|

سوغات

آناهیتا عباس‌نژاد: فقر، فقر مفرط؛ عبارتي مناسب‌تر براي توصيف آنچه در بورکينافاسو مي‌بينم نمي‌يابم. پيش از اين سفر هم فقر کم نديده بودم. فقر در اردوگاه پناهندگان در صبرا و شتيلا در بيروت، ‌فقر در آلونک‌هاي حلبي‌آباد در جمهوري دومينيکن، فقر جنگجويان ماساي در مرز ميان کنيا و تانزانيا؛ همان‌ها که در لاله گوششان سوراخ بزرگي خالي است. اما فقر همه‌گير بورکينافاسو به وصف درنمي‌آيد و دلم را به درد مي‌آورد. گرچه در روزهاي اول نگاه کنجکاوم را بر همه‌کس و به همه‌سو مي‌سراندم، اين روزهاي آخر ديگر دل بينوايم تاب نمي‌آورد. از سر کار که برمي‌گرديم، در راه چشمانم را مي‌بندم تا اين‌همه فقر را نبينم؛ تا نبينم زن دست‌فروشي را که چراغ که قرمز مي‌شود، هويج‌هايش را از پنجره ماشين به داخل مي‌آورد، بلکه بخريم. تا نبينم مرد دست‌فروشي را که سر چهارراه نزديک هتل هر روز ديس گوشتش را به سمتمان دراز مي‌کند و مصرانه مي‌خواهد از او گوشت قرمز بخريم. ديگر آفريقاي اگزوتيک و متفاوت با آن رنگ‌هاي روشن، زنده و خيره‌کننده جذابيت خود را از دست داده است. به محدودبودن توانايي‌هاي خود پي برده‌ايم. ما چهار معلم که داوطلبانه و بدون کوچک‌ترين چشمداشت مالي به بورکينافاسو آمده‌ايم، نتوانسته‌ايم تغيير چنداني در شيوه‌هاي آموزشي غالب ايجاد کنيم. البته انتظار نداشتيم که نظام آموزشي بورکينافاسو را کن‌فيکون کنيم، اما ساده‌لوحانه بر اين باور بوديم که شيوه‌هاي تدريسمان به سبک کانادايي را با آغوش باز خواهند پذيرفت. غافل از اينکه تغيير نياز به زمان دارد و 20 روز زمان اندکي است؛ بسيار اندک براي تحول يک نظام آموزشي. در آخرين روزهاي کار البته شاهد تغييرات کوچکي در فلسفه تدريس برخي معلم‌هاي بورکينافاسويي مي‌شويم که برايمان مي‌گويند که آنها نيز از اين پس از تنبيه بدني اجتناب خواهند کرد. با خوشحالي درمي‌يابيم که ديدگاهشان به ما نزديک‌تر شده است. در بين 18 معلم رياضي مقطع دبيرستان تنها يک نفر زن هست. خانم معلم برگه‌هايم را قرض مي‌گيرد تا عصر آن روز از همه آنها فتوکپي بگيرد. با کمال ميل همه منابع را به او مي‌دهم. اهل رقابت است، تو گويي مي‌خواهد به همکاران مردش ثابت کند که هيچ از ايشان کم ندارد. معلمان رياضي از من مي‌خواهند تا بازي‌هاي رياضي بيشتري به آنها بياموزم. آموزش رياضي در کانادا توأم با بازي است. بازي‌ای که انتخاب مي‌کنم شبيه مونوپولي (همان عموپولدار خودمان) است مخصوص آموزش معادله يک‌مجهولي. بازي را مي‌پسندند، اما در پي برد و باختند. برايشان توضيح مي‌دهم که هدف تمجيد برنده و تحقير بازنده نيست. برد و باخت مهم نيست. هدف، بازي دسته‌جمعي است؛ کار گروهي، يادگيري. تلاشم گويا به بار مي‌نشيند. اين‌بار در نگاهشان مي‌بينم که نظرم را تا حدي پذيرفته‌اند. نگاه موافقشان را با خود سوغات مي‌برم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.