|

آنفلوانزا و دامپروری صنعتی

سپهر سلیمی: در هفته‌های اخیر موج جدید بیماری آنفلوانزا در سطح جهان فراگیر شده است. این بیماری در ایران نیز باعث بستری‌شدن هزاران نفر و متأسفانه مرگ جمعی از هم‌وطنانمان شده است. صنعت دامپروری و تولید ده‌ها میلیارد دام به روش صنعتی چه نقشی در تغییرات و همه‌گیری جهانی این بیماری مشترک بین انسان و حیوان دارد؟ هولناک‌ترین پاندمی (همه‌گیری جهانی) آنفلوانزا در سال 1918 رخ داد که به آنفلوانزای اسپانیایی مشهور شد. ایدز در طول 24 سال، 24 میلیون نفر را به کام مرگ کشیده است، اما آنفلوانزای اسپانیایی در زمان خود 25 میلیون نفر را طی 24 ساعت کشت. برخی محققان امروز، میزان کل تلفات این همه‌گیری را 50 تا صد میلیون نفر اعلام می‌کنند. مسئولان بهداشت و سلامت همچنان نگران تکرار همه‌گیری وسیع این بیماری هستند. آنها تأکید می‌کنند همه‌گیری جهانی دیگری در نتیجه جهش ویروس H5N1 اجتناب‌ناپذیر است. نتایج تحقیقاتی که سال 2005 انجام شد، نشان داده منبع همه‌گیری آنفلوانزای اسپانیایی در سال 1918، آنفلوانزای پرندگان بوده است. شواهد دیگری نشان می‌دهند ویروس سال 1918 پیش از آنکه به نسخه نهایی و کشنده تبدیل شود، احتمالا در خوک‌ها یا شاید در انسان‌ها جهش یافته‌ است. با اطمینان نمی‌توان گفت در کدام‌یک این اتفاق افتاده، اما مهم آن است که تهدیدات بزرگ و جهانی سلامت بشر با بهداشت و سلامت حیوانات صنعتی گره خورده است. این نکته وقتی اهمیت پیدا می‌کند که بدانیم سالانه حدود 50 میلیارد مرغ صنعتی و 500 میلیون خوک در مزارع صنعتی پرورش داده می‌شوند. امروزه رابطه میان دامپروری صنعتی و بیماری‌های همه‌گیر روشن است. منشأ اولیه آنفلوانزای خوکی و همه‌گیری H1N1 در یک مزرعه پرورش خوک در ایالت کارولینای شمالی آمریکا به وجود آمد. در همین دامپروری‌ها بود که نخستین‌بار ویروس‌هایی مشاهده شد که ذخیره ژنتیکی‌شان ترکیبی از ویروس‌های بیماری‌زای پرندگان، خوک و انسان بود. دانشمندان دانشگاه‌های بریستول و کلمبیا توانستند آثار شش بخش از هشت بخش ژنتیکی خطرناک‌ترین ویروس کنونی جهان را مستقیما از دامپروری‌های صنعتی آمریکا دنبال کنند. ارتباط آسان بین نقاط مختلف جهان، گسترش صنعت دامپروری و تجاوز به زیستگاه‌های حیات‌وحش در پیچیده‌شدن همه‌گیری آنفلوانزا نقش داشته است. اگر غذای انسان از دام آلوده تولید شده باشد می‌تواند در انتشار پاتوژن‌های حیوانات مؤثر باشد و در صورت وجود عوامل خطرناک، به‌عنوان یک خطر بالقوه برای سلامتی بشر عمل کند. آنفلوانزای همه‌گیر انسان به طور نامنظم اتفاق می‌افتد. این هراس وجود دارد که یک بیماری همه‌گیر انسانی دیگر از شیوع فعلی AI در شرق آسیا ناشی شود. آنچه گفته شد روایت ساده‌ای بود از بیماری آنفلوانزا و نقش دامپروری صنعتی در ایجاد ویروس‌های جدید و مرگ‌بار. در نوشتن این مطلب از بخش‌هایی از کتاب eating animals استفاده شده است. دامپروری صنعتی تنها بخشی از اثرات بی‌توجهی به حقوق حیوانات در گسترش این بیماری است. شکار پرندگان وحشی روی دیگر این سکه است که در این نوشته به آن پرداخته نشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.