خانهتکانی «پینهرا» در کابینه شیلی هم معترضان را آرام نکرد
هدف؛ سقوط دولت راستگرا
تغییر هشت وزیر کابینه شیلی ازجمله وزیر کشور و وزیر اقتصاد نیز معترضان شیلیایی را آرام نکرده و آنها وعده دادهاند که اعتراضهای خود را ادامه خواهند داد. سباستین پینهرا، رئیسجمهور شیلی، در روزهای اخیر با هدف پایاندادن به بزرگترین بحران سیاسی شیلی از دهه 90 که دموکراسی در این کشور مستقر شد، خانهتکانی اساسی در دولت خود انجام داده و چهرههای راستگرای تندرو را از کابینه اخراج کرده است؛ اما معترضان که بخش بزرگی از آنها را طبقه کارگر تشکیل میدهند، به تغییر وزرا راضی نیستند و خواستار کنارهگیری پینهرا از قدرت و اصلاحات گسترده اقتصادی شدهاند. هفته گذشته «پینهرا»، رئیسجمهور میلیاردر و راستگرای شیلی، وعده داده بود که اصلاحاتی به سود طبقه کارگر انجام خواهد داد. او که در انتخابات 2017 بر چپگرایان پیروز شده بود، از برنامههای خود برای افزایش حداقل حقوق کارگران، افزایش دریافتی بازنشستگان، کاهش هزینه دارو و حملونقل عمومی و ایجاد بیمه درمانی مناسب خبر داده بود؛ اما به گفته مخالفان، تقریبا هیچکدام از وعدههای رئیسجمهور شیلی محقق نشده است. «پینهرا» روز دوشنبه «آندرس چدویک»، وزیر کشور و پسرعموی خود را که رسانهها او را محرم اسرار رئیسجمهور میدانند، برکنار کرد. برکناری چدویک پس از آن رخ داد که او هفته گذشته معترضان را «جنایتکار» خوانده بود و این اظهارنظر واکنش تند معترضان طبقه کارگر شیلی را در پی داشت. پینهرا به جای چدویک راستگرا، گونزالو بلومل 41ساله را که سابقه نمایندگی پارلمان دارد، جانشین او کرد. وزیر کشور جدید شیلی برای جلب نظر معترضان از انجام تحقیقات درباره نقض حقوق بشر در این کشور استقبال کرده است؛ اما معترضان خواستار اقدامات عملی در این زمینه هستند. هرالدو مونوز رهبر یکی از احزاب مخالف حکومت پینهرا میگوید: «امیدواریم که آنچه وزیر جدید کشور میگوید، در عمل محقق شود و شاهد تغییرات اساسی باشیم؛ اما صرف تغییر در کابینه مشکلات را حل نخواهد کرد. بیعدالتی اقتصادی گستردهای در شیلی وجود دارد و باید برای هزینههای سرسامآور زندگی ازجمله بهداشت و درمان چارهای اندیشیده شود». فلیپه لاریان، وزیر اقتصاد شیلی، هم دیگر چهره کلیدی دولت راستگرای شیلی بود که از سمت خود برکنار شد و ایگناسیو بریونس، پروفسور اقتصاد، جای او را گرفت. پینهرا در سخنرانی خود تغییرات ایجادشده در کابینه را در راستای خواست مردم شیلی و برای مقابله و رویارویی با چالشهای جدید دانست؛ اما معترضان به نابرابریهای گسترده در شیلی که همزمان با سخنرانی پینهرا، در برابر کاخ ریاستجمهوری تجمع کرده بودند، نگاه خوشبینانهای به این تغییر و تحولات در کابینه ندارند.در درگیریهای معترضان و نیروهای امنیتی شیلی در یک هفته اخیر نزدیک به 20 نفر کشته و هزاران نفر بازداشت شدهاند. آمارهای اقتصادی از ضرر 1.4 میلیارد دلاری به اقتصاد شیلی حکایت میکند و محبوبیت پینهرا نیز به پایینترین حد خود رسیده است. کمیته حقیقتیاب در شیلی معترضان در سانتیاگو، پایتخت شیلی و دیگر شهرهای بزرگ این کشور وعده دادهاند که به اعتراضهای خود تا کنارهگیری پینهرا ادامه میدهند و همزمان سازمان ملل نیز اعلام کرده که بهزودی گروهی از بازرسان خود را برای بررسی احتمال نقض حقوق بشر روانه این کشور میکند. در همین راستا میشل باشلت، فرستاده ویژه حقوق بشر سازمان ملل و رئیسجمهور سابق شیلی، گروهی حقیقتیاب را رهسپار این کشور کرده تا درباره اعمال خشونت از سوی نیروهای امنیتی شیلی به طور مستقل تحقیق کنند. این اقدام سازمان ملل پس از آن انجام میگیرد که بهتازگی 150 پروفسور حقوق بشر در شیلی خشونت نیروهای امنیتی شیلی علیه معترضان را محکوم کرده و خواستار تحقیقات مستقل بینالمللی درباره نقض حقوق بشر در این کشور شده بودند. شیلی که بزرگترین تولیدکننده مس در جهان به شمار میآید، در حالی بزرگترین بحران سیاسی خود پس از سقوط حکومت آگوستو پینوشه را تجربه میکند که تا چندی پیش، از آن بهعنوان باثباتترین کشور آمریکای لاتین یاد میشد. نرخ پایین فقر و بیکاری و اقتصاد باثبات از نقاط قوت شیلی محسوب میشد؛ اما شدتیافتن نابرابری و افزایش هزینههای زندگی، تهدیدهایی بود که چندان به چشم سیاستمداران این کشور نمیآمد و اکنون بزرگترین چالش را برای شیلی رقم زده است. افزایش هزینههای درمان یکی از مهمترین چالشها برای حکومت شیلی محسوب میشود. بخش درخورتوجهی از طبقه کارگر در شیلی به دلیل هزینههای زیاد، به امکانات اولیه بهداشتی و درمانی دسترسی ندارند و همین موضوع سبب شده تا معترضانی که در درگیری با پلیس مجروح شدهاند، نتوانند بهسرعت روند درمان خود را آغاز کنند. معترضان میگویند در چنین شرایطی بسیاری از مجروحانی که در انتظار امکانات درمانی فوری ازجمله دستکش جراحی، ماسک و سرم هستند، بلاتکلیف در تخت بیمارستانها و مراکز درمانی بستری هستند؛ چراکه به دلیل کمبود تجهیزات درمانی، اولویت با افرادی است که شرایط جسمانی وخیمی دارند. براساس نظرسنجیای که پس از تغییرات در کابینه پینهرا انجام گرفت، 80 درصد سؤالشوندگان معتقد بودند که راهحل رئیسجمهور شیلی متناسب با خواستههای معترضان نیست. دراینمیان یکی از نقدهایی که درباره معترضان مطرح میشود، فقدان رهبر و سخنگو برای مخالفان است. برخی تحلیلگران اعتقاد دارند که این خلأ باعث میشود تا جریانهای خشونتطلب یا حامیان حکومت نیز در میان معترضان به ایجاد آشوب بپردازند یا مسیر اعتراضها را منحرف کنند. پابلو سبایوس، مؤسس اندیشکده iTask، در تحلیل خود از اعتراضهای اخیر در شیلی میگوید: «آنچه معترضان علیه آن شوریدهاند، کاملا روشن است. از نگاه آنها هر دو جریان راستگرا و چپگرا در وضعیت نامساعد ایجادشده در شیلی مقصر هستند؛ چراکه هر دو طیف در سالهای اخیر از این وضعیت سود بردهاند. حکومت پینهرا اگر میخواهد بر سر کار باقی بماند، باید فرصت تعامل و دیالوگ با معترضان را فراهم کند. این جمعیت میلیونی که به خیابانها آمدهاند، در سالهای اخیر از سوی حکومت نادیده گرفته شدهاند و اینگونه خواستههای خود را مطرح میکنند. حکومت چارهای جز شنیدن صدای اعتراضها ندارد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.