|

محمود حجتي مشاور رئيس‌جمهور شد

سنت استعفا پیش از استیضاح

ليلا مرگن : دعواي مجلس و دولت به استعفاي محمود حجتي، وزير جهاد كشاورزي ختم شد. درحالي‌كه مجلس خود را براي استيضاح محمود حجتي آماده مي‌كرد، رئيس‌جمهور كه در سوگ خواهر نشسته بود، استعفاي وزير كابينه‌اش را پذيرفت تا غائله اين استيضاح هم اين‌گونه به پايان برسد. حسن روحاني در حكمي وزير مستعفي كشاورزي را به سمت مشاور خود در امور كشاورزي و امنيت غذايي منصوب كرد و عباس كشاورز را كه بيش از چهار دهه سابقه فعاليت در بخش كشاورزي دارد، به‌عنوان سرپرست وزارت جهاد كشاورزي برگزيد. سرپرست جديد وزارتخانه متولي توليد به خبرنگار «شرق» وعده داد به‌زودي برنامه‌هاي خود براي مديريت اين وزارتخانه را كه 98 درصد آن در اختيار بخش خصوصي يا همان خرده‌مالكان است، اعلام خواهد كرد. محمود حجتي كه پس از دستگيري خليل آقايي، رئيس سازمان جنگل‌‎ها، مراتع و آبخيزداري كشور زمزمه‌هاي استعفايش دهان‌به‌دهان مي‌شد، وقتي زير تيغ استيضاح مجلسيان قرار گرفت، اعلام كرد كه براي دفاع از خود در خانه ملت حضور نخواهد يافت. قبل از طرح استيضاح وزير جهاد کشاورزی بارها شايعاتي درباره پذيرش استعفاي حجتي منتشر شده بود اما هربار اين شايعات قويا از سوي روابط عمومي اين وزارتخانه رد مي‌شد. محمود حجتي هم با حضور قدرتمندانه در جلسات مشترك با بخش خصوصي يا جلسات دولت، اين گمانه‌زنی را كه او مايل به ادامه همكاري با دولت نيست، ضعيف مي‌كرد اما تحركات مجلس براي استيضاح حجتي، تمام مناسبات را به هم ريخت. با اعلام وصول طرح استيضاح حجتي در مجلس، بازهم بازار اخبار درگوشي داغ شد. گروهي گمان مي‌كردند كه حجتي به مجلس مي‌رود و از كارنامه‌اش دفاع مي‌كند و گروهي ديگر مي‌گفتند او ديگر حاضر نيست در صحن علني مجلس روبه‌روي نمايندگان ملت پاسخ‌گو باشد و بر استعفايش پافشاري خواهد كرد. در راهروهاي مجلس هم اين خبر منتشر شده بود كه دفتر حجتي به دولت اعلام كرده است كه به‌هيچ‌وجه حاضر به شركت در جلسه استيضاح نيست؛ بنابراين در چنين شرايطي، رئيس‌جمهور فقط دو راه در پيش‌رو داشت؛ يا بايد استعفاي حجتي را مي‌پذيرفت، يا اجازه مي‌داد كه مجلس به دليل حضورنیافتن او در صحن، به حجتي رأي عدم اعتماد بدهد. وزيري كه مشاور شد ازآنجا‌كه دولت در دقيقه 90 بسياري از تصميماتش را اعلام مي‌كند، حتي تا ظهر يك روز مانده به جلسه استيضاح (سه‌شنبه) هيچ نامه رسمي درباره پذيرش استعفاي حجتي به مجلس ارسال نشده بود. باوجودآنکه اسدالله عباسی، عضو هيئت‌رئيسه مجلس از پذيرش استعفاي محمود حجتي از سوی رئيس‌جمهور به صداوسيما خبر داده بود و گفته بود كه معاون پارلماني رئيس‌جمهور اين مسئله را به هيئت‌رئيسه اعلام كرده است اما هيچ‌يك از نمايندگان مطرح‌كننده استيضاح، اين خبر را باور نداشتند. جلال محمودزاده به‌عنوان يكي از طراحان استيضاح در گفت‌وگو با «شرق» پيش از اعلام رسمي استعفا تأكيد مي‌كند: هنوز نامه رسمي از سوي دولت براي ما ارسال نشده و تا نرسيدن اين نامه و معرفي سرپرست جديد، بحث استيضاح به قوت خود باقي است. بالاخره در بعد‌از‌ظهر دوشنبه و در شرايطي كه رئيس‌جمهور به سوگ خواهر خود نشسته بود، خبر پذيرش استعفاي حجتي از سوي دولت رسما اعلام شد. روحاني در دو حكم جداگانه محمود حجتي را به‌عنوان مشاور خود در امور كشاورزي و امنيت غذايي منصوب كرد و عباس كشاورز را كه قبلا معاون زراعت وزارت جهاد كشاورزي بود، سرپرست اين وزارتخانه كرد. برنامه‌هايم را اعلام مي‌كنم عباس كشاورز، سرپرست جديد وزارت جهاد كشاورزي بيش از چهار دهه سابقه فعاليت در بخش كشاورزي دارد. او كه قبل از روي‌كار‌آمدن دولت روحاني در مركز بررسي‌هاي استراتژيك به نحوي با رئيس‌جمهور فعلي همكاري مي‌كرد، در‌حالي‌كه از وزارت جهاد كشاورزي كه خانه‌اش محسوب مي‌شد، رانده شده بود، پژوهش‌هايي در زمينه مصرف آب در بخش كشاورزي و تأثير اعمال سياست‌هاي اقتصادي دولت احمدی‌نژاد بر امنيت غذايي دهك‌هاي مختلف جامعه انجام داده بود. بر اساس پژوهش‌هاي عباس كشاورز، توزيع يارانه‌ها سبب شده بود كه سه دهك پايين جامعه شهري و سه دهك پايين جامعه روستايي نتوانند مواد پروتئيني به ميزان كافي مصرف كنند و اين پژوهش هشدار مي‌داد مصرف نامناسب مواد پروتئيني براي برخي از رده‌هاي سني كشور در آ‌ينده مشكل‌آفرين خواهد شد. در مقطعي هم كشاورز رئيس كميته آبياري و زهكشي ايران بود. آن روزها تمام شد و با انتقال حسن روحاني به پاستور، محمود حجتي وزير شد و بازهم عباس كشاورز به وزارتخانه متولي توليد بازگشت. البته آن روزهايي كه كشاورز مسئوليت قبول كرد، چيزي به‌عنوان معاونت زراعت در وزارت جهاد کشاورزی وجود نداشت. معاونت زراعت و باغباني بر اساس اصلاحات دوران احمدي‌نژاد باهم ادغام شده بودند و معاونت امور توليدات گياهي در اين وزارتخانه تشكيل شده بود. كشاورز كه معتقد بود اين دو معاونت بايد از يكديگر جدا باشد، اگرچه در ابتدا معاون توليدات گياهي شد اما با تلاش‌هاي زيادي كه انجام داد، بار ديگر در ابتداي دولت يازدهم معاونت زراعت احيا شد. او كه در دوره معاونت خود برخي اصلاحات را در وزارت جهاد كشاورزي انجام داد، حالا به‌عنوان سرپرست جديد وزارت جهاد كشاورزي منصوب شده است. عباس كشاورز شخصيتي رسانه‌اي نيست و كلا از فضاي رسانه‌اي فراري است اما در كمال تعجب به تماس خبرنگار «شرق» پاسخ مي‌دهد. او به پرسشي درباره دلايل عدم حضور حجتي در مجلس پاسخي ارائه نمي‌دهد و تأكيد مي‌كند كه بايد از خودش اين سؤال را پرسيد. كشاورز به «شرق» مي‌گويد: برنامه‌هاي خود را رسما اعلام مي‌كنم. او درباره زمان اعلام برنامه‌هاي خود عنوان مي‌‎كند: بگذاريد يك ساعت از انتصاب من بگذرد، بعد اعلام برنامه‌ها را انجام خواهم داد. سرپرست جديد آدم توانمندي است امير يوسفي، نايب‌رئيس اول كميسيون كشاورزي اتاق بازرگاني ايران، در گفت‌وگو با «شرق» درباره انتصاب كشاورز به‌عنوان سرپرست وزارت جهاد كشاورزي بيان مي‌كند: سرپرست جديد تجربيات زيادي در اين وزارتخانه دارد و گزينه بهتر از او در اين حوزه وجود ندارد. او با اشاره به سابقه همكاري‌هاي گذشته عنوان مي‌كند: كشاورز در زمينه آب تجربيات زيادي دارد و با توجه به مشكل آب در كشور، تجربياتش مي‌تواند خيلي مؤثر باشد؛ همچنين به دليل سوابقش با فعاليت‌هاي بخش كشاورزي بسيار آشناست. به گفته يوسفي، سرپرست وزارت جهاد كشاورزي اقدامات مؤثري در زمينه تأمين نهاده‌هاي مورد نياز بخش كشاورزي از‌جمله بذر انجام داده است. او تأكيد مي‌كند: كشاورزي ما زماني رشد مي‌يابد كه نگاه‌ها از حالت سنتي به سمت صنعتي‌شدن برود. آن زمان مي‌توانيم حرفي براي گفتن داشته باشيم. با توجه به شرايطي كه در اتحاديه اوراسيا براي فروش محصولات كشاورزي ايران پيش آمده است، اگر نتوانيم درخواست‌هاي آنها را تأمين كنيم، اين فرصت را از دست خواهيم داد. تلاش وزارت جهاد كشاورزي مي‌تواند ما را به سمت توليد محصولات صادراتي ببرد. گزينه احتمالي وزارت عباس كشاورز اگرچه به‌عنوان سرپرست جديد وزارت جهاد كشاورزي انتخاب شده است؛ اما گروه زيادي به دليل سابقه بالاي او در بخش كشاورزي و شرايط سني‌اش، بر اين باورند كه او گزينه اصلي دولت براي پست وزارت نخواهد بود. كسي نمي‌داند كه گزينه اصلي وزارت جهاد كشاورزي چه كسي خواهد بود و آيا سرپرست جديد به‌عنوان وزير به مجلس معرفي مي‌شود يا نه. زمزمه‌هايي هم به گوش مي‌رسد كه حميد عدل، معاون فنی، امور زیر‌بنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه، به‌عنوان وزير به مجلس معرفي خواهد شد. نام عدل در ابتداي دولت دوازدهم و همان روزهايي كه شايعاتي در زمينه تمايل حجتي به شهردار‌شدن بر سر زبان‌ها مي‌چرخيد، براي تصدي پست وزارت مطرح شده بود. در صورت واقعي‌بودن اين شايعه، باز هم فردي از نزديكان محمد‌باقر نوبخت، معاون رئيس‌جمهور، به دولت راه مي‌يابد و كفه اين طيف در دولت سنگين‌تر خواهد شد. به جز نام عدل، فعلا هيچ گمانه ديگري براي پست وزارت جهاد كشاورزي مطرح نشده است و بسياري بر اين باورند كه گزينه‌هاي مناسب زيادي در اختيار رئيس‌جمهور براي انتخاب و گماردن در اين سمت وجود ندارد. با‌وجود‌این علي‌محمد شاعري، عضو كميسيون كشاورزي مجلس شوراي اسلامي، در گفت‌وگو با «شرق» تأكيد مي‌كند: گزينه‌هاي زيادي براي پست وزارت وجود دارد؛ اما دولت ديگر نبايد اشتباه قبلي را تكرار كند.او ادامه مي‌دهد: دولت بايد فردي را بياورد كه متخصص و با‌تجربه باشد. كشاورزي را بشناسد و قادر به حل چالش‌هاي كشاورزي ايران هم باشد، همچنين توانمندي لازم را داشته باشد.به گفته شاعري نيروهاي كارآمد فراوانی در كشور داريم؛ به شرط آنكه دولت فراتر از نگاه حزبي و جرياني به موضوع نگاه كند. افراد را صرفا به خاطر وابستگي‌هاي سياسي و حزبي براي وزارت جهاد كشاورزي انتخاب نكند و بر‌اساس كارايي و شايستگي كه فرد مي‌تواند داشته باشد، بايد گزينه مناسب معرفي شود. اين فرد بايد قادر باشد بخش كشاورزي را كه پايه اصلي اقتصاد داخلي ماست، اداره كند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.