بودجه ۹۹ روي ترکيه حساب باز ميکند؟
درآمد گاز بهجاي نفت
شرق: مدتي پيش بود که معاون سازمان برنامهوبودجه از فروش 300 هزاربشکهاي نفت در سال جاري خبر داد و حالا در آستانه تقديم لايحه بودجه 99 به مجلس زمزمه افزايش قيمت دلار و کاهش فروش نفت در متن بودجه در حال گمانهزني است. خبرگزاري تسنيم از لحاظشدن فروش حداکثر 500 هزار بشکه نفت در لايحه بودجه 99 و دلار هشتهزارتوماني در بودجه 99 نوشته است و عزتالله يوسفيانملا، عضو کميسيون برنامهوبودجه، در گفتوگو با «شرق» از نرخ دلار بين هفت هزار تومان تا 9 هزار تومان خبر داد و گفت: سازمان برنامهوبودجه و مجلس تعيين نرخ دلار بودجه را بر پايه گردش مالي کشور تعيين ميکنند. اين نماينده مجلس اما کاهش ميزان فروش نفت را در متن بودجه، آن هم در کانال اعداد 300 تا 500 هزارتا رد ميکند و معتقد است زماني که خطهاي توليد و نيروي انساني صنعت نفت ما بر اساس فروش روزانه بالاي يک ميليون بشکه چيده شده است، نه دولت و نه مجلس با کاهش عددي فروش نفت روي کاغذ و به شکل رسمي در متن بودجه، موافق نخواهند بود، چراکه مشکلات عديدهاي را پيش ميآورد. او ميگويد ما با وجود تحريم اگر صد هزار بشکه هم در روز ميفروشيم نبايد با ثبت اين اعداد در بودجه، به کاهش ميزان صادرات نفت رسميت ببخشيم، بنابراين در بودجه 99 هم فروش نفت بالاي يک ميليون بشکه درج ميشود، اما در طول سال و با وجود تحريم احتمالا بسيار کمتر از اينها فروش برود. درمقابل ما اين افت فروش نفت را با فروش گاز به کشورهاي همسايه و دوست مانند ترکيه جبران ميکنيم. درآمد زير 10 ميليارددلاري دولت از نفت همواره در لايحه بودجه مباحثي مثل ميزان فروش نفت و همچنين نرخ دلار در بودجه از اهميت قابلتوجهي برخوردار بودهاند. سال آينده نيز با توجه به فشار تحريمها اين نرخها براي جامعه اهميت ويژهاي دارد. چندي قبل معاون سازمان برنامهوبودجه از فروش 300 هزاربشکهاي نفت در سال جاري خبر داده بود. همين موضوع گمانهزنيهاي جدي درخصوص لحاظشدن فروش حداکثر 500 هزار بشکه نفت در لايحه بودجه 99 را تقويت کرده بود.فروش 300 هزاربشکهاي نفت با احتساب ميانگين فروش 65 دلاري نشاندهنده درآمد هفت ميليارددلاري کشور از محل فروش نفت بود. نکته جالبتوجه اينکه طبق گفته رئيس سازمان برنامهوبودجه مقرر شده تمام درآمدهاي نفتي در سال 99 به بودجه عمراني تخصيص يابد و هزينههاي جاري دولت از محلهاي جايگزين مثل پايههاي مالياتي جديد و همچنين ساماندهي يارانههاي پنهان تأمين شود. بر اساس گزارشهاي مختلف، سازمان برنامهوبودجه سالانه 900 هزار ميليارد تومان يارانه پنهان در کشور توزيع ميشود که ساماندهي آنها تا حدودي فشارهاي مالي روي دوش دولت را کاهش خواهد داد. طرف تجاري ما دولتهاي همسايه هستند عزتالله يوسفيانملا، عضو کميسيون برنامهوبودجه، در رابطه با جزئيات بودجه 99 به «شرق» توضيح داد: پيشنهاد سازمان برنامهوبودجه و همچنين اعضاي کميسيون برنامهوبودجه اين است که نرخ دلار وارده در بودجه نزديک به نرخ گردش مالي کشور باشد که رقمي در کانال هفت تا 9 هزار تومان است. با وجود تحريمهاي گسترده، بودجه سال آينده چندان متکي به دلار نيست، چراکه درآمدهاي نفتي ما اندک است. درحالحاضر و با توجه به شرايط فعلي، بيشتر تمايل ما به فروش گاز و ميعانات آن است. در روزهايي که ما نميتوانيم نفت بفروشيم، گاز از چند نظر جايگزين خوبي است. ابتدا به امر اينکه طرف خريد گاز بيشتر دولتها هستند و نه شرکتهاي خصوصي مانند نفت و از اين نظر دولتهايي مانند ترکيه براي خريد گاز از ما مورد هجمه آمريکا نيستند. همچنين فروش گاز به صورت زيرزميني است و مشکلات خاص توقيف کشتي و باربري و مسير انتقالي مانند تنگه هرمز را ندارد.اين نماينده مجلس درباره زمزمههايي مبنيبر کاهش ميزان فروش نفت در بودجه تا 300 هزار بشکه، توضيح داد: ما امکاناتي که فراهم کرديم؛ از نيروي انساني بگير تا توليد نفت و چاههاي نفت حول فروش بالغ بر 5/1 ميليون بشکه نفت است. حالا ما به دليل تحريمها به وضعيتي گرفتار شدهايم که 500 هزار بشکه در روز هم نميتوانيم بفروشيم. خب وزير نفت نميتواند چاههای نفت را تعطيل کند يا ميزان توليد را کاهش دهد. ما حتي در کشتي روي آب هم نفت انبار کردهايم، حالا اگر بيايیم و با کاهش عدد درجشده در متن بودجه بر ميزان فروش واقعي نفت صحه بگذاريم، همزمان مجبور خواهيم بود ميزان توليد را هم با آن تطبيق دهيم يا حداقل چنين انتظار و توقعي ميسازيم. اين مسئله تعديل نيرو و کاهش ظرفيت توليد را به دنبال دارد. همچنين کاهش فروش نفت در بودجه پيام خوبي هم از سمت ما به آمريکا و همپيمانانش نخواهد بود. حداکثر تلاش بايد اين باشد که نفت فروخته شود، اگر بگوييم 500 بشکه، حتي صدتا هم نميشود، صادر کرد. چرخش از دلار به سمت لير او اضافه کرد: در بودجه 99 تکيه از دلار و نفت به سمت ارزهاي ديگر و فروش گاز تمايل پيدا خواهد کرد و اين چرخش با تکيه بر مراودات سياسي و تجاري ايران با کشورهاي همسايه، بهخصوص ترکيه است که وعدههايي را از آنان شنيدهايم که در روزهاي تحريم با ايران همراه خواهند بود. ما با فروش گاز و ميعانات گازي به اين کشورها ميتوانيم هم کمبود فروش نفت در سند مالي 99 را جبران کنيم و هم روابطمان را تقويت کنيم.به دليل شرايط بينالمللي و تحريمهاي تحميلي به ايران، صادرات نفت تحتالشعاع قرار گرفته است؛ بهطوريکه در سال ۱۳۹۷ صادرات نفت خام حدود دو ميليون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز پيشبيني شده بود که مبناي فروش هر بشکه ۵۵ دلار و نرخ دلار تبديل به ريال نيز سه هزار و ۵۰۰ تومان بود که البته در ادامه و با تغيير سياست ارزي دولت به چهار هزار و 200 تومان افزايش پيدا کرد؛ اما براي سال جاري بين يک تا يک ميليون و ۵۰۰ هزار بشکه صادرات نفت در نظر گرفته شده است؛ آن هم با فروش بشکهاي ۵۴ دلار و نرخ دلار ميانگين پنج هزار و 400 تومان که البته اين ارقام محقق نشد و صادرات کاهش پيدا کرد. براي سال ۱۳۹۹ نيز به طور حتم صادرات نفت کمتر از يک ميليون بشکه و شايد کمتر از 500 هزار بشکه باشد. ولي در هر صورت نرخ تبديل دلار به ريال بالاتر از سال جاري خواهد بود؛ بهطوريکه اگر نرخ يکسان پيشبيني شود، احتمالا با نرخ سامانه نيما که درحالحاضر حدود ۱۱ هزار تومان است تبديل شود و اگر در حد نيما نباشد، بالاتر از پنج هزار و 400 تومان امسال و بين اين نرخ تا ۱۰ هزار تومان است که به طور طبيعي ميتواند درآمد ريالي ناشي از فروش نفت را نسبت به سال جاري افزايش دهد.پيشبينيها و احتمالاتي در رابطه با درآمدهاي نفتي و منابع بودجه ۱۳۹۹ وجود دارد و تا زمان ارائه لايحه در نيمه آذرماه هر تغييري ممکن است. بايد منتظر ماند و ديد سازمان برنامهوبودجه و مجلس با وجود تحريمهاي آمريکا و همپيمانانش و افت بيسابقه فروش نفت ايران، تا چه حد دخلوخرج واقعبينانهاي تدوين ميکنند و روزهاي سخت اقتصاد 99 را پشتسر ميگذارند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.