انتقاد ظريف از همتايان اروپايي که مدعي پايبندي به تعهداتشان در برجام بودهاند
شما؟! واقعا؟!
شرق: وزير خارجه ايران با پيامي تند، ادعاي همتايان اروپايي خود را رد کرد. به گزارش اداره کل اطلاعرساني و امور سخنگويي وزارت امور خارجه، محمدجواد ظريف در واکنش به بيانيه وزراي خارجه اروپايي و با ضميمهکردن نامه ۶ نوامبر ۲۰۱۸ خود خطاب به هماهنگکننده سياست خارجي اتحاديه اروپا و ساير اعضاي برجام نوشت: «خطاب به همتايانم در اتحاديه اروپايي و سه کشور آلمان، فرانسه و انگلستان: ۱. [نقل از بيانيه اروپايي] «به تعهدات خود ذيل برجام کاملا پايبند بودهايم». شما؟! واقعا؟! فقط يک تعهد را نشان دهيد که در ۱۸ ماه گذشته به آن عمل کردهايد. ۲. وقتي که شما مشغول دفعالوقت بوديد، ايران مکانيسم رفع اختلاف را به جريان انداخت و آن را به اتمام رساند. ما اکنون در حال استفاده از اقدامات جبراني مندرج در پاراگراف ۳۶ برجام هستيم. به نامه ششم نوامبر ۲۰۱۸ من مراجعه کنيد».واکنش ظريف به بيانيهاي است که طرفهاي اروپايي برجام، بعد از انتشار گزارش آژانس بينالمللي انرژي هستهاي درباره گام چهارم ايران و اعلام غنيسازي در فردو منتشر کردند. آژانس بينالمللي انرژي هستهاي، دوشنبهشب با انتشار گزارشي ضمن تأييد غنيسازي ايران در سايت فردو اعلام کرد که ذخاير اورانيوم غنيسازيشده و درصد غناي ايران بالاتر از حد مجاز تعيينشده در برجام است. همچنين در اين گزارش آمده است که ايران در حال غنيسازي با سانتريفيوژهاي پيشرفتهتري است. بيانيه اروپايي: آماده استفاده از مکانيسم ماشه هستيم در پي اين گزارش آژانس، وزراي خارجه سه کشور اروپايي امضاکننده برجام، بريتانيا، آلمان و فرانسه به همراه نماينده ارشد اتحاديه اروپا در روابط خارجي و سياستهاي امنيتي، بيانيهاي صادر کردند و در آن، به گام چهارم کاهش تعهدات ايران که با گزارش آژانس تأييد شد، واکنش نشان دادند. به گزارش ايسنا، به نقل از خبرگزاري دويچهوله، وزراي خارجه اين سه کشور در کنار مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا، در اين بيانيه آنچه «نقض توافق هستهاي از سوي ايران» خواندهاند، را باعث دشوارشدن کاهش تنشها در خاورميانه دانستهاند. وزراي خارجه اين سه کشور به همراه فدريکا موگريني و ديگر همتايان اروپايي براي شرکت در نشست وزراي خارجه اتحاديه اروپا در پاريس گردهم آمده بودند. اين چهار مقام در اين بيانيه هشدار دادند که ممکن است اقداماتي عليه ايران انجام بدهند. در اين بيانيه که روز دوشنبه پس از گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره ايران منتشر شد، امضاکنندگان اروپايي برجام گفتند که ايران بايد تمامي «اقدامات ناسازگار با توافق هستهاي» را لغو کند. در اين بيانيه همچنين آمده است: «ما آماده ادامهدادن تلاشهاي ديپلماتيک خود براي ايجاد شرايط و تسهيل تنشزدايي در خاورميانه هستيم؛ اگرچه اين تلاشها بهطور فزايندهاي به دليل اقدامات اخير ايران، سختتر ميشوند». در ادامه اين بيانيه مطرح شده است: «ما آمادگيمان را براي درنظرگرفتن تمامي مکانيسمها [در توافق هستهاي] ازجمله مکانيسم ماشه، براي حلکردن مسائل، اعلام ميکنيم». اشاره بيانيه اروپايي به مکانيسم ماشه در حالي است که پيشتر، مقامات وزارت خارجه ايران به احتمال اقدامات اينچنيني از سوي اروپاييها واکنش نشان داده بودند. در صريحترين موضعگيري اخير به اين گزينه، سيدعباس عراقچي که براي شرکت در کنفرانس عدم اشاعه هستهاي به مسکو رفته بود، در نشستي خبري تصريح کرد: «مکانيسم ماشه خط قرمز ايران است. اگر پاداش ايران پس از اينهمه مشارکت، مذاکره و همکاري با آژانس بينالمللي انرژي اتمي بازگشت به فصل هفتم منشور سازمان ملل است، معناي آن اين است که دکترين هستهاي ما اشتباه بوده است و ما بايد سياست و دکترين هستهاي خود را مورد بازنگري قرار دهيم». از سوي ديگر و در همين زمینه، سخنگوي وزارت خارجه درباره برخي مباحث که بعضا از سوي کشورهاي اروپايي مطرح شده مبني بر اينکه احتمالا آنها از مکانيسم اسنپبک استفاده کنند، تأکيد کرد: «ما بارها گفتهايم که آنها حق چنين کاري را ندارند و نميتوانند چنين کاري را انجام دهند؛ چراکه اقدامات ايران بر اساس برجام صورت گرفته و اين حق ما بوده است و اگر آنها بخواهند اين کار را انجام دهند، طيف وسيعي از انتخابها پيشروي ملت ايران است و ما بسته به شرايط تصميم ميگيريم که کدام انتخاب را بررسي و اجرائي کنيم. هنوز ديپلماسي فرصت دارد و ما کار خودمان را انجام ميدهيم. درِ ديپلماسي باز است اما همانطور که بارها گفتهايم، ما اميد به کسي نبستهايم؛ اميدي به وعدههاي دادهشده توسط برخي از کشورها نبستهايم و بر اساس منافع ملي خود عمل ميکنيم». ظريف: ايران به منافع اقتصادي برجام برسد، برميگرديم ظريف که براي شرکت در نشست کلوب آستانه در قزاقستان است، در يک سخنراني بار ديگر تأکيد کرد، ايران در صورت بهرهمندي از منافع اقتصادي برجام، به اجراي کامل تعهداتش در برجام برميگردد. وزير خارجه ايران در پنل خلع سلاح و عدم اشاعه کلوب آستانه، با اشاره به اينکه عاديسازي روابط اقتصادي با ايران از شروط برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) است، گفت: «اگر اين مسئله حتي تا اندازهاي هم محقق شود، ما آمادهايم تا به اجراي کامل تعهداتمان ذيل اين توافق بازگرديم و حسن نيت خود را نشان دهيم». به گزارش ايسنا، او همچنين تصريح کرد که ايران به دنبال دستيابي به سلاح هستهاي نخواهد بود. واکنش ايران به گزارش: آژانس از بزرگنمايي موضوعات پادماني پرهيز کند از سوي ديگر، در گزارش آژانس کرنل فروتا، مديرکل موقت اين نهاد اعلام کرد: «مهم است که ايران به سؤالات آژانس بهطور اساسي و قابل قبول درباره يک مکان پاسخ دهد». او تصريح کرد اين سازمان به راستيآزمايي درباره عدم انحراف موارد اظهارشده از سوی ايران طبق توافق پادماني ادامه ميدهد. به گفته او همچنين ارزيابيها درباره فقدان مواد و فعاليتهاي اظهارنشده در ايران ادامه مييابد. کاظم غريبآبادي، سفير و نماينده دائم ايران در سازمانهاي بينالمللي در وين، به اين بخش از گزارش واکنش نشان داد. غريبآبادي گزارش اخير آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره فعاليتهاي هستهاي ايران را نشاندهنده دسترسي کامل آژانس دانست و گفت: «با وجود کاهش تعهدات ايران تحت برجام که با هدف برقراري توازن نسبي ميان حقوق و تکاليف طرفين انجام ميشود، آژانس همچنان قادر به راستيآزمايي، هم اجراي تعهدات و هم توقف اجراي بخشي از تعهدات است». به گزارش ايسنا، غريبآبادي افزود: «از همان ابتدا و از زماني که آژانس ايران را مطلع کرد که سؤالاتی درباره يک مکان خاص دارد، ايران موافقت کرد وارد تعاملی مثبت با آژانس براي شفافکردن وضعيت و رسيدگي به سؤالات مرتبط شود. ايران با نشاندادن نهايت همکاري و شفافيت، متعاقبا دسترسي لازم را براي آژانس فراهم کرد. همانگونه که از سوی مقامات آژانس نيز در موقعيتهاي مختلف تأکيد شد، تعامل بين آژانس و ايران در اين موضوع در حال انجام است. بنابراين، هرگونه تلاش براي پيشداوري و ارائه ارزيابي زودهنگام و خام، صرفا در جهت مصادره اين موضوع در راستاي مقاصد سياسي است». او افزود: «وجود اينگونه سؤالات در تعاملات بين آژانس و کشورهاي عضو، امري معمول و عادي بوده و در حالي که دو طرف براي حل آن در تعامل هستند، نبايد با اغراض سياسي مورد سوءاستفاده و بزرگنمايي واقع شود». هشدار روسيه درباره «تلاش مستمر براي تضعيف توافق هستهاي از تمام راههاي ممکن» در همين رابطه، نماينده روسيه در سازمانهاي بينالمللي نيز از تلاشها براي تضعيف برجام انتقاد کرد و سوءتعبير برخي رسانهها از گزارش جديد آژانس درباره ايران را نمونهاي از آن دانست. به گزارش ايسنا، ميخائيل اوليانوف، نماينده دائم روسيه در سازمانهاي بينالمللي در وين، در پيامي در حساب کاربري خود از انتشار زودهنگام جديدترين گزارش آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره ايران در رسانههاي غربي انتقاد کرد. او نوشت: «ما شاهد تلاشهاي مستمر براي تضعيف توافق هستهاي از تمام راههاي ممکن هستيم. جديدترين مثال اينکه گزارش محرمانه آژانس دقايقي پس از انتشار آن در شوراي حکام، به رسانهها درز پيدا کرد و خيلي فوري سوژه سوءتعبيرهاي منفي قرار گرفت». ايسنا مينويسد: اوليانوف در اين تویيت به گزارش روز دوشنبه آژانس درباره اجراي تعهدات هستهاي ايران در برجام اشاره دارد که برخي رسانههاي غربي پيش از انتشار رسمي آن، دست به ارائه جزئياتي از اين گزارش زدند. اين مقام روس چند روز پيش نيز از درز اطلاعات مربوط به ماجراي حضور يک بازرس آژانس در ايران و ممانعت تهران از ورود او به سايت نطنز انتقاد کرده بود. وي با تأکيد بر اينکه اطلاعات آژانس محرمانه است، گفته بود درز اين اطلاعات يا از دبيرخانه آژانس انجام شده يا از سوی هيئتهاي غربي که بههيچوجه اتفاق خوبي نيست. چین: آمریکا باید دست از رفتار غلط خود در قبال ایران بردارد سخنگوی وزارت خارجه چین نیز در واکنش به گزارش آژانس و بیانیه اروپایی، بحران کنونی را حاصل «رفتار غلط» آمریکا خواند. به گزارش ایسنا به نقل از پایگاه اینترنتی وزارت خارجه چین، گنگ شوآنگ در نشست خبری خود گفت: «ما گزارش آژانس و بیانیه مشترک طرفهای اروپایی (برجام) را مطالعه کردیم. چین قویا بر این باور است که خروج یکجانبه آمریکا از برجام و کارزار فشار حداکثری این کشور علیه ایران ریشه اصلی بحران کنونی پیرامون توافق هستهای است». گنگ شوآنگ ادامه داد: «آمریکا باید دست از این رفتار غلط بردارد تا فضا برای تلاشهای دیپلماتیک و ایجاد شرایط کاهش تنش فراهم شود». او همچنین اظهار کرد: «در این میان، طرفهای برجام شامل اروپاییها و ایران باید خویشتنداری نشان دهند، به اجرای مؤثر و کامل توافق پایبند باشند و اختلافات بر سر برجام را حلوفصل کنند». سخنگوی وزارت امور خارجه چین افزود: «پکن از آژانس برای انجام درست و عادلانه وظایفش حمایت میکند و به همکاری خود با سایر طرفها برای حل دیپلماتیک و سیاسی مسئله هستهای ایران ادامه میدهد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.