|

لحظه‌های بلاتکلیفی

راز وینتربورن شرق: آگهی را باز می‌کنم و دوباره می‌خوانم. واقعا هیچ اطلاعات دیگری ندارد، اصلا نگفته برای چه کسانی باید کار کنم یا دوره کاری‌ام چقدر طول می‌کشد. برای خودم هم جای سؤال است که بدون این اطلاعات در ابتدا چه چیزی توجه من را به چشم‌انداز این کار جلب کرد. زندگی‌ام همواره پر بوده از بلاتکلیفی: بلاتکلیفی هر روز موج می‌زد، هر طلوع و غروب انتظار نداشتیم شاهد روز بعد باشیم، هر شب که منتظر فروریختن بمب و آغاز تیراندازی بودیم، انگار فرصت اضافه‌ای بود که اتفاقی به دست می‌آوردیم. بلاتکلیفی همان چیزی بود که زنده نگهم می‌داشت، همین که می‌دانستم لحظه‌ای که در آن به سر می‌برم احیانا تا ابد طول نمی‌کشد و اتفاقی دیگر به‌زودی از راه می‌رسد، لحظه تغییر و نوشدن که زمینِ زیر پایم را عوض می‌کند و من را به جلو فرامی‌خواند. توی کوئیکرز اوتلی اما زمین سفت و سخت سر جایش چسبیده، آن‌قدر سفت و سخت که احساس می‌کنم تویش فرو می‌روم».آنچه خواندید سطرهایی بود از فصل اول رمان «زنی در آینه»، نوشته ربکا جیمز، نویسنده استرالیایی، که با ترجمه نسترن ظهیری در نشر ققنوس منتشر شده است. «زنی در آینه» رمانی است که وقایع آن در دو زمان اتفاق می‌افتد. یکی از دو شخصیت اصلی این رمان زنی است به نام الیس میلر که در سال 1947 مربی سرخانه دوقلوهایی بی‌مادر به نام ادموند و کنستانس می‌شود. شخصیت دیگر رمان، راشل، در سال 2018 زندگی می‌کند. راشل، چنان‌که در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی رمان آمده «پس از تولد به فرزندخواندگی پذیرفته شده و از اصل و نسبش چیزی نمی‌داند». برای راشل نامه‌ای می‌آید و در این نامه خبر مرگ یکی از اقوام ناشناس راشل را به او می‌دهند. این خبر عامل محرکی می‌شود برای سفر راشل به کورنووال به این امید که اسرار خانوادگی‌اش را کشف کند. پای راشل به وینتربورن، جایی که الیس میلر در سال 1947 در آن معلم سرخانه است، باز می‌شود و بدین‌ترتیب داستان‌های دو شخصیت در دو زمان مختلف در جایی با هم تلاقی می‌کنند. آنچه می‌خوانید سطرهایی دیگر است از این رمان: «دریا با همان رنگ آبی‌اش برق می‌زد. این‌که این‌چنین فوق‌العاده تغییر می‌کرد باورکردنی نبود. در نیویورک آب و هوا تغییر می‌کرد و راشل بین آن‌همه آسمان‌خراش به‌ندرت می‌توانست حتی به اندازه یک تمبر پستی تکه‌ای از آسمان را ببیند. آن‌جا آسمان موزاییکی بود، اما این‌جا پهنه‌ای یکپارچه بود، گنبدی که وقتی در گستره آب منعکس می‌شد تأثیر شگرفی از پیوستگی به آدم منتقل می‌کرد. می‌توانست وینتربورن را تصور کند که در گویی شیشه‌ای گیر افتاده، همچون طرحی که اسیر کاغذ است، و او نقطه‌ی کوچک و تنها علامت زندگی آن. البته یک نفر دیگر هم بود. راشل صدای ماشینی را شنید که به سمت تپه‌ها می‌پیچید، به‌موقع رسید و لندرور جک را دید که به خانه نزدیک می‌شود».

دغدغه‌های یک نسل «همه‌ی روز دلم غل‌غل همان لحظه را زده بود. همان لحظه‌ای که آفتاب برود و سر غروب بشود و فلکه‌ی چهارم را پیاده و سرخوش گز کنم و کوچه پس کوچه کنم تا برسم سردر کارخانه‌ی روغن‌نباتی. از هوایی که انگار روغن با ذراتش روی هم ریخته، یک دل سیر بدهم توی سینه و بعد خیابان را جست بزنم آن ‌سو و بروم سمت ترمینال جنوب. استوانه‌ی پت‌وپهن سیمانی را دور بزنم و دور بزنم. چندین و چند بار. انگار ندانم از جلوی در همه‌ی تعاونی‌ها بیشتر از بیست بار است که رد شده‌ام. بار آخر، درست جلوی در تی‌بی‌تی، بلیت را از جیب پشتی شلوارم بیرون بکشم و براندازش کنم. مثلا نگرانم. مثلا یادم رفته وقت حرکت اتوبوس ساعت شش غروب است. مثلا دیرم است و زود زود باید خودم را برسانم به صندلی تک‌مانده‌ی منتظر. همه‌ی روز دلم غل‌غل همان لحظه‌ای را زده بود که نگاهی بیندازم به ساعت مچی دیجیتالی و دو نقطه‌ی میان اعداد را سه، دو، یک کنم و پله‌ها را دو تا یکی بروم پایین و بزنم به دل اتوبوس‌هایی که همه عمود به گردی ساختمان، خودشان را جا کرده‌اند. اتوبوس آرزوها را پیدا کنم و به شاگردی که شاخه‌ی بلند برف‌پاک‌کن را هوا داده و شیشه را لنگ می‌کشد، سلامی کنم و همان گوشه‌ها بپلکم و بالا نروم تا وقتش بشود. درست همان وقتی که اتوبوس بوق سه‌ضربش را می‌زند، تکانی به خودم بدهم و تا آماده می‌شود که توده‌ی آهنینش را از دل استوانه بکشد بیرون، هولکی جست بزنم و دست بلند کنم و بنز ناسیونال 302 قرمزرنگِ رؤیاهایم را نگه دارم. بالا که رفتم، بی‌خیال غرولندهای راننده، یک جای تر و تمیز کنار شیشه برای خودم دست‌و‌پا کنم و با شاگرد آرزوها یک رفاقت شش‌دانگ طرح بریزم و از رنگ و روی گریس‌مال و سیاهش نترسم». رمان «ما بدجایی ایستاده بودیم»، نوشته رضا فکری، این‌گونه آغاز می‌شود. «ما بدجایی ایستاده بودیم» را نشر مروارید منتشر کرده است. رمان، چنان‌که در توضیح پشت جلد آن آمده «در یک بازه‌ی ده‌ساله و در میانه‌ی آتش التهاب‌های سیاسی روایت می‌شود و چالش‌های عاطفی، اجتماعی و فرهنگی جوان‌هایی را به تصویر می‌کشد که از شور آرمان‌خواهی تهی‌اند». راوی رمان یک پسر دانشجو است. رمان با لحنی که رنگی از طنز در آن است داستان دغدغه‌ها و مسائل و بحران‌های نسلی از دانشجویان را در متن وقایعی سیاسی بازمی‌گوید. در روایت راوی نشانه‌ها و توصیف‌هایی از اشیاء و مکان‌ها هست که حال و هوای دوره‌ای را که وقایع رمان در آن اتفاق می‌افتد می‌سازد و جاهایی هم از خلال نقل حرف‌های دیگر اشخاص رمان به گذشته تاریخی دورتر گریز زده می‌شود. دانشجوهای این رمان آن‌گونه که در توضیح پشت جلد کتاب وصف شده‌اند، دانشجویانی هستند «فارغ از اتفاق‌های پایتخت که اگرچه رگه‌هایی از آن شور سیاسی را در خود دارند اما زندگی‌شان عمدتا تحت تأثیر مسئله‌های دیگری است و درگیر تلاطم‌ها و بحران‌های سهمگین خودشان هستند». در این توضیح همچنین آمده است: «کتاب قصه‌ی شورهای جوانی است و جوانه‌زدن اولین عاشقانه‌ها و دگرگون‌شدن است و سرگشتگی و رهایی».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.