|

نظامیان وفادار به مورالس با مخالفان درگير شدند

چشم‌انداز تاریک بولیوی

خروج «اوو مورالس» از بولیوی نه‌تنها به درگیری و تنش‌ها در این کشور پایان نداد، بلکه در دو روز اخیر درگیری حامیان و مخالفان رئیس‌جمهور سابق شدت گرفته است. در شکاف سیاسی این روزها در بولیوی از یک سو برخی از مردم هوادار مورالس و رهبران سیاسی وفادار به او از «کودتا» سخن می‌گویند و آن را محکوم می‌کنند، از سوی دیگر مورالس که در پی انتخابات جنجالی این کشور به مکزیک گریخت، مخالفانش سقوط او را نشانه «بازگشت دموکراسی» به این کشور می‌دانند. این چالش فقط در بولیوی باعث دودستگی نشده، بلکه در خارج از این کشور هم متحدان حکومت سوسیالیستی مورالس و منتقدانش در برابر هم قرار گرفته‌اند. در روزهای اخیر همچنان خیابان‌های شهرهای بولیوی که به صحنه زد و خورد حامیان و مخالفان مورالس تبدیل شده، نقشی تعیین‌کننده در تحولات آینده این کشور ایفا می‌کنند. در یک ماه اخیر هم اعتراض‌های خیابانی در بولیوی باعث خروج رئیس‌جمهوری شد که 14 سال قدرت را در این کشور در دست داشت؛ اما آنچه در روزهای اخیر رقم خورده، خشن‌تر از اعتراض‌ها در هفته‌های گذشته است. با خروج مورالس و استعفای معاون رئیس‌جمهور و رئیس سنا، پس از خروج رهبران بولیوی، «ژانین آنز»، معاون رهبر سنا و یک مسیحی راست‌گرا، خود را به‌عنوان رئیس‌جمهور موقت معرفی کرد؛ اما تنش‌ها در بولیوی شدت گرفت و به نظر می‌رسد بحران عمیق‌تر شده باشد، به‌طوری‌که در موج جدید خشونت‌ها در منطقه ساکابا حداقل هشت نفر در درگیری حامیان و مخالفان مورالس کشته شدند. مدیر بیمارستانی در ساکابا به آسوشیتدپرس گفت که بسیاری از این هشت نفر در پی تیراندازی نیروهای پلیس وفادار به مورالس کشته شدند. از آن سو هم حامیان مورالس می‌گویند در جریان درگیری‌ها در ساکابا، پنج نفر از حامیان مورالس هم کشته شدند. درگیری‌ها در این منطقه واقع در مرکز بولیوی پس از آن آغاز شد که پرچم «ویپالا»، پرچم بومیان آند در بولیوی و یکی از دو پرچم ملی این کشور از سوی گروهی ناشناس آتش گرفت و این موضوع باعث بروز درگیری میان حامیان و مخالفان مورالس شد. مخالفان مورالس می‌گویند نیروهای پلیس وفادار به رئیس‌جمهور سابق، این پرچم‌ها را از یونیفرم خود کندند و آن را آتش زدند. در آن سو هم حامیان مورالس، مخالفان را به آتش‌زدن این پرچم متهم کرده‌اند. دادرس ملی بولیوی اعلام کرده که از زمان آغاز اعتراض‌ها به نتیجه انتخابات در 20 اکتبر تاکنون در مجموع 19 نفر کشته شده‌اند. در همین حال میشل باشلت، رئیس‌جمهور سابق شیلی و کمیسیونر حقوق بشر سازمان ملل هشدار داده که با ادامه این خشونت‌ها شرایط در بولیوی از کنترل خارج خواهد شد. «مقام‌های مسئول در بولیوی هیچ تلاشی در جهت پایان‌دادن به درگیری‌ها نمی‌کنند. آنچه در بولیوی مشاهده می‌شود، راه را بر هرگونه دیالوگ و گفت‌و‌گو برای پایان خشونت‌ها بسته است». جیم شولتز، مدیر اجرائی مرکز دموکراسی واقع در بولیوی، با اشاره به وضعیت بحرانی در این کشور می‌گوید: «شرایط این روزها در بولیوی حقیقتا بحرانی است. واقعیت این است که هر زمان نیروهای نظامی انگشت خود را روی ماشه اسلحه بفشارند، باید شرایط را بحرانی دانست؛ اما اینکه بخواهیم تحولات اخیر بولیوی را کودتا بنامیم، ناشی از گمراهی و اشتباهی بزرگ است. در روزهای اخیر حملات لفظی و تهدیدها از سوی راست‌گراهای بولیوی شدت یافته و درصورتی‌که این جریان در پی انتخابات آینده به قدرت برسد و بخواهد تهدیدهای خود را عملی کند، باید نگران آینده بولیوی شد». خشونت‌ها در بولیوی روز سه‌شنبه با جلسه اضطراری سنا برای تعیین تکلیف رئیس‌جمهور موقت وارد فاز جدیدی شد و نیروهای امنیتی بولیوی، حامیان مورالس را که در برابر ساختمان سنا تجمع کرده بودند، با گاز اشک‌آور متفرق کردند. از سوی دیگر با افزایش خشونت‌ها و نگرانی مخالفان مورالس نسبت به خارج‌شدن اوضاع از کنترل رهبران فعلی، لوییس فرناندو کاماچو، یکی از سرشناس‌ترین مخالفان مورالس، از حامیان خود خواست سنگرها و پایگاه‌های خود را جمع کنند و برای برقراری آرامش، به اعتراض‌ها پایان دهند. اما به نظر می‌رسد حامیان مورالس که رهبر خود را فراری می‌بینند، حاضر نیستند به‌سادگی خیابان‌ها را خالی کنند. پرورش‌دهندگان برگ کوکا که مهم‌ترین حامیان مورالس محسوب می‌شوند و پایگاه اصلی مورالس را تشکیل می‌دهند، اعلام کرده‌اند تا زمانی که مورالس به کشور بازنگردد و مجددا قدرت را در دست نگیرد، به اعتراضات خود پایان نخواهند داد. این موضوع را مورالس نیز پس از خروج از بولیوی مطرح کرده و وعده داده بود که «پرقدرت‌تر از قبل» به کشورش بازمی‌گردد. حامیان مورالس بر این نکته تأکید کرده‌اند که حتی اگر مسیر برای بازگشت مورالس به قدرت هموار نشود «باید یک نفر از جریان جنبش برای سوسیالیسم که به آرمان‌های مورالس وفادار است، قدرت را در دست بگیرد». بااین‌حال در روزهای اخیر مورالس درباره برنامه‌های خود هیچ موضع‌گیری تازه‌ای نکرده است. هنوز مشخص نیست که مورالس همچنان در مکزیک پناه خواهد گرفت ‌‌یا به‌زودی می‌خواهد با عمل به وعده خود، به بولیوی بازگردد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.