تلنگری برای بیداری
محمدحسین کبریا . کارشناس سیاسی
اگر به تاریخ روابط آمریکا با کشورهای مختلف و پایبندی این کشور به معاهدات بینالمللی نگاه کوتاهی کنیم، مشاهده خواهیم کرد که این کشور تنها به دنبال منافع مادی بوده و در این مسیر پایبندی به تعهدات، معنایی ندارد. در واقع چنانچه رژیم صهیونیستی را یک استثنا بدانیم، میتوانیم ادعا کنیم که هیچ کشوری نمیتواند از بندبازی آمریکا در امان باشد، حتی شرکای آن در سازمان نظامی آتلانتیک شمالی (ناتو). نمونههای فراوانی را میتوان مثال زد که قربانی باور غلط و اعتماد و اطمینان به آمریکا شدهاند: 1- پس از حملات 11 سپتامبر 2001 دولت طالبان در افغانستان با حمله نظامی آمریکا ساقط شد، در حالی که این گروه ساخته و پرورشیافته خود آمریکا بود؛ 2- صدام حسین با عملیاتهای نظامی آمریکا و متحدانش سرنگون شد، در حالی که پیش از آن با تحریک و حمایت کامل آمریکا جنگ هشتسالهای را به ایران تحمیل کرده و در تمام آن هشت سال از پشتیبانی آمریکا در تمامی زمینهها برخوردار بود؛ 3- ترکیه متحد آمریکا به حساب میآید و در ناتو در کنار سایر اعضا، با آمریکا همپیمان است، ولی بهواسطه بدعهدیهای آمریکا، رهبران آن برای تأمین امنیت خود به تهیه تجهیزات نظامی روسی (خرید اس- 400) روی آوردند. «گولن» کودتای 15 جولای 2016 ترکیه را از پنسیلوانیای آمریکا هدایت کرد و درخواستهای مکرر ترکیه برای استرداد او از سوی آمریکا بیپاسخ ماند. افزایش دوبرابری تعرفهها و اعمال تحریمهایی علیه ترکیه به بهانه بازداشت کشیش آمریکایی، ارزش لیر را 50 درصد کاهش داد و اقتصاد ترکیه را در آستانه فروپاشی قرار داد. 4- آمریکا با اتخاذ سیاست یکجانبهگرایی و اعمال تعرفههای گمرکی واردات، ضربات اقتصادی کلانی را به همپیمانان اروپایی خود زد.در کنار موارد فوقالذکر، نقض قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل و بدعهدی آمریکا در مورد برجام، خروج آن کشور از: توافقنامه آبوهوایی پاریس، پیمان منع استقرار موشکهای بالستیک میانبرد با روسیه، پیمانهای تجارت آزاد با اروپا و آسیا و پیمان تجارت آزاد آمریکای شمالی و نهایتا ترک یونسکو و شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد و... بهخوبی نشان داد این کشور به هیچ توافقنامه دوجانبه، بینالمللی و جهانی پایبند نیست و شایسته است که کشورهای مختلف با توجه به این حقایق، روابط خود را با آمریکا تنظیم کنند. البته حساب ایران از کشورهای دیگر جداست؛ ایران در سالهای پس از انقلاب، بهخوبی خوی استکباری آمریکا را دریافته و هرگز آن را قابل اعتماد نمیداند. این در حالی است که برخی از کشورهای منطقه با وجود عریانی سیاست خارجی آمریکا در دوران ترامپ، هنوز درس نگرفته و امید واهی به آمریکا بستهاند.
سخنان ترامپ بهخوبی نشان میدهد که تنها عامل نزدیکی آمریکا به کشورهای منطقه خلیج فارس بهویژه ریاض، پول است و تشبیه آنها به گاو شیرده، نشان از همین هدف دارد. آمریکا با دنبالکردن سیاست ایرانهراسی و تشکیل ناتوی عربی و ائتلاف دریایی، میخواهد درآمدهای خود را از فروش تولیدات نظامی به کشورهای منطقه افزایش داده و بیکاری داخلی را پوشش دهد. هرچند ریاض و در وسعتی کمتر ابوظبی این امیدواری را داشتهاند که در کنار انعقاد قراردادهای نظامی صدهامیلیاردی از پوشش نظامی و امنیتی آمریکا هم برخوردار شوند، ولی حوادث ماههای گذشته نظیر حمله به نفتکشها در خلیج فارس، عملیات بندر الفجیره و مهمتر از آنها حمله پهپادی ارتش یمن به تأسیسات آرامکو، نشان از اشتباه مهلک محاسباتی این کشورها دارد. ظاهرا درک و فهم حقایق توسط مسئولانجاهطلب، جوان و بیتجربه این کشورها بسیار دشوار بوده و آنها درنیافتهاند که وقتی آمریکا توان جلوگیری از سرنگونی پهپاد فوقپیشرفتهاش را ندارد، چگونه میتواند امنیت آنها را تأمین کند. شاید عملکرد ترامپ در قبال کردهای سوریه، تلنگر دیگری باشد تا ریاض و ابوظبی از خواب گران بیدار شوند. آمریکا اعلام کرده از مناطق مرزی مشترک سوریه با ترکیه خارج شده و از «کردهای دموکراتیک» همپیمان خود در برابر حمله ترکیه دفاع نخواهد کرد، این در حالی است که پیشتر آمریکا تضمین کرده بود که اجازه انجام عملیات نظامی را به این کشور نداده و از کردهای منطقه حفاظت خواهد کرد. ایران بارها ناتوانی کشورهای بیگانه برای تأمین امنیت در منطقه را گوشزد کرده و با ارائه طرحهای مختلف از جمله امضای «پیمان عدم تعرض» میان کشورهای منطقه، «ابتکار صلح هرمز» و «ائتلاف امید» تأمین امنیت منطقه را در گرو همکاری کشورهای منطقه دانسته است. اگر ریاض و ابوظبی از بندبازیهای آمریکا درس کافی گرفته باشند، آغوش ایران همیشه برای همکاری با همسایگان خود باز است و پای میز مذاکره میتوان مسائل و سوءتفاهمات فیمابین را حل کرد. بلاتردید توقف جنگافروزی و به خاک و خون کشیدن مردم مظلوم یمن، میتواند گام مؤثری برای آغاز گفتوگوها باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.