نشست وزرای خارجه کشورهای عضو جنبش عدم تعهد آغاز شد
رایزنیهای چندجانبهگرایانه در باکو
شرق: رئیس دورهای تازه جنبش عدم تعهد، دیروز و امروز میزبان نشست وزرای خارجه کشورهای عضو جنبش عدم تعهد است و فردا نیز اجلاس سران کشورهای عضو این جنبش را برگزار میکند. نشست دیروز به میزبانی جمهوری آذربایجان با حضور محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، شروع شد. حسن روحانی، رئیسجمهور، امروز برای شرکت در اجلاس سران راهی باکو میشود. جمهوری آذربایجان در پی این اجلاس، ریاست جنبش عدم تعهد را برای یک دوره سهساله تا سال ۲۰۲۲ میلادی بر عهده میگیرد. رامیز حسناف، معاون وزیر خارجه جمهوری آذربایجان، درباره برنامه نشست و اجلاس مقامات کشورهای عضو گفت: «در اجلاس سران و نخستوزیران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد، چند سند از جمله سند نهایی و اعلامیه این اجلاس و نیز یک سند مربوط به فلسطین مطرح و تصویب خواهد شد». معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور دراینباره گفت، روحانی به دعوت رسمی «الهام علیاف»، رئیسجمهور جمهوری آذربایجان، برای حضور و سخنرانی در هجدهمین اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد به باکو سفر میکند. به گزارش ایسنا، علیرضا معزی گفت: «رئیسجمهور علاوه بر سخنرانی در این اجلاس و تشریح و تبیین مواضع جمهوری اسلامی ایران در مسائل مهم منطقهای و بینالمللی، دیدارهای دوجانبهای نیز با رئیسجمهور جمهوری آذربایجان خواهد داشت که در آن مهمترین مسائل در روابط تهران - باکو و روند اجرای موافقتنامهها و طرحهای مشترک بررسی میشود». وی گفت: «رئیسجمهور کشورمان همچنین در حاشیه اجلاس سران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد، دیدارهای جداگانهای با برخی سران حاضر در این اجلاس خواهد داشت که در آن درباره مهمترین مسائل مورد علاقه طرفین، منطقهای و بینالمللی گفتوگو و رایزنی خواهد شد». ظریف در بدو ورود به باکو در جمع خبرنگاران چندجانبهگرایی را در جهان بهشدت از سوی آمریکا در معرض خطر دانست. وی افزود: «بیشتر تمرکز ما بر چندجانبهگرایی است و علت اصلی این جنبش، تقویت چندجانبهگرایی خواهد بود». وزیر امور خارجه گفت: «لازم است کشورها مبنای دیپلماسی و مبنای چندجانبهگرایی را مورد توجه قرار دهند». ظریف همچنین افزود: «از طرف دیگری هم اجلاس سران و نخستوزیران کشورهای عضو جنبش عدم تعهد فرصتی را فراهم میکند تا دیدارهایی در حاشیه این اجلاس با مقامات مختلف داشته باشیم که از این فرصت هم استفاده خواهد شد». وزیر خارجه ایران همچنین دیروز در این نشست سخنرانی کرد. سخنرانی ظریف به موقعیت ایران در چندجانبهگرایی، تروریسم اقتصادی، فلسطین، یمن، برجام و ابتکار صلح هرمز پرداخت. وزیر خارجه ایران، دیروز و در حاشیه این نشست نیز با محمدعلی الحکیم، وزیر خارجه عراق؛ حمدالله محب، مشاور امنیت ملی رئیسجمهور افغانستان؛ المار محمد یارف، وزیر خارجه جمهوری آذربایجان و نبوشا استفانوویچ، وزیر خارجه صربستان دیدار و درباره روابط دوجانبه و موضوعات مورد توجه دو طرف گفتوگو کرد. به گزارش ایلنا، ظریف در دیدار با همتای عراقی خود همچنین درباره مسائل منطقهای بهویژه اوضاع شمال سوریه، لبنان، یمن، تحولات خلیج فارس و پویش صلح امید به تبادل نظر پرداخت. همچنین سیدعباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه، با لیلا عبداللهاف، همتای آذربایجانی خود، دیدار و گفتوگو کرد. موسوی در توییتر دراینباره نوشت: «امروز در حاشیه نشست وزرای نم در باکو با لیلا عبداللهاف، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان دیدار کردم. مذاکره ثمربخشی درباره رسانههای دوجانبه و چارچوبهای همکاری اطلاعاتی داشتیم». پیش از نشست دوروزه وزرای خارجه که در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه برگزار میشود، نشست کارشناسی مقامات ارشد کشورهای عضو جنبش عدم تعهد روزهای دوشنبه و سهشنبه، با حضور معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه ایران در پایتخت جمهوری آذربایجان برگزار شد. به گزارش ایلنا، در این نشست دو روزه که با حضور مقامات ارشد ۱۲۰ کشور عضو جنبش عدم تعهد و نیز نمایندگان کشورهای ناظر و نهادهای بینالمللی برگزار شد، مقدمات برگزاری هجدهمین اجلاس سران و نخستوزیران کشورهای عضو این جنبش بررسی شد. غلامحسین دهقانی، معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه و هیئت کارشناسی همراه به نمایندگی از جمهوری اسلامی ایران در این نشست دو روزه حضور داشتند. سابقه تشکیل جنبش عدم تعهد به دهه 50 میلادی میرسد. در آوريل ۱۹۵۴ گروهي از كشورهاي آسيايي در كلمبو، پايتخت سريلانكا، اجتماع كرده و درباره همكاري با يكديگر و با كشورهاي تازهاستقلاليافته آسيايي و آفريقايي به توافق رسيدند و اولين تلاش در راستاي همبستگي و همكاري و دستيابي به مواضع مشترك صورت گرفت. يك سال بعد در سال ۱۹۵۵ نخستين اجلاس مشترك كشورهاي آسيايي و آفريقايي در شهر باندوگ اندونزي تشكيل شد. در سپتامبر ۱۹۶۱ اولين اجلاس كشورهاي موسوم به جنبش عدم تعهد بهمنظور بررسي و تبادل نظر درباره برقراري صلح و امنيت بينالمللي، همكاريهاي بينالمللي و بهبود وضعيت اقتصادي در بلگراد برگزار شد. در این سال و در بحبوحه دوران جنگ سرد با تلاش جواهر لعل نهرو، نخستوزیر فقید هند، سوکارنو از اندونزی، جمال عبدالناصر از مصر و ژنرال تیتو از یوگسلاوی سابق، این جنبش به شکل امروزی آن بنیان گذاشته شد. از اين سال به بعد عضويت در جنبش عدم تعهد به این معنا بود که کشورها به هیچیک از بلوکهای قدرت نظام جهانی وابستگی و تعهدی نداشتند یعنی نه در اردوگاه کمونیسم به محوریت شوروی سابق قرار داشتند و نه به اردوگاه سرمایهداری به رهبری آمریکا تعلق داشتند. در اولین اجلاس این جنبش در بلگراد، شرایط عضویت کشورها در جنبش غیرمتعهدها اینگونه تعیین شد که کشورهای عضو غیرمتعهدها از ائتلاف با قدرتهای بزرگ و عضویت در پیمانهای دفاعی که این قدرتها نیز عضو آن هستند، منع شدهاند. در اوایل تشکیل این جنبش، ايران بهدليل عضويت در پيمان نظامي بغداد معروف به پيمان سنتو، نتوانست به عضويت جنبش غيرمتعهدها درآيد: اما پس از انقلاب اسلامي در سال ۱۹۷۹ و انحلال پيمان سنتو، جمهوري اسلامي ايران در سپتامبر همان سال و همزمان با برگزاري ششمين اجلاس سران غيرمتعهدها رسما به عضويت اين جنبش درآمد. بعد از فروپاشی شوروی، پایان جنگ سرد و نیز پایان دوران دوقطبی سیاسی، این جنبش با اهداف مشابه و در راستای حفظ استقلال، تلاش برای صلح جهانی، همکاری بین کشورها و مقابله با استعمار مستقیم و غیرمستقیم به کار خود ادامه داد. هماکنون ۱۲۰ کشور جهان، یعنی حدود دوسوم اعضای سازمان ملل متحد، عضو رسمی و ۱۷ کشور نیز عضو ناظر جنبش غیرمتعهدها هستند. ایران در شهریور سال ۹۱، میزبان شانزدهمین اجلاس کشورهای عضو جنبش عدم تعهد بود و ریاست دورهای سهساله این جنبش را تا سال ۹۴ بر عهده گرفت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.