آینه
دنیای اقتصاد نادانستههاي برنامهريزي علي فرحبخش:... جملاتي از قبيل «آزادسازي قيمت حاملهاي انرژي بايد به انجام برسد»، «نظام بانکي کشور بايد اصلاح شود»، «ساختار تجارت کشور بايد تغيير کند» و... نمونههايي از جملات دستوري هستند که هيچگاه مخاطب خود را نمييابد و از آنجا که همچون يک پروژه فني فاقد هرگونه برنامه اجرايي يا Gantt chart است، راهي جز برخورد به ديوار نمييابد. اکنون در جهان تيمهاي تحقيقاتي با هدف انتشار مقالات آکادميک، با گروههايي که با هدف ارائه راهکارهاي اجرايي به تصميمسازان کشور (Policy Broker) تشکيل ميشوند، تفاوتهاي بنيادين دارند. در حالت دوم تيم تحقيقاتي نه فقط بايد پيشنهادهاي اجرايي خود را ارائه کند، بلکه بايد مشخص کند چگونه بايد سياستمداران و مردم عادي را براي اجراي اين سياستها متقاعد کرد. بخش لابيگري سياسي و همچنين ديپلماسي عمومي در برنامههاي اقتصادي، از جمله مهمترين بخشهايي است که هيچگاه در طرحهاي تحقيقاتي کشور به آن اشارهاي نميشود... براي مثال اگر هدف آزادسازي قيمتها در بازارهاي پول، ارز و کالا مد نظر قرار دارد، ابتدا بايد توالي اين سياستها را مشخص کرد تا معلوم شود کدام سياستها مقدم و کدام يک موخر است و از سوي ديگر بايد مشخص کرد که هريک از اين سياستها بايد با چه سرعتي تعقيب شود... به هر حال آغاز هرگونه برنامه اصلاحات اقتصادي موکول به بررسي چکليست پيشفرضهاي لازم و همچنين انتخاب توالي و سرعت مناسب در اجراي اين اصلاحات است. در غير اين صورت همانطور که ذکر آن رفت، کاربرد جملات مجهول که نه ضمير خود را مييابد و نه به مکان يا زماني خاص دلالت ميکند، جز حلاوت کام سخنوران، به نتيجهاي در عالم واقع منجر نميشود.
جوان سواري فتنهگران روي موج آشوب
دو هفته پس از پايان آشوبها، ناگاه بزرگان اصلاحات و جنبش سبز ياد مردم افتادند و بيانيه دادند، البته همچون سال ۸۸ و بسياري وقايع ديگر، مردم آنها هم کمتعداد بودند به نسبت اکثريت جامعه و هم با مردم ايران فرق ميکردند. خاتمي در اين بيانيه هم از حکومت گلايه ميکند و اعتنايي ندارد که دولت چگونه سهميهبندي بنزين را اجرا کرد. کروبي هم با استناد به سخنان يک فرمانده بسيج و نسبتدادن آن به فرمانده کل سپاه، همان مسير خاتمي را ميرود، اما حداقل آنکه منتقد حسن روحاني هم ميشود. موسوي هم صريحا ژست براندازي ميگيرد و با مقايسه ولي فقيه با شاه و تشبيه آنچه سرکوب اعتراضات اخير مينامد به کشتار ۱۷ شهريور ۵۷ مينويسد: «آدمکشان سال ۵۷ نمايندگان يک رژيم غيرديني بودند و مأموران و تيراندازان آبان ۹۸ نمايندگان يک حکومت ديني. آنجا فرمانده کل قوا شاه بود و امروز اينجا ولي فقيه با اختيارات مطلقه». او هم نگران معيشت مردم نيست و حرفي از گراني بنزين نميزند. شايد هم نگران آرامشدن فضا هستند و ميخواهند دوباره آشوبها پا بگيرد!
آرمان ملی سرمايه اجتماعي، قرباني بيتدبيري سعيد معيدفر، جامعهشناس: متأسفانه هر چه از زمان تصدي مديران ميگذرد، به جاي اينکه آنها به سمت راهحلهاي علمي و متناسب با شرايط روز جامعه پيش بروند، راهحل دهههاي قبل را تکرار ميکنند. چنديپيش يک نماينده مجلس ميگفت که رئيسجمهور به جاي رئيس توسعه و رشد کشور به رئيس پليس تبديل شده است. آقاي روحاني به جاي اينکه دعوتکننده راهحل علمي و منطبق با فرايندهاي اجتماعي، سياسي، فرهنگي و اقتصادي و در چارچوب يک نظام اخلاقي و ارزشهاي ديني باشد، برعکس به عنصر تهديد رسيده و هر چه به سمت جلو پيش ميرويم راهحلهاي با تدبير در مواجهه با اتفاقات خود را نشان نميدهد و باعث شده تعارض ميان مسئولان و مردم به اوج خود برسد. مسئولان به جاي اينکه سعي کنند جامعه را به سمت آرامش سوق دهند و پاسخگوي نياز مردم باشند و حتي با يک عذرخواهي مردم را آرام و اميدوار به آينده کنند، برعکس حقانيت مطلق براي خود قائل هستند. در اين شرايط که نخبگان سياسي تا اين حد دچار بيتدبيري شدهاند، از مردم کوچه و بازار چه انتظاري وجود دارد؟ بهعنوان مثال در حالي که شرايط اقتصادي جامعه و بازار اينطور آشفته است و مردم با تورم 40درصدي که نيازهاي اوليه زندگيشان را به سختي تأمين ميکنند، ناگهان بنزين را بهعنوان يک کالاي بسيار مهم و حياتي در اقتصاد کشور تا 300 درصد افزايش ميدهند! وقتي مسئولان همديگر را به فساد متهم ميکنند، از مردمي که بيکاري و فقر زندگي را برايشان تنگ کرده، انتظار آرامش داريد؟ قطعا با تداوم اين شرايط شاهد افزايش خشونتها در جامعه خواهيم بود. خشونتي که طبقه متوسط از آن پرهيز ميکرد و سعي داشت به آن وارد نشود، حالا آنها نيز مانند قشر ضعيف که هيچ نقشي در اقتصاد و اجتماع ندارند و فقر کمرشان را خم کرده، وارد عرصه اعتراض خواهند شد. زمانيکه دانشجويان و نخبگان ما را بياعتبار ميکنند، از ديگران چه انتظاري داريم، لذا به نظر ميرسد به نوعي سرمايههاي اجتماعي قرباني بيتدبيري شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.