قدرت را به طبیعت بازگردانیم
سروش سارابی . پژوهشگر منشأ حيات
دهم نوامبر (19 آبان)، روز جهانی علم برای توسعه و صلح بود. توسعه و صلح، دو رکن اصلی هستند که میتوانند ضامن بقای تمدن ما در کنار حفظ قوانین طبیعت باشند. ما، گونه هوموساپینس، برخلاف روند قوانین حاکم بر طبیعت از کنترل چارچوب فرگشت حیات خارج شدهایم. در اینکه یکی از همین قوانین پایه فرگشت در طبیعت، ما را به اینجا رسانده است بحثی نیست، اما از آنجایی که فرایندهای زیستی هیچ هدف و غایتی ندارند، طبیعت از آینده این مسیر فاجعهبار مطلع نبوده و با پیشامد این مسیر برای ادامه حیات گونه ما، محکوم به پذیرش ابدی تمدن شده است. تمدن چیزی جز حکم نابودی طبیعت نیست؛ یک ساختار غیرهمگون با چارچوبهای طبیعت که هیچکدام از قوانین بنیادی حیات بر آن کنترل و نظارتی ندارند. در پیشرفتهترین اجتماعات سایر گونهها و حتی گونه ما پیش از کشف آتش، در عمیقترین و پیچیدهترین ارتباطات افراد یک گونه در جامعههای کوچک یا بزرگ همیشه قوانین طبیعت و انتخاب طبیعی در رأس هرم کنترلی وجود داشته است، اما بعد از آغاز دورههای تمدن در میان گونه هوموساپینس و بهویژه بعد از آغاز یکجانشینی و اهلیکردن حیوانات و گیاهان فروشکستن این سیستم کنترلی آغاز شد. گونه ما توانست با انتقال تجربیات محیطی در میان نسلها مفهوم علم و دانش را پدید آورد و این دانایی باعث شد گونه ما بتواند بر قدرت میلیاردها سال انتخاب طبیعی در شکلدادن مسیر حرکت گونهزایی و کنترل حیات در طبیعت پیروز شود؛ اما تمدن، جهان را به جایی بهتر برای حیات گونهها تبدیل نکرد و درعوض با سرعتی باورنکردنی دست به نابودی آن زد. علم که از همان انتقال تجربهها بین نسلها آغاز شده بود، امروز به ابزار قدرتمندی تبدیل شده است که شاید بتواند بخشی از فجایع تمدن انسانی در حق طبیعت را درمان کند. این درمان تنها دو رکن میتواند داشته باشد: توسعه و صلح. جوامع توسعهیافته میتوانند کنترل بیشتری بر افزایش افسارگسیخته جمعیت داشته باشند، منابع را به شکل باکیفیتتری در اختیار جمعیت محدودتری که آسیب کمتری به طبیعت وارد میکنند، قرار دهند و جهان را به محل بهتری برای زندگی افراد سازگارتر تبدیل کنند و اما در مورد مفهوم صلح ابتدا باید جنگ را بشناسیم؛ جنگ بهجرئت ناخلفترین فرزند تمدن است. جنگها نتیجه تفاوت ایدئولوژیهاست. ایدئولوژیها چارچوبهای ساختهشده توسط ما هستند برای پاسخ به سؤالاتی که مادر آنها طبیعت است. درواقع جنگها به علت تفاوت در پاسخهایی به وقوع میپیوندند که منشأ سؤالات آن در طبیعتی است که خود، به دست جنگها نابود میشود و چه دور باطلی. صلح، پاسخی است که علم از متن طبیعت برای سؤالهای برخاسته از طبیعت به دست آورده و اتکا به این پاسخ میتواند پرسشهای همه ایدئولوژیها را به یک جواب یکسان برساند و آنگاه صلح به ارمغان خواهد آمد. صلح، آرامش را به طبیعت بازمیگرداند، صلح، نیاز به افزایش جمعیت برای برترییافتن در جنگها را پایان میبخشد و صلح، کیفیت زندگی افراد سازگار با قوانین طبیعت را تضمین میکند. امروز که تمدن ما چرخه قوانین طبیعت را بر کنترل روند گونهزایی برهم زده است، ما وظیفه داریم با ترویج علم به توسعه فکری و زیرساختی جوامع کمک کنیم تا به دستاورد صلح میان ایدئولوژیها برسیم و قدرت را به دستان طبیعت برای کنترل حیات بازگردانیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.