|

درباره «لانچر ۵» و بُهتی که نصیبت می‌کند

خودِ خودِ سربازی

صدرا محقق

من سربازی نرفته‌ام اما اگر اجازه اغراق داشته باشم، اندازه گرفتن یک کارت پایان خدمت، قصه و روایت و خاطره‌ سربازی از دوستانم شنیده‌ام. تئاتر «لانچر ۵» را که شب شنبه دوم آذرماه در تئاتر مستقل تهران دیدم، به قول علما «طابق النعل بالنعل» منطبق بر آن قصه و خاطره و روایت‌ها بود؛ انگاری که هر آنچه درباره آموزشی، آش‌خور، هم‌خدمتی ، امربر، اضافه خدمت، و مافوق و کادری، سربازخانه و آسایشگاه و کلی چیز مگوی غیرقابل چاپ در روزنامه، شنیده بودم، داشت از جلوی چشم‌هایم رژه می‌رفت.

همه جزئیات ماجرا آن‌قدر منطبق بر شنیده‌ها بود که تو گویی دوربینی در اتاق بازرسی فلان پادگان نصب شده و ما داشتیم تصاویر آن دوربین را می‌دیدیم. رسم است که در ستایش بازی بازیگران یک فیلم یا تئاتر خوب با اوصافی ستایش‌برانگیز مثل درخشان، بی‌نظیر، دقیق، با جزئیات و... یاد می‌شود. اما آن‌چیزی که من و حدود ۱۸۰ نفر دیگر آن شب از ساعت هشت‌ونیم تا ساعت 11 در تئاتر مستقل از حضور سروان شایگان و مسئول دفترش، سرباز وظیفه صادقی که اهل یزد بود و سربازانی دیگر که پی در پی به اتاق بازرسی می‌آمدند و بازجویی می‌شدند و می‌رفتند، دیدیم حقیقتا بازی و بازیگری نبود، بلکه خودِ خود یک سروان جدی، خشن، مسئولیت‌پذیر و گاهی شوخ بود؛ خودِ خود یک دفتردار خنگ و کاری در دفتر سروانی در اتاق بازرسی پادگان و خود خود تعدادی سرباز اهل شهرهای چهار گوشه ایران که بازجویی می‌شدند. و البته نه فقط این درجه‌داران و سربازان که ماجرا و قصه‌ای که آنها مشغول روایتش بودند هم دست‌کم به لحاظ آن همه خاطره و روایتی که از دوره خدمت رفقا شنیده بودم، خود خود اتفاقات پادگان و زندگی سربازان بود. البته باید صادق بود و گفت در بیشتر آن خاطره‌ها نهایت کار به ژ3 و آش و لاش شدن «بویراحمدی» و «حداد» ختم نمی‌شد و «تابان» ماجرای زخم آن خاطره دردناک و سیاه را با خود تا پایان خدمت و چه بسا پایان خلقت، به دوش می‌کشد تا کجا سر باز کند و شاید هم مثل «لانچر» خون به‌پا کند. همان لحظات دیدن «لانچر» که نه - چون قصه و جزئیات ماجرا مهلت بریدن از آنچه روی صحنه داشت اجرا می‌شد را نمی‌داد - اما بعد از پایان کار، یادت می‌آید که چقدر از جهاتی مثل لوکیشن بسته و مدت‌زمان و ورود و خروج آدم‌ها، شبیه فیلم سینمایی مسخره‌باز است؛ فیلمی که آنجا هم همه ماجراهای حدودا دوساعته‌اش فقط در یک اتاق رخ می‌دهد و به همین دلیل مثال‌های خوبی برای قیاس با هم هستند. چهار، پنج بازیگر اصلی مسخره‌باز همه هنر و سابقه و خلاقیت‌شان را صرف می‌کنند که بیشتر و بیشتر «بازی» کنند؛ آن هم از نوع گل‌درشتِ توی چشم، در لانچر۵ اما از این چیزها خبری نبود و کسی زوری نمی‌زند که بازی کند (اگر از یکی، دو صحنه صرف‌نظر کنیم البته) به‌ویژه سروان شایگان، سرباز وظیفه صادقی، سرباز وظیفه کمالی و... . این‌طور بود که ما 130 دقیقه در آن سالن، یا در حقیقت در گوشه آن اتاق بازرسی پادگان نشستیم و قهقهه زدیم، ناراحت و عصبانی شدیم و بعضی‌ها بغض کردند، بعضی‌ها بُهت. بعد هم که بیرون آمدیم دیدیم به همان تعداد ما که داخل بودیم، کسانی توی صف هستند که بروند داخل و دوباره قصه از نو ... . امیدوارم تا فرصت هست و لانچر ۵ دارد اجرا می‌رود، صابر ابر، بابک حمیدیان، رضا کیانیان و با احترام استاد علی نصیریان که همگی در فیلم سینمایی مسخره‌باز «بازی»‌هایی به یادماندنی کردند، دیدن این تئاتر و کار دانشجوهایی که به آن سربازان جان داده‌اند را از دست ندهند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.