در گفتوگو با هاشمزادههريسي و محسن غرويان بررسي شد
دوگانه اعتراض-اغتشاش
مهرشاد ايماني: دوگانه اعتراض-اغتشاش مسئلهاي است که امروز در خيابانها ديده ميشود. گرانشدن قيمت بنزين توانست علتي براي اعتراض مردم باشد تا اقشار فرودست به بهانه سهبرابرشدن قيمت بنزين دست به اعتراض بزنند؛ هرچند اين اعتراضها در مسيري قرار گرفت که بعد از چندي از آن با عنوان اغتشاش ياد شد؛ زيرا در خلال شعارهاي منطقي، ناگهان به صورت سلسلهاي بانکها به آتش کشيده شد و اموال عمومي خاصه از فروشگاهها به يغما رفت. نکته مهم سير اعتراض به اغتشاش، علاوه بر آنکه مسير يک اعتراض قانوني را به اقداماتي مجرمانه تبديل کرد، باعث شد قدري هدف اعتراضهای اوليه به حاشيه برود؛ زيرا در مقطع کنوني، بحراني بزرگتر از سهميهبندي بنزين ايجاد شده است و آن ناامني اجتماعي است. در حقيقت افزايش قيمت بنزين که ميتوانست در مجال خودش و البته با اعتراضهای قانونی دستخوش اصلاح قرار گيرد، با موج آشوبها به حاشيه رفت؛ هرچند اين عامل نبايد مطلق دانسته شود؛ زيرا همانطور که حسن روحاني گفت، اعتراض حق مردم است و حساب معترضان از اغتشاشگران جداست. هاشمزادههريسي: مسئولان با اعتراضها منطقي برخورد کنند آيتالله هاشم هاشمزادههريسي باور دارد اعتراض قانوني و شرعي حق مسلم مردم است و مسئولان بايد صداي مردم را بشنوند. او در تحليل رخدادهاي چند روز گذشته به «شرق» گفت: «اگر اعتراض به روش صحيح خود انجام شود، حق مسلم مردم است. مردم مشکلاتي دارند که مسئولان نظام هم به آنها معترفاند و اين مشکلات در جايجاي زندگي مردم ديده ميشود. بخشي از اين معضلات، تحميلي است و در اختيار دولت نيست و بعضی از آنها نیز به کوتاهيها و پيشگيرينکردنهاي مسئولان بازميگردد. وضعيت اين است که دشمنان تمام تلاش خود را به کار گرفتند تا گرفتاريهايي را بر کشور ايران تحميل کنند. مردم بايد به اين درک برسند که در قبال چنين مشکلاتي، با مسئولان همدلانه برخورد کنند تا آنها رفع شود. اما يکسري از گرفتاريها نیز به عملکرد مسئولان بازميگردد. مسئولان در مقاطعي با غرور نابجا نتوانستند بهدرستي اقدام به پيشبيني و پيشگيري کنند و درنيافتند که مردم در قبال رويکرد آنها حق اعتراض دارند و ميتوانند به صورت قانوني، مشروع و بدون آنکه به جان ديگر هموطنان يا اموال عمومي آسيب برسد، خواستههايشان را بيان کنند. بنابراين مردم در حالت اخير هم ميتوانند راهپيمايي برگزار کنند و درصورتيکه مباني قانوني و شرعي نقض نشد، هيچکس نبايد مانع آنها شود. باور کنيد نظام جمهوري اسلامي، داشتهای بينظير براي ملت ايران است و مسئولان بايد در حفظ آن جديت داشته باشند. حفظ نظام با برخوردهاي قهري و سلبي نتيجهبخش نيست. مسئولان بايد با سخنان منطقي مردم را قانع کنند و در رفع مشکلات تدبير به خرج دهند. مسئولان هم مدام بر مردم خرده نگيرند. مردمي که دست به اعتراض زدند و خواستههايشان را مطرح کردند، در تنگنا به سر ميبرند. مسئولان در قبال چنين مردمي بايد با دلسوزي و مهرباني برخورد کنند و دست نوازش بر سرشان بکشند و بعد از آرامکردن فضاي سياسي، دنبال حل مشکلات باشند؛ نه آنکه بعد از آرامشی مقطعي، دوباره همان مشکلات سر باز کند. استمرار مشکلات و حلنشدن آنها، کشور را مستهلک ميکند». اين عضو مجلس خبرگان رهبري درباره نوع رويکرد مردم نیز اظهار کرد: «مردم هم در مقابل راهپيمايي را بهمثابه آتشزدن اموال عمومي ندانند. راهپيمايي بايد آرام، وزين و قانوني باشد. واقعا عموم مردم نميخواهند اعتراض با اغتشاش يکي دانسته شود. اگر کسي ساختماني را به آتش ميکشد و اموال عمومي را به غارت ميبرد، بداند چنين اعمالي در وهله نخست به ضرر خودش است؛ زيرا حتي مردم معترض هم عليه او ميشوند و خود را از رفتارهاي خشونتبار جدا ميکنند؛ زيرا تخريب اموال عمومي با هيچ منطقي صحيح نيست. از اين نکته نیز غافل نشويم که در اين ميان افرادي وارد ميشوند که به هيچيک از مباني اعم از دين، کشور و دغدغههاي عمومي باور ندارند و تنها براي تأمين يکسري اهداف خاص، سعي ميکنند فضا را متشنج کرده و با ايجاد ناامني، اعتراضها را به اغتشاش تبديل کنند. آنها اساسا با خواستههاي مردم کاري ندارند و فقط هدف خود را دنبال ميکنند و ميخواهند هيچ چيزي در مملکت وجود نداشته باشد. چنين افرادي با معترضان واقعي آميخته ميشوند و گاهی مردم عادي هم به تأثير از آنها خشونت ميورزند که ديگر تفکيک آن افراد خاص از مردم بهشدت سخت است و انصاف هم نيست که حساب افرادي که ميخواهند آبروي اسلام و ايران برده شود، با مردم رنجديدهاي که قصد اعتراض آرام دارند، يکي انگاشته شود». هاشمزادههريسي در انتها گفت: «بر مسئولان لازم است که در وهله نخست با اين اعتراضات منطقي برخورد کنند و درعينحال با عوامل خرابکار که جان، مال و امنيت مردم را به خطر مياندازند و نه مردم معترض، برخورد کنند. بعد از آن مترصد ايجاد آرامش در کشور باشند و در نهايت که آرامش برقرار شد، همهچيز را فراموش نکنند و بهسرعت به خواستههاي مردم جامه عمل بپوشانند تا دوباره شاهد اعتراضات اينچنيني نباشيم. از سوي ديگر گرچه دشمنان در بهانحرافکشاندن اعتراضات نقش دارند، اما مسئولان مدام نگويند که تمام اين اعتراضات به واسطه القائات و اقدامات دشمن خارجي بوده است، زيرا اگر اين تفکر حاکم شود، از حل مشکلات غافل ميشوند و تصور ميکنند که مردم هيچ اعتراضي ندارند و هرآنچه بوده به اغتشاشگران مربوط ميشود. نکته پاياني اينکه بدانيم که همه مشکلات اخير کشور اقتصادي نيست و بخش عمدهاي به ضعف مسئولان در پيشگيري و پيشبيني بازميگردد. به اين معنا که ضرورت دارد مسئولان در تمام ابعاد با آگاهي کامل عمل کنند». غرويان: بخشي از اعتراضات به دليل قانعنشدن مردم بود آيتالله محسن غرويان، استاد حوزه و دانشگاه هم معتقد است که بايد حساب معترضان را از آشوبکنندگان جدا کرد. او درباره اين موضوع به «شرق» گفت: «اجراي طرح افزايش قيمت و سهميهبندي بنزين، آن هم در شب ميلاد رسولالله (ص) اعتراضاتي را به همراه داشت که مردم هم توانستند صداي خود را به گوش مسئولان برسانند و اين اعتراض به سهبرابرشدن قيمت بنزين منحصر به يک قشر خاص هم نبود و از همه اقشار اعتراض کردند، اما در ادامه اعتراضات، عدهاي سودجو اعتراضات مردمي را به اغتشاش تبديل کردند و رهبر انقلاب هم در سخنانشان گفتند کساني که اغتشاش ميکنند، اموال عمومي را به غارت ميبرند و به مردم آسيب ميزنند مصداق اشرار هستند. در حقيقت مردم بايد مراقب اين افراد باشند و اجازه ندهند عدهاي از تجمعات قانوني سوءاستفاده کنند. مسئولان هم نبايد اعتراضات صحيح مردم را ناديده بگيرند و به دست فراموشي بسپارند، زيرا همانطور که گفتم، فقط يک قشر خاص اعتراض نکرد، بلکه از مراجع تقليد تا نمايندگان مجلس و تا چهرههاي برجسته سياسي هم معترض تصميم اخير دولت بودند. به همه اين دلايل ضرورت دارد تا حد امکان در اين تصميم بازنگري صورت بگيرد. نکته ديگر آنکه بخشي از اين اعتراضات هم به دليل قانعنشدن مردم بود. دولت تصميم اخير خود را خوب تبيين نکرد. افزايش قيمت بنزين دلايل اقتصادي دارد و اگر قرار به اجراي آن بود، بايد از مدتها پيش به طور کامل ابعاد موضوع به مردم توضيح داده ميشد. وقتي مردم در معرض آمادهسازي ذهني قرار نگرفتند، اعتراض ميکنند، زيرا يک شوک بزرگ به آنها وارد شده است. بههرحال اکنون يک چالش مهم در کشور ايجاد شده که رفع آن در گرو همت حداکثري مسئولان است. در نهايت اميدوارم اين بحران حل شود و درعينحال که خواستههاي مردم تحقق میيابد، جلوي پيشروي سودجويان و آشوبکنندگان هم گرفته شود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.