خانه سياه است
هليا آبادي : در چند روز گذشته در شبكههاي اجتماعي درباره آخرين فهرست ارائهشده درباره آثار سينمايي مطالبي رد و بدل شده است که كاربران درباره فهرست صد فيلم برتر كارگردانان زن با هشتگ 100FilmsbyWomen در شبكههاي اجتماعي نظرشان را بگويند. سال پيش ايندي واير در آستانه روز جهاني زن فهرستي از فيلمهاي برتر كارگردانان زن را انتخاب كرد. در اين فهرست غير از نامهاي مشهوري همچون «شانتال آکرمن»، «جولي دش»، «ميرا ناير»، «کلوئي ژائو» نام «فروغ فرخزاد» نيز به چشم ميخورد. فروغ فرخزاد بهخاطر مستند مشهورش «اين خانه سياه است» در اين فهرست قرار داشت. اين فهرست را نويسندگان سايت ايندي واير تهيه كرده بودند و نام آناهيتا قزوينيزاده نيز با فيلم «آنها» در رتبه نودوهفتم آن قرار داشت. در چند روز گذشته در شبكههاي اجتماعي و در بين كاربران علاقهمند به سينما گفتوگو درباره فهرست جديد بيبيسي مطرح است. در اين فهرست بار ديگر نام «فروغ فرخزاد» با فيلم «اين خانه سياه است» در رتبه 25 قرار دارد. دستاندركاران بيبيسي در فهرستي كه به تازگي منتشر شده است، صد فيلم برتر كارگردانان زن را معرفي كردند درباره اين نظرسنجي گزارش داده و به نكات مختلفي اشاره كردهاند. در چند نظرسنجي گذشته آمار واضحي به دست آمده است. در بين صد فيلم برتر خارجي در همه زمانها فقط چهار مورد از اين صد فيلم از سوی زنان کارگرداني شده است. در نظرسنجي سال 2017 از صد فيلم برتر كمدي فقط چهار كارگردان زن در بين منتخبان بوده است. 12 فيلم از کارگردانان زن در بين صد فيلم برتر قرن بيستويکم در سال 2016 حضور داشتند و البته هيچ کدام از آثارشان در بين20 فيلم برتر قرار نداشته است. در نظرسنجي از منتقدان فيلم، براي يافتن صد فيلم برتر آمريکايي فقط دو فيلم از كارگردانان زن حضور داشت. بخش فرهنگ بيبيسي براي امسال و در آستانه پايان سال 2019 تصميم گرفت توجه را به طور جدي بر کارگردانان زن متمرکز کند. نتيجه آن بزرگترين و بينالملليترين نظرسنجي بخش فرهنگ بيبيسي است: انتخاب 761فيلم مختلف كه از سوی 368 کارشناس فيلم - منتقدان، روزنامهنگاران، برنامهنويسان جشنواره و دانشگاهيان - از 84 کشور جهان -از افغانستان تا زيمبابوه - ارزيابي شد. البته از آنان خواسته شده بود جنسيت خود را مشخص كنند كه در بين اين افراد 185 رأيدهنده زن، 181 رأيدهنده مرد و بقيه افراد ترجيح دادند به سؤال جنسيت پاسخ ندهند. هر يک از رأيدهندگان، 10 فيلم مورد علاقه خود از کارگردانان زن را اعلام كردند. نتيجه، مجموعهاي خيرهکننده از فيلمهاست که قدرت، خلاقيت و تنوع دنياي ساختهشده از سوی زنان سراسر جهان را نشان ميدهد و از فيلم سکوت لويز وبر (1916) - تا سال 2019 برجستهترين سوغات (جوونا هاگ) و پرتره بانويي در آتش (سيلين Sciamma) را دربر ميگيرد. اکثر فيلمهاي موجود در اين فهرست از دهه 1990 ساخته شدهاند و گرچه ايالات متحده، فرانسه، انگليس، آلمان، ايتاليا، بلژيک و کانادا محبوبترين کشورهايي بودند كه اين فيلمها در آنها توليد شده بود اما فيلمهايي از آرژانتين، ايران، اوکراين، عربستان سعودي، هند، تونس و جمهوري چک هم در اين ردهبندي به چشم ميخوردند. در آخر اگنس وردا، محبوبترين کارگردان، با شش فيلم در بين صد فيلم برتر بود و پس از آن کاترين بيگلو، کلر دنيس، لين رامسي و سوفيا کاپولا محبوبترين کارگردان بودند. شاهکار جين كمپيون، پيانو (1993)، يک برنده شايسته براي اين فهرست بود كه تقريبا 10 درصد منتقدان آن را به عنوان فيلم برتر در بين آراي خود قرار داده بودند. در صدر اين فهرست فيلمي درباره يك نوازنده پيانو بيصدا در کنار بحران وجودي يک دختر پاريسي واقع در شهر قرار دارد؛ کمدي خرابکارانه سوررئاليست چک که در کشور خود ممنوع شده است. سه روز از زندگي يک مادر مجرد در بلژيک؛ حسادت در لژيون خارجي فرانسه و دوستي عجيب و غريب زن و شوهري در يک هتل در توکيو - آثار برتر اين فهرست است. اين گزارش همچنين دلايلي درباره اينكه چرا فيلم «پيانو» فيلم برتر و «آگنس وردا» محبوبترين کارگردان بوده، ارائه داده است. در اين گزارش تأكيد شده است «مثل هميشه، قرار نيست اين يك فهرست قطعي باشد، بلکه شروعي براي کشف، بحث و بحث است» و از كاربران درخواست شده است همچنان با استفاده از هشتگها نسبت به اين فهرست نظرشان را بگويند. از نظر دستاندركاران تهيه اين فهرست، اين اسامي «يک جشن پرستاره و قابل توجه درباره فيلمسازي زنان است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.