احمد ميدري در جلسه چالش تشکلهاي غيردولتي براي مبارزه با فقر بيان کرد
شفافيت؛ راه بازگرداندن اعتماد ازدسترفته مردم
نشست بررسي پيشنهادها، راهکارها و چالشهاي تشکلهاي غيردولتي با رويکرد فقرزدايي با وزارت کار روز 28 مهر در سالن کنفرانس کانون اسلامي انصار برگزار شد. در اين جلسه که در آستانه روز جهاني مهار فقر برگزار ميشد، احمد ميدري، معاون رفاه اجتماعي وزارت کار، وحيد قباديدانا، رئيس سازمان بهزيستي کشور از طرف دولت و برخي از اعضای هيئتمديره شبکه ملي مؤسسات نيکوکاري و خيريه به همراه نمايندگان 50 سازمان مردمنهاد و مؤسسه خيريه عضو شبکه ملي حضور داشتند. در ابتداي اين جلسه فيروزه صابر، مديرعامل شبکه ملي سازمانهاي مردمنهاد وظيفه اصلي سازمانهاي غيردولتي، غيرانتفاعي و غيرسياسي را آگاهيسازي، مشارکتسازي، تسهيلگري، حلقه واسط مردم و دولت و مطالبهگري در حوزه مسئوليتشان ناميد. در اين جلسه مطالبات و پيشنهادهاي نمايندگان سازمانهاي مردمنهاد و عضو شبکه ملي در دو محور اصلي رويکرد صنفي بهمعناي رفع مسائل و چالشهايي که سمنها با آنها روبهرو هستند، ثبت و تمديد مجوز فعاليت، بيمه کارکنان، نگاه سياسي و امنيتي بخشي از حاکميت و حتي در برخي موارد حبس و رويکرد کلان و فراسازماني مورد بررسي قرار گرفت. اين رويکرد نگاه به فعاليت سازمانهاي غيردولتي در راستاي توسعه اجتماعي است. اين رويکرد دغدغهمندي و شناخت مسائل اجتماعي و يافتن راهکار براي حل آنها را وظيفه خود ميداند؛ ازجمله مهمترين دلايل ايجاد فقر ميتوان به تورم 18درصدي، نرخ بيکاري 25درصدي جوانان، بيکاري 60 درصد زنان تحصيلکرده، وجود 15 ميليون پرونده قضائي، 30 هزار معلول قطع نخاع، معضل کودکان کار، افزايش اعتياد، مشکلات مربوط به تغذيه و آموزش و از همه مهمتر فساد ساختاريافته و نابرابري فرصتهاي اقتصادي و تضعيف بخش خصوصي در برابري بخش قدرتمند خصولتي اشاره کرد. در ادامه احمد ميدري، معاون اجتماعي وزير کار، از شفافيت بهعنوان ابزار بازگرداندن اعتماد ازدسترفته ميان دولت و بخش و بدنه جامعه مدني ياد کرد و گفت: ابعاد فقر در ايران گسترده است و مشکلات عديدهاي در اين زمينه داريم که بايد براي متوقفکردن چرخه فقر چارچوب مشخصي داشته باشيم. او با بيان اينکه در ادبيات اقتصادي، اجتماعي، سياسي و... ثروت محصول سرمايههاست، ادامه داد: سرمايه با ابعاد مالي، فيزيکي، اجتماعي و فرهنگي است و در عرصه سياستگذاري عمدتا در حوزه بودجه به سرمايه مالي تأكيد ميشود. امروزه تنها در ابعاد مالي سرمايهها تأكيد نميشود و سرمايه اجتماعي نيز مورد توجه قرار گرفته است و مهمترين رکن سرمايه اجتماعي اعتماد بين افراد، مردم به دولت و داخل دستگاهها و تعاملات سازنده بين آنها است. ميدري با اشاره به اينکه متأسفانه به دلايل مختلف اعتماد عمومي مردم آسيب ديده است، تصريح کرد: در شرايطي که سرمايه و اعتماد اجتماعي کاهش يابد، راهکارهاي اقتصادي نيز نتيجه عکس ميدهد. براي مثال در مناطق آزاد مثل چابهار با وجود بهبود نسبي شرايط اقتصادي آسيبهايي مانند حاشيهنشيني افزايش يافته است. او با بيان اينکه کاهش سرمايه اجتماعي و اعتماد در نتيجه فساد نظام اداري ايجاد ميشود، اظهار کرد: فساد نظام اداري نيز نتيجه شرايطي است که منابعي که بايد براي کاهش فقر استفاده شود، در اختيار گروهي قرار ميگيرد تا شبکه حاميان خودشان را تقويت کنند. معاون امور اجتماعي وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي ادامه داد: زماني بود وقتي افشاگري عليه فرد يا سازماني صورت ميگرفت، همگي هورا ميکشيدند اما اين شرايط دامن همه افراد و شخصيتها را در کشور گرفته است و در نتيجه موجب سلب اعتماد افراد به هم شده است. ميدري اضافه کرد: زماني که زلزله بم اتفاق افتاد، مردم به دولتيها اعتماد نميکردند و اعتمادشان به مردم ديگر بيشتر بود. هرچه جلوتر رفتيم کمکم اين شرايط زير سؤال رفت و مردم در زلزله کرمانشاه به سراغ سلبريتيها رفتند اما ديديم که فرد نميتواند به مثابه سازمان عمل کرده و از منابع درست استفاده کند، در نتيجه اعتماد مردم از سلبريتيها نيز سلب شد؛ بهاينترتيب بياعتمادي که از دولت و دیگر دستگاهها شروع شد، کمکم شيوع پيدا کرد و بازار شايعه داغ شد و نيز کسي در امان نماند. بخشي از اين اتفاقات ممکن است مبتني بر واقعيات باشد اما اين شرايط دامن برخي از افراد پاکدامن را گرفت و حرمت و آبروي آنها را تهديد کرد. او در پاسخ به اين سؤال که براي بازگشت اعتماد اجتماعي چه کاري ميتوانيم انجام دهيم؟ توضيح داد: بايد شفافيت درون کشور برگردد و اين حق مردم است که به سمت شفافکردن فرايندها برويم. براي مثال آنها بايد بدانند امور خيريهاي که در بهزيستي هزينه ميشود، صرف چه اموري شده و به سمت شفافسازي برويم. در اين شرايط نياز داريم تا نهادهاي خيريه و دانشگاهها ادعاهاي وزارتخانهها را درباره شفافسازي بررسي کنند و اين ميتواند آغازگر زمينه همکاري باشد. معاون امور اجتماعي وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعي درباره اقدامات سازمان بهزيستي در حوزه شفافسازي نيز تأكيد کرد: يکي از کارهايي که سازمان بهزيستي بهتازگی انجام داده، اين است که منابع مالي را مستقيما به حساب مددجويان واريز ميکند. اين در حالي است که اين منابع در گذشته ابتدا به حساب استان، شهرستان و سپس مددجويان واريز ميشد؛ اما درحالحاضر اين مستمري به حساب کسي که قرار است آن را دريافت کند، مستقيما پرداخت ميشود؛ چراکه وقتي بودجه چند دست ميچرخد، زمينهاي براي پنهانکاري نيز فراهم ميشود. ميدري ادامه داد: در اين فرايند دستکم ۴۰۰ نفر پيدا شدند که فوت کرده بودند؛ اما سرانهشان همچنان پرداخت ميشد؛ اما صرف امور ديگري ميشد. اين اقدام بهزيستي موجب اصلاح اين وضعيت شد؛ بااينحال اين سيستمهاي پرداختي عمدتا پيچيده هستند. خيريهها ميتوانند در اين زمينه نقش مهمي داشته باشند و دولت بهاينترتيب ميتواند اعتماد عمومي را برگرداند؛ چراکه در مجموع حکومت به آن نياز است و بايد اين فرايند از حکومت شروع شود. در ادامه جلسه وحيد قباديدانا، رئيس سازمان بهزيستي کل کشور که سخنران ديگر اين مراسم بود، با اشاره به شعار سازمان بهزيستي درباره شفافيت عملکرد گفت: در حوزه شفافيت از عمل تا شعار فاصله است و اجرای ساختار شفافيت با افشاگري فاصله دارد. زماني که شرايط سخت ميشود، سختي کار را گردن هم مياندازيم و زماني که با شکست روبهرو ميشويم، هيچکس مسئوليت آن را نميپذيرد؛ اما نبايد فراموش کنيم که سازمان بهزيستي و مجموعههاي حمايتي بدون حضور و عضويت سازمانيافته مردم، محلي از اعراب ندارند. رئيس سازمان بهزيستي کشور با اشاره به اينکه بايد دست به دست هم بدهيم تا کاستيها را برطرف کنيم و بهاينترتيب سرمايه اجتماعي بيافرينيم، اظهار کرد: شعار شريعتمداري در وزارت تعاون در سه حوزه شفافيت، مبارزه با فساد و جوانگرايي بوده است که درباره جوانگرايي شاهد حضور جوانان در بخشهاي مختلف ازجمله رياست تأمين اجتماعي، معاونت حقوقي، شستا، معاون تعاون و سازمان بهزيستي بودهايم. قباديدانا با اشاره به اينکه در حوزه شفافيت از عمل تا شعار فاصله است، گفت: اجرای ساختار شفافيت با افشاگري متفاوت است. در اين راستا برای استقرار دولت الکترونيک کارهاي زيادي انجام شده است. براي مثال در سفرهاي استاني با مواردي برخورد ميکردند که معلولان سرپرست خانوار تنها يک مستمري دريافت ميکردند؛ درصورتيکه اين افراد را يکبهيک شناسايي کرده و به مشکلات معيشتي آنها رسيدگي ميکرديم. بايد مدتزمان زيادي را صرف برطرفکردن اين مشکل ميکرديم؛ اما با استفاده از دولت الکترونيک توانستيم در مدتزمان کمي ۱۷۸ هزار نفر از معلولان سرپرست خانوار را شناسايي کنيم و بهاينترتيب آنها براي اولين بار به حق قانوني خود رسيدند و توانستند براساس بُعد خانوار مستمري دريافت کنند. او افزود: با استفاده از سامانه شفافيت اطلاعات مربوط به ۴۷ هزار مددجو که ۳۹ هزار نفر آنها مشمول دريافت يارانه بودند، نيز احصا شد و همچنين با اتصال اطلاعات افراد متوفي نيز مشخص و از سامانه خارج شدند. همچنين ۲۶ هزار نفر از سازمان بهزيستي يارانه دريافت ميکردند که اين مبلغ ابتدا به استان، شهرستان، شهر و سپس مددجويان تخصيص پيدا ميکرد. اين در حالي است که توانستيم با استفاده از سيستم پرداخت الکترونيکي اين پرداخت را به شکل مستقيم انجام دهيم. ما به دنبال مچگيري نبودهايم؛ چراکه معتقديم وقتي سيستمي درست کار کند، درصورتيکه فردي قصد خلاف نيز داشته باشد، امکان آن فراهم نيست. قباديدانا در ادامه با بيان اينکه سامانه ديدهبان نيز در ماههاي آينده آغاز به کار خواهد کرد، افزود: همزمان با وقوع سيل سامانه خسارات ناشي از سيل ايجاد شد که در مدت يک هفته در ۲۴ استان مشخص شد کدام مددجوها در ۱۱ آيتم چه خسارتهايي ديدهاند. دکتر زهرا قاسمزاده، از اعضاي هيئتمديره شبکه ياري کودکان که در اين نشست حضور داشت، نيز در سخناني با انتقاد از سستي ارتباط ميان دولت و بهزيستي و سازمانهاي مردمنهاد فعال در حوزه کودکان کار، به طرح جمعآوري کودکان کار اشاره کرد و از آسيبهاي اجتماعي و روانکاوانهاي که اين طرح براي جمعيت کثيري از کودکان آسيبپذير در برابر فقر ايجاد کرده است، گلايه کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.