جلسه وزراي خارجه کشورهاي ضامن آستانه در ژنو برگزار شد
ظريف: تشکيل کميته قانون اساسي سوريه، آغاز يک روند دشوار است
شرق: وزراي خارجه سه کشور ضامن روند آستانه در ژنو ديدار کردند. به گزارش اداره کل اطلاعرساني و امور سخنگويي وزارت امور خارجه، وزراي خارجه جمهوري اسلامي ايران، فدراسيون روسيه و جمهوري ترکيه بهعنوان ضامنين فرمت آستانه يک نشست سهجانبه در ژنو برگزار کردند و مشورتهايي را با گير پدرسون، نماينده ويژه دبيرکل سازمان ملل براي سوريه انجام دادند. ايرنا مينويسد، حضور وزيران خارجه سه کشور روند آستانه همزمان با برگزاري اجلاس افتتاحيه کميته قانون اساسي سوريه است. کميته قانون اساسي سوريه چهارشنبه با حضور اعضاي اين کميته در ژنو تحت نظارت سازمان ملل متحد آغاز به کار کرد. اولين ديدار بعد از حمله اردوغان اين اولين نشست سه کشور بعد از حملات ترکيه به مناطق کردنشين در شمال سوريه است. بعد از تماس تلفني رؤسايجمهور ترکيه و ايالات متحده و پس از چراغ سبز تلويحي دونالد ترامپ به رجب طيب اردوغان درباره اقدام نظامي، ترکيه حملات گستردهاي را به شمال سوريه کليد زد. گزارشها حاکي از اين بود که در اين تماس تلفني، رئيسجمهور ترکيه از تصميم خود براي اقدام نظامي درباره اين مناطق صحبت ميکند و درمقابل، ترامپ به او ميگويد که از منطقه خارج خواهد شد. تصاوير ارسالي از منطقه نشان داد اين خروج چنان باسرعت انجام شده بود که در برخي نقاط، برخي وسايل و آذوقه نيروهاي آمريکايي در محل پايگاه رها شده بود. اين نيروها در هنگام جابهجايي البته با واکنش خشمگين مردم کُرد منطقه مواجه شدند که با پرتاب سنگ، اعتراض خود را به اقدام آمريکا يا به تعبير يکي از مقامات منطقه «خنجر از پشت» ايالات متحده به کردها، نشان دادند.اين حملات ترکيه که با واکنش منفي بينالمللي نيز مواجه شد، تلفات گسترده غيرنظامي در اين مناطق برجاي گذاشت. رئيسجمهور و وزير امور خارجه ايران در موضعگيريهاي جداگانه، مخالفت خود را با تصميم ترکيه اعلام کردند و از دولت اين کشور خواستند براي حل مشکلات از توافق آدانا که براي تعيينتکليف مرز بين ترکيه و سوريه امضا شده بود، استفاده کند. در پي اين حملات، نمايندگان گروههاي کرد اين منطقه ناچار به توافق با دولت سوريه شدند. از سوي ديگر، رجب طيب اردوغان در سفر به مسکو با ولاديمير پوتين گفتوگو و رايزني کرد و در نتيجه اين گفتوگوها، اردوغان پذيرفت با شکلدهي به منطقهاي به عرض ۲۰ کيلومتر در خاک سوريه بهعنوان منطقه حائل و استقرار پناهندگان سوري در اين منطقه، عمليات نظامي خود را متوقف کند. از نگاه ناظران بينالمللي، در اين روند علاوهبر اينکه ترکيه کموبيش به خواست خود درباره تغيير وضعيت شمال سوريه رسيد و دولت بشار اسد سرانجام کردها را حاضر به توافق يافت، روسيه نيز نفوذ خود را در منطقه افزايش داد و از سوي ديگر، سرنوشت کردهاي سوري در اين ميان پيامهاي نگرانکنندهاي براي ديگر متحدان ايالات متحده در منطقه داشت. در نهايت نيز با وجود اينکه ترامپ يکي از دلايل اصلي تصميم براي خارجکردن نيروها از شمال سوريه را تصميمش براي بازگرداندن سربازان آمريکايي از خاورميانه خوانده بود، در موضعگيريهاي بعدي اعلام کرد گروههايي از سربازان «براي حفاظت از ميادين نفتي» در سوريه خواهند ماند. در هفتههاي گذشته و پيش از اعلام اين خبر نيز ايالات متحده نيروهاي خود در عربستان سعودي را افزايش داده بود. ظريف: قانون اساسي بايد از سوی همه مردم سوريه پذيرفته شود پس از اين ديدار، سه وزير خارجه نشست خبري مشترکي برگزار کردند. در اين نشست، وزير امور خارجه ايران تأکيد کرد که تشکيل کميته قانون اساسي سوريه آغاز يک روند چالشبرانگيز است. به گزارش تاس، وي با بيان اينکه اين کميته فقط بايد متعلق به سوريها باشد و توسط آنها هدايت شود، گفت که قانون اساسي بايد توسط همه مردم سوريه پذيرفته شود. ظريف تأکيد کرد که نبايد هيچگونه مداخله و فشار خارجي بر کميته قانون اساسي صورت گيرد. وي گفت: «پناهندگان سوري بايد داوطلبانه به کشورهاي خود بازگردند و تماميت ارضي سوريه نيز حفظ شود». ظريف همچنين گفت: «روسيه و ايران تا زماني که دولت و مردم اين کشور بخواهند، حضور خود را در سوريه حفظ خواهند کرد». وي تصريح کرد: «روسيه و ايران به دعوت دولت دمشق در خاک سوريه حضور دارند». واکنش ايران و روسيه به موضع آمريکا درباره نفت سوريه وزير امور خارجه ايران همچنين در مورد حضور نيروهاي آمريکايي در سوريه به بهانه حفاظت از ميادين نفتي به طور کنايهآميز گفت: «ظاهرا آمريکا ميماند تا از نفت مراقبت کند. دونالد ترامپ، رئيسجمهور آمريکا، حداقل نسبت به اهداف ايالات متحده صادق است». در واکنش به صحبتهاي رئيسجمهور آمريکا دراينباره، سرگئي لاوروف، وزير خارجه روسيه نيز گفت: «جان کلام اين است: هرگونه استخراج غيرقانوني منابع طبيعي از يک کشور مستقل بدون اجازه دولت آن، غيرقانوني است و اين ديدگاه ماست». لاوروف گفت ايالات متحده از موضع روسيه دراينباره آگاه است. لاوروف: مهمترين موضوع، تضمين اجراي قطعنامه ۲۲۵۴ است وزير امور خارجه روسيه در اين نشست خبري درباره گفتوگوهاي انجامشده گفت: «در اين ديدار تأکيد شد که مهمترين موضوع، تضمين اجراي قطعنامه ۲۲۵۴ بهويژه لزوم اجراي روند سياسي (براي حل مسائل) سوريه است و همه بازيگران خارجي بايد زمينه اجراي اين روند را فراهم کنند». به گزارش روسيه اليوم، لاوروف همچنين گفت: «تشکيل کميته قانون اساسي جديد سوريه، پيروزي و دستاورد بزرگی براي ملت اين کشور است». او اضافه کرد: «سه کشور روسيه، ايران و ترکيه به ادامه تلاشها با همه گروههاي سوري براي ثبات در سوريه و نابودي کانون باقيمانده تروريستها تأکيد کردند». لاوروف افزود که فعاليت کميته قانون اساسي سوريه بايد بدون ديکته کشورهاي خارجي صورت گيرد. چاووشاوغلو: بازگشت آوارگان سوري بسيار مهم خواهد بود در ادامه اين نشست خبري وزير امور خارجه ترکيه تصريح کرد: «طبيعتا بازگشت آوارگان سوري که حدود دو ميليون نفر تخمين زده ميشوند، بسيار مهم خواهد بود؛ هرچند که بايد روند بازگشت آوارگان و مهاجران به صورت امن و داوطلبانه صورت گيرد». چاووشاوغلو همچنين مدعي شد: «تشکيل کميته قانون اساسي سوريه، تأثيرگذاري عمليات صلح آستانه ميان طرفهاي سوري را به اثبات رساند». او با تأکيد بر تعهد آنکارا بر حفظ يکپارچگي و حاکميت ارضي سوريه گفت: «بههمينخاطر همانگونه که در بيانيه مشترک قرائت شد، اين بحران نيازمند راهحل سياسي است». وزير خارجه ترکيه اضافه کرد: «براي دولت آنکارا مهم خواهد بود که شرايط ضروري براي بازگشت آوارگان سوري به کشورشان را فراهم کند». او گفت: «تشکيل کميته قانون اساسي سوريه گام اساسي در گفتوگو ميان مخالفان و دولت رسمي دمشق است». او روند صلح سوريه را پيچيده خواند. بيانيه پاياني؛ تأکيد بر حاکميت، استقلال، وحدت و تماميت ارضي سوريه وزراي امور خارجه ايران، ترکيه و روسيه پس از پايان نشست سهجانبه، در بيانيهاي بر تعهد مستحکم ضامنین آستانه درباره حاکميت، استقلال، وحدت و تماميت ارضي جمهوري عربي سوريه تأکيد کردند. در متن بيانيه پاياني اين نشست آمده است: ۱. بر تعهد مستحکم ضامنين آستانه درباره حاکميت، استقلال، وحدت و تماميت ارضي جمهوري عربي سوريه مجددا تصريح کرده و تأکيد کردند که اين اصول بايد مورد احترام همه طرفها باشد. آنها اهتمام قوي خود براي مبارزه با تروريسم در همه اشکال و مظاهر و مقابله با دستورکارهاي تجزيهطلبانه در سرزمين سوريه را تکرار کردند. ۲. از تشکيل کميته قانون اساسي و آغازبهکار آن در ژنو در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۹ بهعنوان نتيجه کمک مؤثر ضامنین آستانه و اجراي تصميمات کنگره گفتوگوي ملي سوريه در سوچي استقبال کردند و دراينباره از تلاشهاي نماينده ويژه دبيرکل سازمان ملل در سوريه تقدير کردند. ۳. ضمن ابراز اين اعتقاد که آغازبهکار کميته قانون اساسي تأييد ميکند که راهحل نظامي براي منازعه سوريه وجود ندارد، بر تعهد خويش مبني بر پيشرفت فرايند سياسي سوري- سوري پايدار و مداوم با تسهيل سازمان ملل در راستاي قطعنامه ۲۲۵۴ شوراي امنيت سازمان ملل مجددا تصريح کردند. ۴. اهتمام خويش در حمايت از کار کميته قانون اساسي از طريق تعامل مستمر با طرفهاي سوري و نماينده ويژه دبيرکل سازمان ملل در سوريه به منظور اطمينان از کار مؤثر و پايدار آن را مورد تأييد مجدد قرار دادند. ۵. اين ديدگاه را بيان کردند که کار کميته قانون اساسي بايد با احساس مصالحه و تعامل سازنده، بدون دخالت خارجي و تحميل جدولهاي زمانبندي خارجي، با هدف رسيدن به توافق کلي اعضاي آن که نتيجه کار بتواند گستردهترين حمايت ممکن مردم سوريه را کسب کند، اداره شود. ۶. بر اهميت فرايند حلوفصل گستردهتر در پيشبرد افزايش کمکهاي انساندوستانه براي همه سوريها در سراسر کشور بدون پيششرط و تبعيض، تسهيل بازگشت امن و داوطلبانه آوارگان و اشخاص بيخانمان داخلي به مناطق اصلي زندگيشان در سوريه و همچنين اطمينان و اعتمادسازي ميان طرفهاي سوري تأکيد کردند. ديدارهاي دوجانبه ظريف پيش از برگزاري نشست سهجانبه، ظريف نشستي دوجانبه با همتاي روسياش داشت. علاوهبراين ديدار دوجانبه با لاوروف، وزير خارجه ايران با قائممقام وزارت امور خارجه سوئيس، ميزبان اين نشست، نيز ديدار و گفتوگو کرد. به گزارش اداره کل اطلاعرساني و امور سخنگويي وزارت امور خارجه، در ديدار صبح چهارشنبه بريسويل با ظريف، درباره آخرين تحولات روابط دوجانبه، مسائل منطقهاي و برجام رايزني و تبادل نظر شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.