|

آب را گل نکنیم...

رضا عطایی

آبی که از سرچشمه می‌جوشد و سرازیر می‌شود، بسیار ناب و خالص است. در طول مسیر است که گل‌آلود می‌شود و ناخالصی‌هایی به آن می‌چسبد. این داستان ما و شماست؛ داستان دو کشور؛ اما از یک سرچشمه مشترک، داستان ایران و افغانستان.

اینکه این آب اکنون در چه وضعیت و مسیری قرار دارد، قضاوتش با شما. نمی‌خواهم سرتان را به درد آورم و از سرچشمه‌ها گپ بزنم یا از تاریخ و تبار و زبان و فرهنگ مشترک‌مان سخن بگویم که در یادداشت ۲۵ مهر به آن پرداختم. حتی ممکن است حرف‌های این یادداشتم گزنده و تلخ هم باشد؛ اما گفتنی را باید گفت؛ حتی اگر کسی نشنود یا نخواهد که بشنود. اینکه تصور و تصویر عمده از افغانستان و افغانستانی‌ها در اذهان عمومی ایرانیان در جنگ، مواد مخدر، بزهکار و بزهکاری، معضل اجتماعی و امنیتی و امثال آن محدود می‌شود، از این نشان ندارد که آبی که در سرچشمه‌ها صاف و زلال بود، اکنون گل‌آلود شده است؟ البته در اینکه این ذهنیت‌ها چگونه و چطور و چرا ساخته و به مردم باورانده می‌شوند، بحث دیگری است و در جای خودش باید بررسی شود. اینکه افغانستانی‌ها فقط باید سوژه‌ صفحه حوادث و جرائم خبرها در ایران باشند یا فقط برای توهین و تحقیر به‌عنوان شنبه و چهارشنبه در تلویزیون ایران نشان داده شوند، نشان از این نیست که آب را گل کرده‌ایم؟ اینکه نزدیک به چهار دهه از زیست مهاجران افغانستانی در ایران می‌گذرد و هنوز هم ما با مسائلی مانند افتتاح حساب بانکی، داشتن گواهینامه رانندگی یا به‌نام‌زدن یک سیم‌کارت تلفن همراه و... دست‌و‌پنجه نرم می‌کنیم که آیا مهاجران قانونی افغانستانی می‌توانند دارای اینها باشند یا خیر؟ یا بر سر هر موضوع و مسئله‌ای در کشور چون دیواری کوتاه‌تر از دیوار مهاجران پیدا نمی‌شود که تقصیرها را گردن‌شان انداخت، نشان از این نیست که وضعیت قدری شکراب است؟ وارد حواشی نشویم که زیاد است. رک و راست بگویم که شناخت عمومی ایرانیان از افغانستان و افغانستانی‌ها بسیار اندک و کم است و این سبب شده که شناختی وارونه و شناختی توأم با سیاه‌نمایی و بزرگ‌نمایی شکل بگیرد و نتیجه آن می‌شود که حتی با سرچشمه‌های مشترک، آن‌چنان از هم دور باشیم که انگار قرار نیست آب‌مان در یک جوی برود. آن شاعر اهل کاشان چه زیبا سروده بود؛ آب را گل نکنیم... .

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.