امید را در دل مردم زنده نگه دارید
سیدحسن موسویچلک-رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران
یکی از مسائل شرایط فعلی کشور، نگرانی مردم درباره آینده است؛ نگرانیای که نباید دربرابر آن بیتفاوت بود و نباید خروج از این شرایط را کاری غیرممکن قلمداد کرد. در هر کشوری، در شرایط مختلف ممکن است اتفاقاتی بیفتد و آن اتفاقات امید به آینده بهتر را دچار تردید کند که نتیجه این تردید میتواند یأس و دلمردگی و بیتفاوتی در جامعه باشد.
به همین دلیل از امید به عنوان یک مؤلفه مهم و اساسی در جوامع یاد میشود؛ چراکه پویایی و سرزندگی جامعه به بالابودن مؤلفههای مختلف، ازجمله امید اجتماعی وابسته است. در جامعهای که مردم به آینده امیدوار باشند، میتوان منتظر تحولات مثبت بود و انگیزه کار بیشتر را در آن جامعه و مردم آن در سطح بالا دید. تجربه نشان داده است که مردم امیدوار معمولا از زندگی اجتماعیشان لذت بیشتری میبرند و احساس تعلق بیشتری به اطرافیان و مردم خواهند داشت و طبیعتا در چنین شرایطی میتوان به افزایش رضایتمندی اجتماعی و امنیت اجتماعی و همچنین مشارکت اجتماعی امید بیشتری داشت؛ چراکه در چنین شرایطی شورشهای اجتماعی و فروپاشی اجتماعی کمتر جامه عمل خواهد پوشید. وقتی در یک جامعه مردم به آینده امیدوار باشند، تلاش خواهند کرد تا ظرفیتهای بالفعل و بالقوه خود را برای توسعه کشور به کار گیرند و این ظرفیتها میتواند بستری برای ارتقای سرمایه اجتماعی فراهم کند و در چنین شرایطی فاصله دولت و ملت به معنای عام به حداقل خواهد رسید. البته برای کمکردن فاصله بین دولت و ملت و بالارفتن شاخص امید اجتماعی در جامعه باید شفافیت، سلامت همهجانبه، قانونمداری، مسئولیتپذیری، پاسخگویی، توجه به حقوق شهروندی و شایستهسالاری در جامعه بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد؛ بهگونهای که مردم اعتماد لازم به دولتها را داشته باشند و در چنین شرایطی است که این اعتماد میتواند پشتوانه محکمی برای دولت بهمنظور ایفای وظایفش و انجام کارهای بزرگ و اساسی باشد. کارهایی که نتیجه آن بهزیستن اجتماعی همه مردم باشد. دولتهای هوشمند تلاش خواهند کرد تا با بررسی میزان امید در جامعه و یافتههایی حاصل از این بررسیها سیاستهای مناسبی را انجام دهند؛ چراکه سنجش این شاخص میتواند مثل دماسنج اجتماعی حال و روز جامعه را آنگونه که هست نشان دهد. فراموش نکنیم انسانها با امید زندهاند، انسانهای ناامید به هر وسیلهای متمسک خواهند شد تا به اهداف و خواستههای خود برسند. گاهی اوقات این شیوهها و راهها میتواند نامشروع و هزینهبر برای کشور باشد؛ شورشهای اجتماعی معمولا در جاها و شرایطی اتفاق میافتد كه امید به حل و فصل مسائل و تحقق شعارها کمرنگتر میشود؛ بنابراین، امید و امیدواری مردم اگر منجر به رضایت بیشتر مردم در هر جامعهای از دولت آن جامعه شود که در این صورت شاهد هرج و مرج و بحرانهای سیاسی و اجتماعی نخواهیم بود. اگر چشمانداز آینده جامعه مسیر رو به بهبود را نشان دهد، مردم تحمل سختیها را به جان خواهند خرید تا آینده بهتری را برای جامعه خود متصور باشند، مشارکت کنند و بسازند. امید یکشبه در جامعه اتفاق نخواهد افتاد و مستلزم وجود نشانههایی است که مردم آن نشانهها را ببینند و بسنجند و به آن نشانهها اعتماد کنند. ما در فرهنگ ایرانی خودمان این ضربالمثل را داریم که در ناامیدی بسی امید هست؛ بنابراین با بهرهگیری از این ضربالمثل میتوان اینگونه متصور شد که حتی در شرایطی که مردم در یک جامعه ناامید هستند، بازهم روزنههایی برای بهبود شرایط وجود دارد؛ روزنههایی که میتواند بستر را برای تفکر خلاقیت و نوآوری در جامعه بیش از پیش فراهم کند. اتفاقا در چنین شرایطی است که مردم حس خوب زندگیکردن را تجربه خواهند کرد و بیش از گذشته شاهد نشاط اجتماعی در نتیجه این نوآوریها و خلاقیت در جامعه خواهیم بود. فراموش نکنیم هدفگذارهای درست در جامعه و زندگی اجتماعی میتواند شور و شوق زندگی را در ما افزایش دهد. تدابیری اتخاذ کنیم تا شور و شوق زندگی از جامعه دور نشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.