عبور از بحران کاغذ
فارس: «محمد خدادی» که در حال حاضر بر صندلی معاونت مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نشسته است، در گفتوگو با خبرگزاری فارس از تلاش برای بیمه خبرنگاران و حلشدن بحران کاغذ میگوید. وی با اشاره به اینکه از نظر من فضای مجازی یک ظرفیت جدید را ایجاد کرده، گفت: همانطور که تلویزیون، شبکههای ماهوارهای، وبسایتهای ویدئویی و پخش فیلم و... همه آمدند اما هیچکدام جای سینما را نگرفتند، فضای مجازی هم نمیتواند جای روزنامه را بگیرد. این نشان میدهد که ما به لحاظ عرضه و تقاضا نتوانستهایم مناسب عمل کنیم. کاری که تاکسیهای آنلاین با تاکسیهای تلفنی کرد، شبکه مجازی نباید با روزنامهها بکند. این به دلیل بهروزرسانینكردن و عدم تطبیق با نیاز مشتری است. سبک رسانهای ما هنوز متعلق به دهههاي 60 و 70 است. در حالی که نیاز رسانه در دهه 90 چیز دیگری است. سادهترین آن هم این است که رسانه باید بعد از خبر باشد. چه نشریات، چه مطبوعات و چه حتی خبرگزاریها. چرا؟ چون مخاطب، خبر را در کوتاهترین زمان ممکن از طریق فضای مجازی میگیرد. ولی بعد از خبر دیگر متعلق به شبکههای اجتماعی نیست و تحلیل و تفسیر و ارزشافزوده خبری متعلق به رسانه است. در مورد هدفمندی اینطور تصمیم گرفتیم که اگر میخواهیم از رسانه حمایت کنیم، از محتوای آن حمایت کنیم و نه از اسم رسانه. وی درباره جزئیات این شیوه گفت: در این زمینه ما دو انتخاب داریم. تا به حال ما از وجود یک رسانه حمایت میکردیم، یک کسی اسمش رسانه بود و ثابت میکرد که منتشر شده و میآمد و حمایتی میگرفت. خروجی این نوع حمایت شاید یکروزی لازم بود ولی امروز دیگر همه قبول دارند که باید از محتوای رسانه حمایت کنیم. به اضافه اینکه یادمان نرود ما تا به حال پول نفت داشتهایم اما حالا دیگر این پول را به اندازه قبل نداریم و پول مالیات مردم را داریم و حق مردم است که هزینه منطبق بر نیاز آنها باشد و در زندگی خود اثرش را مشاهده کنند. خدادی در پاسخ به اینکه شاخصهای ارزیابی محاسبه چیست، گفت: ما شاخصهایی طراحی کردیم که محوریت آن بر محتواست؛ درواقع از کمی به کیفی تغییر جهت دادهایم و هدفمان نیز این است که محتوای رسانهها گسترش يابد و اثر رسانه تعریف رسانه باشد. امروز قدرت رسانهها در محتوای آنهاست نه اسم آنها. بقای رسانه هم در تولید محتواست. اثر رسانه، درآمد، اقتصاد و... همه در تولید محتواست. شاید لازم بود روزی رسانهها تکثیر شوند که شدند. دیگر امروز از این مسئله گذشتهایم چون تعداد بیشمار رسانه به ضد خودش تبدیل میشود و وقتی محتوا نباشد، ماهیت آن را زیر سؤال میبرد و اصلا این موضوع به وجود میآید که اینها برای چه هستند؟ وقتی اقتصاد ندارند، ضعیف میشوند و شما با یک دایره معیوب روبهرو میشوید. وقتی اثر نداری، درآمد نداری، وقتی درآمد نداری، حقوق خوب نمیتوانی بدهی و در نهایت تولید خوب نخواهی داشت و اثر نداری و دائم دور باطل داریم. همین موضوعات روزبهروز اوضاع مطبوعات ما را ضعیفتر کرده است. یکی از وظایفی که وزارت فرهنگ و دولت دارد این است که حمایت خود را در جایی قرار دهد که اثرش را بیشتر کند. اثر در چه؟ اثر در زندگی مردم. چون اساسا وظیفه دولت چه به لحاظ معنوی و چه مادی رشد و تعالی جامعه است. کارکرد رسانه هم در هر دو مورد وجود دارد. هم میتواند یک جامعه را به سمت تعالی سوق دهد و هم میتواند توسعه و رفاه و... بسیاری داشته باشد. رسانهها میتوانند مردم را نسبت به شیوه زندگی، مصرف، آموزش و... آگاه کنند. ما به عنوان سیاستگذار اگر نتوانیم اهداف را به سمت رشد جامعه سوق دهیم، درست به وظیفهمان عمل نکردهایم. وی همچنین درباره نحوه طراحی شاخصهای جدید نیز گفت: شاخصهای جدید یک مثلث دارد که ضلع اولش در حقیقت تولید محتواست؛ حداقل ضریب کیفی را به 40 درصد رساندهایم به این معنا که باید 40 درصد از محتوای یک نشریه متعلق به خودش باشد. البته از نظر من این درصد باید بالاتر قرار بگیرد و ما فعلا با این عدد شروع کردهایم. یعنی شما حداقل 40 درصد محتوای رسانهات را خودت تولید کني. نکته دوم ضریب انتشار نشریات است که در دو مرحله تعریف کردیم؛ مرحله اول 70 درصد و مرحله دوم 90 درصد چراکه از نظر من قابل قبول نیست هفتهنامهای به جای انتشار 52 شماره در سال، تنها 10 هفته منتشر شود و ما پول حمایتی را به او پرداخت کنیم. نکته سوم نیز به مختصات و اولویتهای موضوعی برمیگردد. بالاخره ما در جامعهای زندگی میکنیم که مثلا اولویت اصلی اگر محیط زیست است، ما این موضوع را تعقیب میکنیم و به رسانهها کمک میکنیم. اولویت، نیازهای مردم است. قطعا مباحث اقتصادی و اجتماعی در رأس است. معاونت مطبوعاتی با اشاره به اینکه این طرح قرار است در نیمه دوم سال اجرائی شود درباره جشنواره و نمایشگاه مطبوعات تصریح کرد: بودن یا نبودن جشنواره مطبوعات به اسم نیست و به محتواست. در همین رابطه هم ما یک کارگروه تشکیل دادیم و جشنوارههای پیشین را آسیبشناسی کردیم. فضاهای جدیدی را که در جشنواره مطبوعات میتوان تجربه کرد هم بررسی کردهایم و همه اینها جمعبندی شده است. چند پیشنهاد هم آمده که در حال تصمیمگیری است. ضمن اینکه جشنوارههای استانی در حال برگزاری است و ما هم از برگزاری منطقهای و استانی حمایت میکنیم.دنبال این هستیم که دیگر نمایشگاه به شکل تبلیغاتی نداشته باشیم و استانها میزبان نمایشگاه باشند. نمایشگاه مطبوعات صددرصد از محل دید و بازدید و تبلیغات رسانهها باید تبدیل شود به محملی برای افزایش مهارت رسانهای و تقویت اقتصاد رسانهها.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.