|

وزیر خارجه تأیید کرد

دیدار ظریف با مذاکره‌کنندگان طالبان

شرق: وزیر امور خارجه ایران در تهران با هیئت مذاکره‌کننده طالبان دیدار و گفت‌وگو کرد. روز گذشته (چهارشنبه) محمدجواد ظریف با ملابرادر، رئیس دفتر سیاسی طالبان و هیئت همراه او مذاکره کرد. به گزارش ایرنا، وزیر امور خارجه در این دیدار بر آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای مساعدت به شکل‌گیری و تقویت گفت‌وگوهای بین‌الافغان با مشارکت دولت و تمام نیروهای مؤثر سیاسی تأکید کرد. ظریف همچنین از آمادگی ایران برای گسترش همکاری‌های اقتصادی و فرهنگی با کشور و مردم افغانستان براساس منافع مشترک همسایگی خبر داد.وزیر خارجه ایران در حاشیه جلسه هیئت دولت درباره دیدار با نمایندگان طالبان در تهران گفت: «در جهت کار برای صلح افغانستان با همه گروه‌های افغان دیدار می‌کنیم، آنها هم برای همین کار آمده‌اند». گفت‌وگو با طالبان، از پیش از دوران خشونت دور تازه گفت‌وگوی وزیر خارجه ایران با مقامات طالبان، تازه‌ترین نمونه روندی از گفت‌وگوها بین مقامات ایران و اعضای این گروه است. میرمحمود موسوی، کارشناس بین‌الملل و سفیر سابق ایران در پاکستان و هند و نیز مدیر کل سابق غرب آسیای وزارت خارجه، در گفت‌وگویی که در مهرماه با «شرق» داشت، با بررسی روند شکل‌دهی به طالبان توسط اطلاعات ارتش پاکستان از اولین گفت‌وگوها با این گروه در دهه 70 گفته بود: «در این چارچوب -اگرچه پدیده طالبان به دستگاه ISI مربوط بود- اما برای ما ارتباط با طالبان نظیر ارتباط با سایر گروه‌ها بود. سازوکار برقراری این ارتباط، در اوایل دهه ۷۰، در شورای عالی امنیت ملی مطرح و تصویب شد و طبق نظر دبیرخانه شورای امنیت، در یک مصاحبه مطلب را به شکل علنی اطلاع‌رسانی کردم». موسوی البته اشاره کرده بود که طالبان در آن زمان «هنوز رفتارهایش را نشان نداده بود و گروهی بود مثل حزب اسلامی حکمتیار». این دیپلمات سابق در پاسخ به پرسش درباره امکان گفت‌وگوی بین ایران و طالبان در دوران بعد از اتخاذ رویکردهای خشونت‌آمیز از سوی آنها توضیح داده بود: «چراکه نه. به دو دلیل؛ نخست اینکه دوره گذشته، آنها در قدرت بودند و طالبان با ایران و جریانات وابسته به ایران رفتارهای تقابلی داشتند، اما درحال‌حاضر طالبان مثل قبل یکی از گروه‌های فعال در صحنه افغانستان است. ایران فکر می‌کند باید با طرف‌های مقابل در افغانستان ارتباط داشته باشد که منطقی است. دوم اینکه کسانی که تصمیم می‌گیرند لابد از این منطق استفاده می‌کنند که دشمنِ دشمنِ من، دوستِ من است. طالبان ظاهرا دشمن آمریکاست. یک وجه از وجوه مختلف در افغانستان تقابلی است که بین طالبان و آمریکا شکل گرفته ‌است. تهدید طالبان از نظر مسئولان ایرانی در مقایسه با تهدید آمریکا کم‌خطرتر است و ارتباط‌داشتن با آنها توجیه‌پذیر است». گفت‌وگوهای رسمی در میانه تلاش‌ها برای صلح در افغانستان شاید با همین تحلیل‌ها، گفت‌وگوهای بین ایران و طالبان، به‌تازگی و در میانه تلاش‌های دولت افغانستان برای صلح در کشورش، نمونه‌هایی داشته ‌است که به‌صورت رسمی اعلام شده‌اند. در اولین نمونه اعلام رسمی گفت‌وگوهای ایران با طالبان، دی‌ماه سال گذشته، علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، در سفری که به کابل داشت، از این موضوع گفته بود. او در دیدار با حمدالله محب، مشاور امنیت ملی افغانستان گفته بود، دولت افغانستان از مجموعه ارتباطات و گفت‌وگوهای ایران با طالبان اطلاع داشته و این روند همچنان ادامه خواهد یافت. چند روز بعد، بهرام قاسمی، سخنگوی وقت وزارت امور خارجه، از سفر هیئت طالبان به تهران و مذاکره با این گروه خبر داد. قاسمی توضیح داد که «گفت‌وگوها با طالبان با اطلاع دولت افغانستان بوده است. ایران برای تسهیل گفت‌وگوهای بین ‌افغان و کمک به دولت افغانستان برای اینکه گروه‌های افغان و دولت بتوانند پای میز مذاکره مشکلات خود را حل کنند، تلاش خواهد کرد. ما تنها کشوری نیستیم که با طالبان گفت‌وگو کرده‌ایم. بسیاری از کشورها با طالبان مراودات، گفت‌وگوها و تماس‌هایی دارند. شرایط منطقه و افغانستان و نقش ما، می‌تواند رسالت بیشتری را برای کمک به مردم افغانستان داشته باشد، به‌همین‌دلیل انجام شد و می‌تواند ادامه هم پیدا کند». این مذاکرات البته در زمانی انجام می‌شد که کشورهایی مانند ایالات متحده، عربستان سعودی، پاکستان، امارات متحده عربی، قطر، چین، روسیه به اشکال مختلف در حال گفت‌وگوی مستقیم یا تعامل با مقامات طالبان برای پیگیری روند مذاکرات صلحی بودند که با حضور و نقش‌آفرینی اصلی دولت افغانستان در حال پیگیری بود.حدود هشت ماه بعد، سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر، اعلام کرد که «هیئت طالبان به رهبری عبدالسلام حنفی»، معاون دفتر قطر طالبان، به تهران سفر کرده است. این هیئت چهارنفره، پس از سفر هیئتی سه‌نفره که به مسکو رفته بودند، عازم تهران شدند تا با مقامات ایران درباره مذاکرات صلح افغانستان به گفت‌وگو بنشینند. به گفته شاهین، این هیئت با وزیر خارجه و چند مقام «ارشد» دیگر صحبت کرده بودند. سیدعباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه، دراین‌باره توضیح داده که «اخیرا و در چارچوب رایزنی‌های فراگیر جمهوری اسلامی ایران با همه طرف‌ها در افغانستان هیئتی سیاسی از گروه طالبان با سفر به کشورمان درباره آخرین تحولات جاری در افغانستان با مقامات ذی‌ربط ایرانی گفت‌وگو و تبادل نظر کردند». این دیدارها نیز زمانی انجام می‌شد که گفت‌وگوهای طالبان با کشورهای دیگر در حال پیگیری بود و زلمی خلیل‌زاد، به عنوان نماینده آمریکا در امور افغانستان، در تلاش برای توافقی در این زمینه بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.