لزوم مديريت عطش زيبايي
محمداحسان رحيمينژاد . پزشک
فرقي نميکند که شما متعلق به کدام طبقه اجتماعي باشيد. تفاوتي ندارد در کدام شهر يا حاشيه شهر زندگي ميکنيد. يک جستوجوي ساده در شبکههاي اجتماعي، يک نگاه دقيقتر به اطرافتان در خيابان، يک تورق ساده مطبوعات يا داشتن يک زيباجو بين دوستان يا خانواده کافي است تا با انبوه تبليغات رسمي و غيررسمي مراکز زيبايي مواجه شويد. اين هجوم رسانه، ايدئالها و تعاريف ذهني ما از زيبايي را تحت تأثير قرار داده است؛ بهصورتيکه هرکدام از ما به قياس دائمي خود و ديگران مشغول هستیم و در يک جبر اجتماعي، در تلاش هستیم که خود را به آن ايدئالها نزديکتر کنيم. اين مراکز ارائهدهنده خدمات زيبايي در سطح هر شهر به صورت رسمي و غيررسمي در حال فعاليتاند. بخش زيادي از مردم سالانه بارها به اين مراکز مراجعه ميکنند. شرکتهاي واردکننده تجهيزات و وسايل و مواد مصرفي مجاز و غيرمجاز، پخشکنندههاي آرايشي بهداشتي، مهندسان معمار و طراحان دکوراسيون داخلي، دانشآموختگان مهندسي پزشکي، پزشکان عمومي و متخصص، آرايشگران، سرمايهگذاران و زيباجويان، چرخهاي با گردش مالي غيرقابل تخمين تشکيل دادهاند که اين چرخه روزانه تعداد زيادي از افراد را به خود جذب ميکند. به دليل حجم بالاي مراجعان، نياز روزافزون جامعه، نبود تعرفه مشخص و رسمي، تأخيرنداشتن در پرداختها و دخالتنکردن بيمه و .. درآمد چندبرابري در مقایسه با حوزه درمان، حوزه زيبايي به حوزهاي جذاب براي بخشي از پزشکان تبديل شده است؛ تاآنجاکه عطاي بيماري و درمان را به لقايش بخشيدهاند و به صورت تماموقت در حوزه زيبايي مشغول به کار هستند. در مواردي متخصصان غيرمرتبط با حوزه زيبايي (طب اورژانس، قلب، داخلي، روانپزشکي و...) درگير سرمايهگذاري يا تأسيس مراکز زيبايي شدهاند. نبود نظارت کافي بر مراکز زيبايي باعث شده است که سرمايهگذاران زيادي بدون تحصيلات يا تجربه دراينباره به تزريق و برداشت پول از حوزه سلامت مشغول باشند. طرفه آنکه بخشي از اين مراکز با آگهيهاي متفاوت به استخدام پزشکان عمومي و متخصص ميپردازند و برخي ديگر، بدون بهرهجستن از کادر درمان، به رتقوفتق امور زيباجويان مشغولاند. قوانين وزارت بهداشت در تأسيس کلينيکها نيز به ورود افراد فاقد صلاحيت به اين حوزه حتي در مراکز رسمي سهولت بخشيده است. هرچند وزارت بهداشت بهعنوان متولي سلامت و تنها مرجع رسمي در کشور، از عبارت زيبايي تبري ميجويد و آن را برنميتابد؛ اما نميتوان کتمان کرد که بخشي از زيرمجموعههاي اين وزارتخانه (کلينيکهاي تخصصي پوست، مراکز جراحي محدود، مطبهاي شخصي و داروخانهها) در زمينه زيبايي مشغول به کارند. به دليل نبود نظارت يا به عبارت بهتر، نبود «امکان» نظارت بر حجم وسيعي از مراکز خصوصي زيبايي، اين تبريجستن از زيبايي باعث شده است بخش زيادي از فعاليتها چه به صورت زيرزميني و چه در دیگر اصناف غيرمرتبط با وزارت بهداشت، از حيطه نظارت اين وزارتخانه خارج شوند. علاوه بر رقابت اصناف مختلف در جذب زيباجو، بين طيفهاي مختلف پزشکان نيز تعارض منافع صنفي ايجاد شده است. ازآنجاکه برخلاف دیگر کشورها، متولي مشخصي براي آموزش حرفهاي و تأييد پزشکان فعال در حوزه زيبايي وجود ندارد، سلامت مردم به وسيله افرادي که صلاحيت لازم را ندارند، در خطر قرار گرفته است. جستوجوي زيبايي يک واقعيت انکارناپذیر در جامعه کنوني ماست. علم زيبايي نيز يک علم شناختهشده و مستقل است که با رشتههاي مختلف پزشکي همپوشاني دارد. وزارت بهداشت موظف است که علاوه بر تعديل عطش کنوني جامعه از طريق آموزشهاي گوناگون و همکاري با جامعهشناسان و روانشناسان، در آموزش و شناسايي افراد واجد صلاحيت، گامهاي عملي و مبتني بر استانداردهاي جهاني (و نه دستورالعملهاي غيراستاندارد که تنها کارکردش افزايش فعاليتهاي غيرقانوني است) در زمينه علم زيبايي بردارد. اقدامات و دستورالعملهاي کنوني وزارت بهداشت، هرچند با هدف اصلاح ساختار و بهبود کيفيت خدمات ارائهشده به مراجعان انجام شده است؛ ولي گامهاي غلطي مانند حذف تدريجي دانشآموختگان پزشکي يا توجهنداشتن به عطش روزافزون جامعه، منجر به نتايج ناگوار کنوني شده است. ايجاد مراکز معتبر آموزش مدون علم زيبايي در رشتههاي مختلف، تقسيمبندي و شناسايي دقيق فعاليتهايي که پزشکان عمومي و متخصص اجازه ورود به آن را دارند، به تفکيک هر رشته با الگوگرفتن از دیگر کشورها براساس دلايل علمي و نه نفوذ صنفي، شناسايي مدارک معتبر داخلي و بينالمللي در حوزه زيبايي و پذيرش آن در وزارت بهداشت و دیگر ارگانهاي نظارتي بهویژه در طرح دعاوي، نظارت عملي بر صحت تبليغات زيبايي، نظارت مؤثر بر واردات، قاچاق و پخش لوازم و تجهيزاتي که تأييديه رسمي وزارت بهداشت را ندارند و تأييد سريعتر تجهيزات و موارد مصرفي که تأييديههاي رسمي بينالمللي دارند، گامهايي هستند که ارگانهايي مانند وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکي در مديريت صحيح حوزه زيبايي برداشتهاند يا در آيندهاي نزديک بايد بردارند. در انتها بايد اذعان داشت که به دليل تغيير ارزشها و هنجارهاي اجتماعي، به نظر راقم اين سطور نميتوان بر جامعه براي اين حجم از درخواست زيبايي خرده گرفت؛ بلکه بر ما بهعنوان حافظان سلامت فرض است که با آموزش صحيح و شناساندن سره از ناسره، جامعه را براي انتخابهاي صحيح عقلاني و معتدل ياري دهيم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.