واقعیت یک انسان چیست؟
عبدالرضا ناصرمقدسی. متخصص مغز و اعصاب
فیلم علمي-تخيلي «زیر پوست» محصول سال 2013 به کارگردانی جاناتان گلیزر و با بازی اسکارلت جوهانسون است. داستان فیلم اقتباس آزادانه از کتابی است به قلم مایکل فابر با همین نام و فیلمبرداری آن در شهر گلاسکو انجام شده است. فیلم با یک سكانس نامتعارف آغاز میشود؛ موتورسواری جنازه زنی را منتقل میکند. سپس با زنی روبهرو هستیم که در یک فضای سفید، لباسهای زن را از تنش خارج کرده و خود به تن میکند. او سپس لحظهای به کالبد بیجان زن خیره میشود؛ نگاهی که در ریشههای بیولوژیک زن نفوذ کرده و هویت او را زیر سؤال میبرد. بنابراين از این بهبعد بدون هیچ پرسشی به شکلی نامتعارف دست به آدمکشی میزند. او دور شهر چرخیده و قربانیان خود را انتخاب میکند.
آنچه این زن بر سر این مردان میآورد و دلیل آن، به شکل یک معما با پاسخی واضح در پرده میماند. زن، که به تازگی شکل انسانی به خود گرفته است، از جایی دیگر میآید. او یک موجود فضایی است که تولد یا تبدیل او در صحنه ابتدایی فیلم شکل میگیرد که یادآور تصاویر فیلم «2001: یک اودیسه فضایی» است. زمانی که زن شکارهای خود را به محل اقامت خودش میبرد، ظاهرشدن دریایي سیاه و معمابرانگیز معلوم میکند آن محل آخرین مقصد افراد است. موسیقی فوقالعاده فیلم نیز به رازآمیزبودن فضا میافزاید. بهتدریج که قربانیان بیشتر میشوند، ما بیشتر با این فضای رازآلود آشنا میشویم. با ظاهرشدن درياي سياه، قرباني در فضایی مایعگون گرفتار شده و پس از مدتی بدنش از درون تهی شده و مچاله میشود. انگار آن مایع رازآلود محتوای زیر پوست آنها را مکیده و پوست مچالهشدهاش را به سمتی میاندازد؛ یک مرگ فجیع که از درون فرد را استحاله کرده و پوستش را بهجا میگذارد. زن به قربانیکردن مردها ادامه میدهد تا اینکه شبی به فردی با صورتی دفرمه برخورد میکند. مرد به دلیل یک مشکل مادرزادی صورتی نازیبا و بدشکل دارد. اما زن او را متقاعد میکند که زیباست و اینکه صورت مهم نیست و با این صحبتها مرد را به قربانگاه میکشاند و در آن مایع رازآلود غوطهور میکند. اما وقتی که میخواهد از ساختمان بیرون بیاید، در آینهای چشمش به خودش میافتد. اینبار اما هویت خودش زیر سؤال میرود. ترسی از ندانستگی و عدم شناخت نسبت به هویت خودش او را فرامیگیرد. همین است که برمیگردد و قربانی آخر را از آن مایع خارج کرده و خود متواری میشود. او دچار بحران هویت شده است: واقعیت یک انسان چیست؟ آیا محتوای ذهنی او این واقعیت را میسازد یا همین بدن بیولوژیک که اینگونه توسط این موجود نامتعارف مورد حمله قرار گرفته، واقعیت انسان است؟ از اینجا بهبعد سرگردانیهای او با جستوجو در مورد هویت بیولوژیک وی همراه میشود. در اولین قدم سعی میکند همانند سایر انسانها غذا بخورد. کاری که برایش سخت و حتی غیرممکن است. انگار نمیتواند غذا را فرو ببرد. در ادامه او با مردی آشنا میشود. مرد به او محبت کرده و او را به خانه خود میبرد و ارتباطی عاطفی بین این دو برقرار میشود؛ ارتباطی که بهسرعت به رابطهای جنسی ختم میشود؛ رابطهای که باز زن در آن ناموفق است، زیرا او متوجه میشود که اندام تناسلی معمول یک انسان را ندارد. متوجه میشود که انگار شباهت او با انسانها در همین پوشش ظاهری یا همان پوستی است که وی را فراگرفته. ازاینرو دوباره سرگشته و در جنگل رها میشود. اینجاست که فاجعه رخ میدهد. یک جنگلبان سعی میکند که به او تجاوز کند. وی بهشدت مقاومت میکند. در این تلاش ناگهان پوست تن او پاره و جسم سیاه نامتعارف او نمایان میشود. جنگلبان فرار میکند و زن در بهتی غریب انگار با واقعیتی شگرف روبهرو شده باشد پوستش را که مانند لباسی روی تن سیاهش را پوشانده است از تن بیرون میآورد. حالا واقعیت بیولوژیک او سر باز میکند. کسی که هیچ شباهتی به انسانها نداشته و شاید اصلا از این کره خاکی نباشد. او که اکنون دلباخته انسانهاست، با ناتوانی تمام به موجودیت خود خیره میشود و اینجاست که جنگلبان که از این موجودیت به وحشت افتاده با ریختن بنزین روی او، وی را به آتش کشیده و میکشد. انگار موجودیت بیولوژیک متفاوت، فقط موجودات را به ازبینبردن دیگری میکشاند؛ آسانترین پایان برای فیلمی درخشان که نخواسته خود را با پیچیدگیهای ارتباط بین دو موجودیت متفاوت درگیر كند. حیف که این کار را نکرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.