مغز و شناخت تمدنهای فرازمینی
عبدالرضا ناصرمقدسی. متخصص مغز و اعصاب
فیلم «یوفو» محصول سال 2018 و به کارگردانی ریان اسلینجر است. استفاده از یوفوها در فیلمهای علمی-تخیلی همواره موضوعی جذاب بوده است. با این همه به دلیل ضعف در بیان مسائل علمی و توجیهاتی که تا حدودی بتواند داستان فیلم را قابل پذیرش كند، در نهایت اکثر فیلمها به فیلمی متوسط تبدیل میشوند. البته استثناهایی نیز وجود دارد همانند «برخورد نزدیک از نوع سوم» اسپیلبرگ که پیش از این به آن پرداختهایم. فیلم «یوفو» اما در استفاده از مسائل علمی درخشان است، اما فیلمنامه نه چندان قوی آن است که فیلم را به فیلمی متوسط تبدیل میکند. با این همه مسائلی را مطرح میکند که ارزش بحث در این سلسلهیادداشتها را دارد.
داستان در مورد توجه یک دانشجوی نابغه ریاضی (دریک) به یک اتفاق غیرمعمول در یک فرودگاه است. صدها مسافر این فرودگاه، جسمی ناشناس را در میان ابرها مشاهده میکنند. جسمی پرنده که بهسرعت ناپدید میشود، اما این موضوع توسط FBI بهصورت یک واقعه عادی برای عموم جلوه داده میشود. این در حالی است که FBI با نیروهای متخصص در این فرودگاه مستقر میشود. دریک اما متوجه میشود که مأموران دولتی واقعیت این حادثه را پنهان کردهاند. توجه این دانشجو به یکسری از شواهد و ترجمه آنها به زبان ریاضی سبب میشود او فکر کند که اتفاقات این فرودگاه بسیار پراهمیتتر از چیزی است که بیان شده و آنچه در آسمان دیده شده نه یک جسم معمولی بلکه یک یوفو است. در ابتدا همه با او مخالفت کرده و او را از ادامه این جستوجو منع میکنند. اما او نشانهها را دنبال کرده و همینطور به معادلات جدیدتر و پیچیدهتر میرسد. او در این راه از کمکهای استادش، پروفسور هندریکس استفاده میکند و در نهایت موفق به حل این معادله بسیار پیچیده شده و متوجه میشود جواب این معادله یک مختصات زمانی-مکانی را نشان میدهد و وقتی به محلی که مختصات نشان میدهد میرود در زماني خاص، یک یوفو در آسمان ظاهر میشود. اینجاست که مأمور اصلی FBI که او را در این مدت تحت نظر داشته، به وی میپیوندد و به او یادآوری میکند که دریک به این نکته مهم دست یافته که بیگانگان فضایی از معادلات ریاضی بهعنوان پیامی برای تماس استفاده میکنند و کسی میتواند با آنها تماس برقرار کند که توانایی حل این معادلات را داشته باشد. در واقع برای ارتباط با تمدنهای فرازمینی باید ذهن یا مغزی ویژه داشت. فیلم برای یک بار دیدن لذتبخش است. همانطور که گفتم فیلمنامه نهچندان قوی این فیلم باعث میشود چندان مورد توجه قرار نگیرد. اما مفهومی که ارائه میدهد برای پژوهشهای حوزه جستوجوی تمدنهای فرازمینی (ستی) بسیار اهمیت دارد. اگر پروژه ستی را دنبال کنیم، متوجه میشویم که این جستوجو تا زمان درازی حول محور شنیدن سیگنالها توسط رادیوتلسکوپها متمرکز بوده است. یک معنای فلسفی پشت اینگونه جستوجو قرار دارد. اینکه تمدنهای فضایی میخواهند به آسانی و به هر قیمتی که شده با ما یا با هر تمدن محتمل دیگر در گوشه و کنار این کیهان ارتباط برقرار کنند. مشکل اینجاست که این یک فرضیه بوده و لزوما درست نیست. شاید این تمدنهای فرازمینی صرفا دنبال تمدنهایی میگردند که خصوصیات خاصی داشته باشند و همانند همین فیلم یوفو صرفا کسانی میتوانند با آنها ارتباط برقرار کنند که ذهن یا مغزشان ویژگی خاصی داشته و بتوانند مقولات خاص و پیشرفتهای را درک و تحلیل كنند. این شاید به معنای سختترشدن کار جستوجو تلقی شود، اما در عین حال به این معنا نیز هست که باید در جاهایی دیگر و با روشهایی دیگر به جستوجوی تمدنهای فرازمینی گشت. شاید آنها پیامهایی برای ما ارسال كرده باشند. اما پیامها صرفا خصلتی شناختی داشته و باید توسط یک دریافتکننده ویژه همانند مغز ما دریافت و تحلیل شوند. در این فیلم به قانون کارداشف اشاره میشود. قانون کارداشف تمدنها را براساس میزان توانایی در کسب انرژی تقسیم میکند. تمدن شماره يك تمدنی است که از تمام انرژی سیارهای استفاده میکند. تمدن نوع دو توانایی استفاده کامل از انرژی ستاره خود را دارد. تمدن شماره سه میتواند از تمامی انرژی منظومه شمسی خود استفاده کرده و تمدن نوع چهار و پنج به ترتیب از تمام انرژی کهکشان و کیهان استفاده میكنند. تمدنهایی که توانایی استفاده از انرژی کهكشان یا کیهان را دارند میتوانند ساختار فضا-زمان را در دست بگیرند و اگر به چنین قدرتی برسند میتوانند بستههای شناختی خود را به صورت تغییری در ساختار فضا-زمان ارائه دهند. این بسته صرفا توسط مغزی قابل دریافت است که در فیلم «یوفو» به نمایش گذاشته شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.