|

آینه

دنیای اقتصاد ریشه پنهان اعتراضات علی میرزاخانی: اعتراضات هفته آخر آبان ۹۸ را می‌توان با ساده‌انگاری کامل صرفا به مسئله افزایش قیمت بنزین تقلیل داد یا با انگیزه‌های دیگری به مسائل سیاسی گره زد (البته منهای اغتشاشاتی که روی موج اعتراضات سوار شد) یا کلی‌گویانه به ناکارآمدی و فساد مرتبط کرد. اما در همه این تحلیل‌ها، یک پرسش بدون پاسخ می‌ماند و آن اینکه چرا این اعتراضات بلافاصله پس از افزایش قیمت بنزین آغاز شد؟ اگر حاشیه‌نشینان اشکالاتی را در شیوه اداره اقتصاد احساس می‌کنند اما در بیان آدرس این اشکالات دچار اشتباه می‌شوند ممکن است دو خطای سیاستی را به دنبال داشته باشد؛ یکی اینکه تصور شود اعتراض حاشیه‌نشینان نامربوط است و دیگری اینکه تشخیص اشتباه از علت اعتراض، مبنای تصحیح سیاست‌گذاری شود. اقتصاددانان سال‌هاست به دولت‌ها توصیه می‌کنند که اگر توانایی کاهش تورم به استاندارد جهانی زیر پنج درصد را ندارند، حداقل مواجهه نادرست با تورم را کنار بگذارند تا از بروز شوک ارزی، شوک مسکن و ایجاد شوک در بخش انرژی جلوگیری شود و راه‌حل آن پذیرش اصلاح تدریجی نرخ ارز و حامل‌های انرژی است که نه تنها مانع بروز شوک‌های ناگهانی پیش‌گفته می‌شود بلکه فشار تورمی را در سبد کالاها به گونه‌ای توزیع می‌کند که گزینه کاهش مصرف را برای شهروندان امکان‌پذیر می‌کند. در حالی که با انتقال فشار تورمی به مسکن، این گزینه منتفی می‌شود و چاره‌ای جز تشدید مهاجرت به پیرامون باقی نمی‌ماند.

کیهان وارثان نمایندگان فراری پس از 4 سال یاد «رأس امور» افتادند! نمایندگان مجلس دهم که بخش قابل‌توجهی از آن برآمده از لیست‌های امید اصلاح‌طلبان و همراهی آقای «تَکرار می‌کنم» است، در طول 4 سال گذشته هیچ عملکرد درخور توجهی نداشته‌اند. بی‌عملی نمایندگان لیست امید آن‌قدر تعجب‌آور و دور از انتظار بود که خود اصلاح‌طلبان در مقاطعی به‌ویژه طی دو سال گذشته، به‌شدت به آنها تاخته، به حدی که آنها را «دست‌دوم»، «زاپاس»، «نیروی‌های رده2 اصلاح‌طلب»، «ستون‌پنجمی»، «نفوذی»، «منفعت‌طلب»، «اهل رانت»، «سودجو» و حتی «غیراصلاح‌طلب» می‌نامیدند... همین نمایندگان اصلاح‌طلب که دستشان خالی و بی‌کارنامه است برای فرار از پاسخگویی دست به حاشیه‌سازی و انتقاد از حاکمیت و کلیت نظام اسلامی پرداخته‌اند. این روزها که مسئله اغتشاشات اخیر (که ماحصل همین دولت و همین مجلس است) در صدر اخبار و گزارش‌های رسانه‌های داخلی و خارجی قرار گرفته، مدعیان اصلاحات و وارثان نمایندگان متواری دوره‌های پیشین مجلس، تیغ انتقاد خود را به سمت نهادهای جمهوری اسلامی رانده و بعد از 4 سال یاد گزاره «رأس امور» افتاده‌اند. نمایندگان مدعی اصلاحات در حالی به بیان اظهارات ساختارشکن و مغایر منافع ملی اصرار دارند که پیش ‌از این نیز سابقه چنین رفتاری در نمایندگان مدعی اصلاحات در دوره‌های پیشین مجلس وجود داشته است. نمایندگان مدعی اصلاحات دیروز که امروز با متواری‌شدن از کشور به سربازان دشمن تبدیل شده و علیه مردم کشورشان فعالیت می‌کنند.

جمهوری اسلامی روحانیت و مردم این روزها در فضای مجازی مقالات و مطالب متعدد و متنوعی دیده می‌شود که حاوی گلایه و انتقاد از حوزه‌های علمیه، روحانیت و حتی مراجع تقلید به‌خاطر عدم واکنش نسبت به حوادث اخیر به‌ویژه وضعیت معیشتی مردم هستند. هیچ‌یک از نویسندگان یا تهیه‌کنندگان این مطالب را متهم به برخورد منفی با روحانیت نمی‌کنیم لکن ارائه نکات توضیحی درباره گلایه‌ها و انتقادهایشان را لازم می‌دانیم. مدعی نیستیم که در این بخش، روحانیت به وظایف خود به‌صورت کامل عمل کرده ولی قطعا کسانی که می‌گویند هیچ صدايی از حوزه‌های علمیه در این زمینه و در اعتراض به عملکرد مسئولین بلند نشده، سخن درستی نمی‌گویند... مردم ما اکنون در شرایط بسیار سخت اقتصادی قرار دارند. بسیاری از خانواده‌ها زیر خط فقر بسر می‌برند. خانواده‌های زیادی گرفتار بی‌کاری هستند. دخترها و پسرهای جوان زیادی به دلیل نداشتن امکانات اولیه زندگی نمی‌توانند ازدواج کنند. بیکاری‌ها باعث روی‌آوردن جوان‌ها به مواد مخدر شده. اعتیاد اکنون در کشور بیداد می‌کند. بسیاری از پدران، در برابر اعضاء خانواده به‌دلیل عدم توانايی تأمین هزینه‌های اولیه زندگی شرمنده هستند. عده‌ای از فقر و تنگدستی به خودکشی پناه می‌برند. چه‌بسا خانواده‌هايی که به‌دلیل فقر از هم پاشیدند... اینها برای یک جامعه اسلامی آن هم جامعه‌ای که قرار است عدل علی در آن حاکم باشد، فاجعه است. متأسفانه سیاست اشتباه افزایش جهشی قیمت بنزین، این فقر و گرفتاری‌های معیشتی مردم را افزایش داده و آنها را به عصیان کشانده است... لازم است بزرگان دین و روحانیت از این واقعیت مطلع باشند که نارضایتی اقشار ضعیف و مستضعف بسیار زیاد است و هر روز نیز افزایش می‌یابد. قشر مرفه از این افزایش قیمت بنزین ضرر نمی‌کند و درنهایت آسودگی به زندگی اشرافی خود ادامه می‌دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.