داستان خانه مردم
شرق: «پسر اِسوِئا» رمانی است از لنا آندرشون، نویسنده سوئدی، که با ترجمه سعید مقدم در نشر مرکز منتشر شده است. رمان، چنانکه در توضیح پشت جلد ترجمه فارسی آن آمده، روایت سرنوشت مردی است که زندگیاش به نحوی با اوضاع سیاسی، اجتماعی و اقتصادی سوئد در دوره زمامداری دولت سوسیالدموکرات در این کشور مرتبط است و لنا آندرشون ضمن روایت داستان این مرد آن اوضاع و تحولات سوئد را در دورهای که وقایع رمان در آن اتفاق میافتد نیز به تصویر میکشد. در بخشی از توضیح پشت جلد رمان از شکافی سخن رفته که آندرشون در داستان خود آن را مد نظر داشته است: «پسرِ اِسوِئا (پسر سوئد) داستان انسانی در قرن بیستم در سوئد است. مردی بدون هیچ عیب و نقص جسمانی، اما با شکاف ذهنی بزرگ. شکاف ذهنی او شکاف میان ساختهی انسان و امر ضروری است، شکاف بین آنچه انسان به کمک مهندسی میسازد و ضرورت پذیرشِ متین جهان چنانکه هست. ذهن او همانند رویکرد سوسیالدموکراتهای سوئد دوپاره بود، زیرا آنها از یک سو مشتاق ساختن جامعهای با تحرک اجتماعی بودند و از سوی دیگر تمایل داشتند چنان زندگی مناسبی برای مردم عادی فراهم کنند که از سهمشان از زندگی راضی باشند و مایل نباشند از هستی اجتماعی خود بگریزند». در این توضیح همچنین با اشاره به اینکه حزب سوسیالدموکرات سوئد نام «خانهی مردم» را روی برنامه سیاسی و اقتصادی خود گذاشته بود درباره شکاف نظری این برنامه آمده است: «خانهی مردم از جنبهی نظری نیز دچار شکاف بود، زیرا از یک سو میکوشید به هستی واقعی جهان وفادار بماند و از سوی دیگر میخواست همهی چیزهایی را که به زعم آنها تا آن زمان مانع ترقی انسان میشدهاند ویران کند». عنوان فرعی رمان نیز «داستانی دربارهی خانهی مردم سوئد» است که اشاره به درونمایه آن دارد. آنچه میخوانید سطرهایی است از این رمان: «درخت شاهبلوط روبهروی خانهی آنها در خیابان وستمن شکوفه داده بود. الیسابت از شکوفههای سفید آن به شعف میآمد و رَگنار از رنگ قهوهای قرمزفام میوهی آن؛ اما آپارتمانشان تاریک بود و از وقتی سه نفر شده بودند برایشان کوچک بود. آپارتمان یکاتاقه بود، با گوشهی دنجی برای خواب و آشپزخانه، و نقشهی ساختمانش را آنقدر سرسری کشیده بودند که رَگنار فقط از فکرِ بودن در آن عصبانی میشد. آن آپارتمان زمانی جزوِ خانهی بزرگی بود و خدمتکار در آن اقامت میکرد، اما حالا که هیچ آدم عادیای نمیتوانست تصور کند خدمتکار شود یا خدمتکار داشته باشد، آپارتمان را جدا کرده بودند. مشکلشان این بود که نمیدانستند به کجا نقل مکان کنند. رَگنار ترجیح میداد از آن پس در تمام عمرش هر خانهای را که میخواهد در آن زندگی کند خودش بسازد تا مطمئن باشد که از شر بقایای گذشتگان خلاصی مییابد. بعد از آنکه پارلمان در اوایل دههی 1960 طرح جامع دولت را برای ساختن یک میلیون آپارتمان در طول چند سال تصویب کرد، ادارهی مسکن را تأسیس کردند که به نوبت به خانوادههای متقاضیِ ساختِ خانهی خود در شهرکهای آینده در حومهی استکهلم زمین تحویل میداد. رَگنار در همهی این صفهای نوبت مسکن ثبتنام کرده بود و در این یک هم از اولین کسانی بود که برای دریافت زمین تقاضا داده بود...»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.