد: «احزاب باید در فرایند انتخابات فعال باشند؛ چراکه احراز شایستگی افراد، بههیچوجه کار شورای نگهبان نیست؛ بلکه شورای نگهبان میتواند مؤلفههای مشخصی از صلاحیت افراد را بررسی کند. بنابراین احزاب میتوانند در یک نظارت داخلی، شایستگی کاندیداهای حزب خودشان را بسنجند». به گفته کدخدایی، «برای اصلاح قانون انتخابات، کارشناسان شورای نگهبان و مجلس شورای اسلامی چند سال کار کارشناسی و تخصصی انجام داده بودند، اما متأسفانه این اصلاحیه به دلیل اضافهشدن ناگهانی یک بخش (استانیشدن انتخابات) دچار ایراداتی شد که نهایتا از دستور کار مجلس هم کنار گذاشته شد». سخنگوی شورای نگهبان معتقد است: «قانون انتخابات باید اصلاح شود؛ چراکه با شرایط فعلی، به دلیل بهروزنبودن قانون، نظارت بر انتخابات با مشکلات زیادی مواجه است».آنچه مسلم است، این است که قانون فعلی انتخابات پاسخگوی نیازها نیست؛ اما تغییر قانون انتخابات برای اصلاح روند برگزاری انتخاباتها نیازمند بررسیهای کارشناسی است که بتواند ابهامهای فعلی را حذف کند و گزینه انتخاب اصلح جایگزین انتخاب میان بد و بدتر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.