کرملين همچنان حامي ايران
شرق: بعد از واکنشهاي اوليه به گام چهارم کاهش تعهدات هستهاي ايران و گزارش آژانس، مقامات روسيه همچنان بر حمايت خود از برجام و دفاع از تصميم ايران، ثابتقدم هستند. آنها درباره فضاسازي منفي در اين زمينه هشدار دادهاند. سرگئي ريابکوف، معاون وزير امور خارجه روسيه درباره ادعاي پادماني آژانس بينالمللي انرژي اتمي مبني بر يافتشدن ذرات اورانيوم در مکاني در ايران، گفت که نيازي نيست به دنبال اين رويداد، شايعهپراکني شود. به گزارش ايسنا به نقل از اسپوتنيک، ريابکوف همچنين تأکيد کرد که هر دو طرف [ايران و آژانس انرژي اتمي] بايد وضعيت را به طور صحيح تشريح کنند. سرگئي ريابکوف ديپلمات روسي است که در دوران مذاکرات هستهاي در جلساتي که در سطح معاونان برگزار ميشد و به کار کارشناسي بر سر توافق ميپرداختند، حضور داشت. او در همين هفته که گامهاي کاهش سطح تعهدات هستهاي برداشته شده، با عباس عراقچي همتاي ايراني خود ديدار داشت. معاون وزير امور خارجه روسيه در گفتوگو با ريانووستي نيز با بيان اينکه برخي عليه ايران هياهوي سياسي راه انداختهاند، اضافه کرد: «هرگونه اتهام در برجام عليه ايران نادرست است و روسيه فريب اين اقدامات را نميخورد». به گزارش ايرنا، مذاکرهکننده ارشد هستهاي روسيه با تأييد اينکه گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي را مطالعه کرده است، گفت موضع روسيه در اين مسئله بسيار ساده است: «بايد به طرف ايراني و دبيرخانه آژانس بينالمللي انرژي اتمي فرصت داد اين وضعيت را روشن کنند». معاون وزير خارجه روسيه در ادامه سخنان خود با بيان اينکه به سؤالهاي معين پاسخ مشخص داده ميشود، گفت اين روند هنوز به پايان نرسيده است. ريابکوف افزود: «در حال حاضر برخي طرفها از جمله نيروهاي بانفوذ سعي ميکنند از اين موضوع سوءاستفاده کنند. به عنوان نمونه تروييکاي اروپا بيانيهاي را در سطح وزيران منتشر کرد که در آن به اين موضوع اشاره شده است». وي ادامه داد: «ما اين اقدام را بخشي از يک تصوير بزرگتر ميدانيم. ما اطلاع داريم که در مورد شماري از کشورها در مدت طولاني همکاري با آژانس بينالمللي انرژي اتمي وضعيت مشابه يا وضعيت جديتر رخ داده بود و اين مسائل در فضاي آرام و در شرايط حرفهاي بدون تشنجآفريني حل شد». ريابکوف: با هياهوي سياسي عمدي براي بدترکردن اوضاع مخالفيم ريابکوف گفت: «ما معتقديم در حال حاضر ايجاد هياهوي سياسي در مورد يافتشدن آثار اورانيوم در محلي در منطقه تورقوزآباد درست نيست و اين منعکسکننده سياستي است که عمدا وضعيت را پيرامون ايران و در منطقه خليج فارس پيچيده ميکند. ما با اين سياست مخالفت کرده و در آينده نيز مخالفت خواهيم کرد». وي در پايان گفت: «نکته اصلي اين است که ما راه معيني را پيشنهاد ميکنيم که چگونه بايد به ديپلماسي امکان فعاليت براي حل مسائل داده شود». ادعاي پيداشدن اورانيوم در تورقوزآباد جديدترين سناريوي بنيامين نتانياهو است. هفته گذشته جلسه شوراي حکام به اين موضوع پرداخت. با اين حال ايران از ابتدا چنين ادعايي را رد کرد. اوليانوف: کشف جديد، مربوط به آغاز دهه 90 ميلادي است نماينده دائمي روسيه در سازمانهاي بينالمللي نيز اظهارنظري مشابه داشت. ايسنا، به نقل از اردوپوينت مينويسد، ميخائيل اوليانوف درباره گزارش جديد آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره ايران که در آن مديرکل موقت آژانس به يک موضوع پادماني مورد بحث ميان ايران و آژانس مبني بر اينکه «آژانس ذرات اورانيوم طبيعي ساخت بشر در مکاني که توسط ايران به آژانس اظهار نشده بود، شناسايي کرده است» اشاره کرده بود، به اسپوتنيک گفت: «گمانهزنيهاي زيادي درباره اين عبارت وجود دارد؛ اين عبارت به عنوان سندي «دست اول» که عدم صداقت ايران را گواهي ميدهد، ارائه شده است. اين سوءبرداشت از وضعيت واقعي است، چراکه مربوط به کشف ذرات اورانيومي است که از نظر زماني مربوط به تقريبا آغاز دهه 90 [ميلادي] و تا سال ۲۰۰۵ است. اين هيچ ارتباطي با برجام ندارد و همچنين نشانگر تخطي آشکار از سوي ايران نيست». هشدارهاي روسها از زمان اعلام گام چهارم اين اولين موضعگيريهاي هشدارآميز مقامات روس پس از گام چهارم ايران نيست و به نظر ميرسد روسيه جلوگيري از فضاسازي منفي عليه ايران و برجام را در دستور کار قرار داده است. پيشتر و در همين رابطه، اوليانوف از تلاشها براي تضعيف برجام انتقاد کرده بود و سوءتعبير برخي رسانهها از گزارش جديد آژانس درباره ايران را نمونهاي از آن دانست. در توييتر از انتشار زودهنگام جديدترين گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره ايران در رسانههاي غربي انتقاد کرد و نوشت: «ما شاهد تلاشهاي مستمر براي تضعيف توافق هستهاي از تمام راههاي ممکن هستيم. جديدترين مثال اينکه گزارش محرمانه آژانس دقايقي پس از انتشار آن در شوراي حکام به رسانهها درز کرد و خيلي فوري سوژه سوءتعبيرهاي منفي قرار گرفت». به گزارش ايسنا، اين مقام روس چند روز پيش نيز از درز اطلاعات مربوط به ماجراي حضور يک بازرس آژانس در ايران و ممانعت تهران از ورود او به سايت نطنز انتقاد کرده بود. وي با تأکيد بر اينکه اطلاعات آژانس محرمانه است، گفته بود درز اين اطلاعات يا از دبيرخانه آژانس انجام شده يا از سوي هيئتهاي غربي که بههيچوجه اتفاق خوبي نيست. وزارت خارجه روسيه در زمان اعلام گام چهارم توسط روحاني نيز اعلام کرد اقدام اخير ايران مبني بر کاهش تعهدات خود ذيل توافق جامع هستهاي ۲۰۱۵ با قدرتهاي جهاني هيچ تهديدي را عليه نظام عدم اشاعه هستهاي روا نميدارد. شخص وزير خارجه روسيه نيز اعلام کرد: «با وجود اقدامات ايالات متحده آمريکا، توافق هستهاي با ايران (برجام) هنوز اهميت فراواني دارد و اهميت خود را از دست نداده است». سرگئي لاوروف افزود: «ايران در بين تمامي کشورها، بيشترين بازرسيها را داشته است و با وجود کارشکنيهاي آمريکا به تمامي تعهدات خود در توافق هستهاي عمل کرده است». وي ادامه داد: «وضعيت پيرامون برجام، توافقي که همه فکر ميکردند يک پيشرفت بزرگ بود، امروز در شرايطي است که وجهه پنج عضو دائمي شوراي امنيت را مخدوش کرده است، چراکه ما خواهان حفظ اين توافق هستيم، حال آنکه آمريکا راه خود را ميرود». لاوروف اظهار کرد: «براي حفظ توافق هستهاي همه مسئوليتها بايد بين تمام اعضاي اين توافق تقسيم شود». ديميتري پسکوف، سخنگوي کاخ رياستجمهوري روسيه نيز سهشنبه گذشته پس از اعلام ايران گفته بود: «روسيه نگرانيهاي تهران نسبت به تحريمها را درک ميکند». سخنگوي وزارت خارجه روسيه نيز آمريکا را مقصر شرايط خواند و گفت اگر آمريکا کارشکني در برجام و قطعنامههاي شوراي امنيت سازمان ملل را متوقف ميکرد، اين اتفاق نميافتاد. اين رويکرد، کموبيش رويکرد کلي روسيه در قبال روند گامبهگام کاهش تعهدات ايران در برجام بوده است: حمايت و اعلام «درک» نسبت به مواضع ايران، مقصرخواندن آمريکا در مشکل ايجادشده و تأکيد بر پايبندي به برجام و حمايت از آن؛ اما با جديترشدن تنشها پس از گام چهارم و نيز موضعگيريهاي منفي امضاکنندگان اروپايي برجام به نظر ميرسد مقامات روسيه لحن خود را تغيير دادهاند و با تأکيد بيشتري موضع خود را تبيين ميکنند. اين در حالي است که ايران نيز در حال همکاري جدي با روسيه در دوران برجام و بعد از نقض آن توسط آمريکاست. آنچنان که محمدجواد ظريف زماني که گام اول کاهش تعهدات هستهاي ايران در ميانه ارديبهشت گذشته آغاز شد، به مسکو سفر کرده بود و همتايان روس خود را درباره تصميم هستهاي ايران مطلع کرد. همنوايي شرقي در نقد عملکرد غرب درهمينحال چين، ديگر امضاکننده غيرغربي برجام نيز موضعي شبيه به اين داشته است، شايد نه بهاندازه روسيه در حمايت از ايران اما به همان ميزان همراه با مقصرخواندن ايالات متحده و نقد اروپاييها. در آخرين موضعگيري در اين زمينه، سخنگوي وزارت خارجه چين بحران کنوني را حاصل «رفتار غلط» آمريکا خوانده و گفته بود: «چين قويا بر اين باور است که خروج يکجانبه آمريکا از برجام و کارزار فشار حداکثري اين کشور عليه ايران ريشه اصلي بحران کنوني پيرامون توافق هستهاي است». گنگ شوآنگ تأکيد کرده بود: «آمريکا بايد دست از اين رفتار غلط بردارد تا فضا براي تلاشهاي ديپلماتيک و ايجاد شرايط کاهش تنش فراهم شود». او همچنين اظهار کرد: «در اين ميان، طرفهاي برجام شامل اروپاييها و ايران بايد خويشتنداري نشان دهند، به اجراي مؤثر و کامل توافق پايبند باشند و اختلافات بر سر برجام را حلوفصل کنند». درباره مسئله مطرحشده در گزارش آژانس، ايران همان موضعي را داشته که روسيه بر آن تأکيد ميکند. کاظم غريبآبادي، نماينده ايران در سازمانهاي بينالمللي در وين، دراينباره گفته بود: «از همان ابتدا و از زماني که آژانس ايران را مطلع کرد که سؤالهایی درباره يک مکان خاص دارد، ايران موافقت کرد وارد تعاملي مثبت با آژانس براي شفافکردن وضعيت و رسيدگي به سؤالهای مرتبط شود. ايران با نشاندادن نهايت همکاري و شفافيت، متعاقبا دسترسي لازم را براي آژانس فراهم کرد. همانگونه که از سوي مقامات آژانس نيز در موقعيتهاي مختلف تأکيد شد، تعامل بين آژانس و ايران در اين موضوع در حال انجام است؛ بنابراين هرگونه تلاش براي پيشداوري و ارائه ارزيابي زودهنگام و خام، صرفا در جهت مصادره اين موضوع در راستاي مقاصد سياسي است». وي تأکيد کرده بود: «وجود اينگونه سؤالها در تعاملات بين آژانس و کشورهاي عضو، امري معمول و عادي بوده و درحاليکه دو طرف براي حل آن در تعامل هستند، نبايد با اغراض سياسي مورد سوءاستفاده و بزرگنمايي واقع شود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.