درباره سریال دیدن«SEE»
در دنياي عجيب کوري
ترجمه: ارغوان اشتري
زماني که شبکه اپل تي.ويپلاس روز اول ماه نوامبر آغاز به کار کرد، پخش مجموعههايي را که پيشتر خبر توليدشان را منتشر کرده بود، شروع کرد. بعضي از مجموعههاي «اپلپلاس» مانند «شوي صبحگاهي» داستاني واقعگرايانه دارند، اما داستان مجموعه علمي- تخيلي «ديدن/See» که از اين شبکه پخش ميشود 600 سال پس از زماني رخ ميدهد که ويروسي انسانها را نابينا کرده است. استيون نايت مجموعه «ديدن» را نوشته که اين روزها با مجموعه «پيکي بلايندرز» نامش بر سر زبانهاست و فرانسيس لارنس آن را کارگرداني کرده است. پخش مجموعه «ديدن» از اول نوامبر (دهم آبان) همزمان با آغاز به کار شبکه اپلپلاس آغاز شده است. در داستان جمعيت انسانها به کمتر از دو ميليون نفر رسيده و جامعه روشهاي جديدي براي تعامل، ساختوساز، شکار و بقا يافته است. همسر يک جنگجوي نابينا و رئيس روستاي آلکني به نام بابا واس (جيسون موموآ) دوقلويي به دنيا ميآورد که در کمال حيرت اهالي روستا آنها قوه بينايي دارند. وقتي خبر فرزندان بيناي واس ميپيچد، توجه يک قبيله به نام پيان و ملکه آن قبيله را جلب ميکند و ملکه خواهان بهچنگآوردن دوقلوهاست. واس براي حفاظت از فرزندانش مجبور است به غرايز خود و قبايل متحدش اعتماد کند تا ملکه را شکست دهد، پيش از آنکه دست ملکه به فرزندانش برسد. در مجموعه «ديدن» جيسون موموآ نقش بابا واس، رهبر قبيله آلکني و آلفري وودارد نقش پاريس، عضو دانا و پير قبيله را ايفا ميکنند. جيسون موموآ با حضور در مجموعه «بازي تاجوتخت» مشهور شده است که از شبکه «اچبياو» پخش ميشد. او اولين بازيگري بود که براي حضور در اين مجموعه انتخاب شد. فرانسيس لارنس درباره انتخاب موموآ ميگويد: «ما انتخاب ديگري نداشتيم. هم به لحاظ فيزيکي و هم از جنبه ويژگيهاي فردي، جيسون موموآ تنها گزينه بود. شانس يارمان بود که او فيلمنامه را دوست داشت و پذيرفت. دومين بازيگري که انتخاب شد آلفري وودارد بود». فرانسيس لارنس با داستانهاي آخرالزماني آشنايي ديرينه دارد. او کارگرداني فيلم «عطش بازي» با نقشآفريني جنيفر لارنس را برعهده داشته است. ژانويه سال گذشته شبکه اپلپلاس خبر توليد اين مجموعه را اعلام کرد. فيلمبرداري در شهرهاي ونکوور و بريتيش کلمبيا در سپتامبر 2018 آغاز شد و تا هشتم فوريه 2019 ادامه داشت. لارنس سه قسمت اول را خود کارگرداني کرد، اما بهعنوان کارگردان و تهيهکننده در انتخاب کارگردانهاي قسمت ديگر نيز نظر داد. او ابتدا ميخواست خودش تمام قسمتها را کارگرداني کند، اما تغيير عقيده داد. از نظر لارنس، حفظ رويکرد بصري مجموعه در تمام قسمتها اهميت ويژهاي داشت. فرانسيس لارنس در دوران پيشتوليد با مشاوران افراد روشندل و زيستشناسان در ارتباط و گفتوگو بود و براي آمادگي بازيگران اردويي را همراه با يک مشاور افراد نابينا و مربي حرکت برگزار کرد تا بازيگران آمادگي پيدا کنند که افراد نابينا چگونه حرکت ميکنند، چطور شيئی را در دست ميگيرند، برميدارند و درمجموع فرهنگ انسانهاي اين قبايل چگونه بوده است. در دو قسمت اول مجموعه، «الهه» و «پيامي در بطري»، شخصيتها و دو قبيله اصلي به تماشاگران معرفي ميشوند: قبيله آلکني با رهبري بابا واس و قبيله پيان به رهبري ملکه کين. آلکني قبيله کوهستانينشين است، اما ملکه کين دربار دارد و در منطقهاي ساکن است که قبلا پيشرفته بوده. هنوز توربينهايي در منطقه او کار ميکنند. با توجه به اينکه جهان مجموعه «ديدن» در خدمت شخصيتهاي نابيناست، شخصيتها تنها حس بويايي، شنوايي، لامسه و... دارند؛ بهعنوانمثال ملکه کين حلقههايي دارد که اگر بخواهد درباريانش سکوت کنند و آنها را احضار کند حلقهها را تکان ميدهد. اينها ويژگيهايي است که در دوران پيشتوليد سازندگان به آنها فکر کردهاند. مذهب و معنويت دو مسئلهاي است که نقش مهمي در جهان مجموعه ايفا ميکند. هر قبيله مذهب و آيين خاصي دارد. جنگ اين مردمان نيز با توجه به نابينابودنشان ويژگيهاي خاصی دارد که در قسمت سوم مجموعه «خون تازه» به نمايش درميآيد. در اين قسمت سکانسهاي حادثهاي و جنگ بابا واس با دشمنانش بسيار خونين است. سکانس جنگ اين قسمت بهشدت خشن است تا حدي که تماشاگران غافلگير ميشوند. نکته جالبتوجه اينکه قرار بوده تمام برنامههاي شبکه اپلپلاس خانوادگي باشد. درمجموع منتقدان واکنش چندان مثبتي به اين مجموعه نشان ندادهاند. در سايت راتن توميتوز بر اساس 44 نقد منتشرشده، 41 درصد نظرها مثبت ارزيابي شد و مجموعه امتياز 4.95 از 10 را به دست آورد، اما نظر منتقدان يکسره متفاوت از نظر تماشاگران است. تماشاگران در اين سايت 128 نقد منتشر کردهاند که 85 درصد نگاه مثبت به مجموعه داشتهاند. در سايت متاکريتيک، «ديدن» امتياز متوسط 37 از 100 را از 20 منتقد گرفته است که بهطورکلي نشان از نقدهاي منفي دارد. منتقد مجله ورايتي «دي آداريو» نگاه بسيار منفي به مجموعه داشته و آن را اتلاف وقت جيسون موموآ و آلفري وودارد و ديگران توصيف ميکند. اما نظر منتقد اينديواير، «بن تراورس» کاملا مثبت است. او مجموعه درام - حادثهاي استيو نايت را ترکيبي عجيب، اما اثرگذار ارزيابي ميکند که چندان متعادل نيست و قسمتهاي مجموعه ارزش زماني يک ساعت را ندارند، اما جيسون موموآ در قالب نقش خود خيلي خوب فروميرود. جاشوا ريورا، منتقد «ورج»، عقيده دارد که مجموعه «ديدن» بامزه است، اما هدفي را دنبال نميکند. فرانسيس لارنس اما نظري متفاوت از منتقدان دارد. او ميگويد: «فکر ميکنم مجموعه بسيار خلاقانه و منحصربهفرد است. پيام مجموعه و فيلمنامه استيو نايت را دوست دارم. جهاني که مجموعه ميسازد برايم جذاب است. در حقيقت تلويزيون با پيدايش شبکههاي تلويزيوني آنلاين هيجانانگيزتر شده است. به نظرم در تلويزيون فرصت داستانگويي جذابتري وجود دارد». نکته جالبتوجه نظر منتقدان است که بيشترشان مشکل اصلي مجموعه را فيلمنامه استيون نايت دانستهاند و داستاني که چفتوبست درستي ندارد. فرانسیس لارنس ميپذيرد که نابينايي رکن اصلي جهان مجموعه از جنبه طراحي صحنه، طراحي لباس و... است، اما دليلي که تماشاگران ميتوانند با چنين داستان علمي- تخيلي عجيبي ارتباط برقرار کنند، چيست؟ لارنس عقيده دارد: «در هر داستان علمي- تخيلي بايد يک داستان عاطفي قابل باور وجود داشته باشد. در اين مجموعه خانوادهاي وجود دارد که اعضايش يکديگر را دوست دارند و از هم حمايت ميکنند. ما ميتوانيم با اين ويژگي ارتباط برقرار کنيم. حتي اگر با دنياي مجموعه نتوانيم رابطه برقرار کنيم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.