امکان موفقیت بازی ایرانی در بازارهای بینالمللی
محمد زهتابی. مدیرعامل استودیو پاییزان
در سالهای گذشته بازار بازیهای ویدئویی در جهان رشد چشمگیری داشته است و همانطورکه میتوان حدس زد این رشد حاصل فراگیرشدن تلفنهای همراه و همگانیشدن دنیای بازیهای ویدئویی است. ایران نیز از این قاعده مستثنا نیست، هرچند مختصات بازار ایران کمی با دنیای غرب و شرق تفاوت دارد، اما از نگاهی جامعتر از الگوی رشد جهانی پیروی میکند. ارقام دقیقی از حجم بازار ایران وجود ندارد اما رشد این بازار انکارناپذیر است.
در این میان، جدا از رشد بازار ایران، صنعت بازیسازی در ایران نیز دچار تغییر و تحول شده است. از ابتدای دهه 90 که بازیسازان ایرانی روی به ساختن بازی برای تلفنهای همراه آوردند، این تغییرات محسوستر شد؛ جایی که هم مخاطبهای میلیونی برای بازیهای ایرانی بهوجود آمد و هم سرمایهگذاران متعدد از دنیاهای مختلف به این حوزه ورود کردند. حاصل این تلاشها بیش از 10 عنوان میلیاردی شد؛ عناوینی که بعد از گذشت چندین سال همچنان در صدر فروشهای بازار ایران هستند. این موفقیتها باعث شد جوانان بیشتری به سمت بازیسازی که حالا بیشتر شبیه به یک صنعت شده است، روی بیاورند. اما بازیسازی ایران همینجا متوقف نشد و در چند سال اخیر یک قدم مهم و محکم دیگری برداشته است که در کمتر کسبوکاری این شانس وجود دارد و آن چیزی نیست جز ورود به بازار جهانی. اکثر استارتاپهایی که در ایران شکل گرفتهاند، بومیسازیشده یک کسبوکار موفق خارجی هستند و عنصر خلاقیت در آنها کمتر به چشم میخورد و همین موضوع باعث شده است تا در این حوزه شانس صادرات خیلی کم باشد. اما در بازیسازی عنصر خلاقیت حرف اول را میزند و موارد متعددی از صادرات در چند سال اخیر اتفاق افتاده است که به درآمدزایی رسیدهاند؛ از جمله بازی «فرزندان مورتا»، ساخته شرکت فنافزار شریف یا بازی «پسرخوانده»، ساخته شرکت پاییزان. ورود به بازار بینالمللی سالها پیش یک رؤیا بیشتر نبود و حتی بازیسازان ایرانی هم به این موضوع بیشتر به چشم یک خیال نگاه میکردند و با این استدلال که بازار خارج از ایران مملو از شرکتهای میلیون دلاری است، سعی میکردند فقط بر بازار داخل تمرکز کنند؛ مسیری که برای شروع راه بازیسازی بیمنطق هم نبود. اما رفتهرفته آمار بازیهای موفق ایرانی در خارج از مرزهای ایران به گوش همه رسید و پیشبینی میشود در آینده نزدیک شاهد حضور بیشتر بازیهای ایرانی در بستر موبایل و رایانه شخصی در بازارهای جهانی باشیم. بازی پسرخوانده اولین بازی موبایلی با پرداخت درونبرنامهای است که در بازار خارج از ایران موفق شده است. این بازی که پیشتر در بازار ایران نیز در بازیهای پرفروش بود، توانسته است این موفقیت را در خارج از کشور نیز تکرار کند. بازی «فرزندان مورتا» نیز از جمله موفقترین بازیهای ایرانی است که برای رایانههای شخصی طراحی شده است که بعد از پنج سال تولید آن به پایان رسید و به گفته تولیدکنندگان آن فقط در روز اول فروش تمام هزینههای پنج ساله آن جبران شد. بازی «پس از باران» هم یک بازی برای تلفن همراه است که بارها در فروشگاه اپل و گوگل به عنوان بازی منتخب معرفی شده است. در این شرایط بازیسازان ایرانی بر سر دوراهی مهمی قرار دارند؛ بازار ایران یا بازار خارج! اگر یک بازیساز بخواهد بازار ایران را هدف قرار بدهد، میتواند با ریسک کمتر یک بازی خارجی را کاملا کپی کند و فقط به فارسیسازی (بومیسازی) آن اکتفا کند؛ فرمولی که چندبار جواب داده و احتمالا باز هم سودآور باشد. یا اینکه دل به دریا بزند و خلاقیت به خرج بدهد و دل به فروش خارج از ایران ببندد. اما آیا راهحل میانهای هم وجود دارد؟ تا به حال هیچ بازیای جز بازی «پسرخوانده» نتوانسته هم در داخل و هم در خارج موفق شود و این موضوع نشاندهنده تفاوت مختصات موفقیت این دو بازار است، اما همین که ما یک اثر با این شرایط داریم، نشاندهنده این موضوع است که بازیسازان ما نیز میتوانند همین مسیر را در پیش بگیرند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.