توطئه آژانسها و افسران امنيتي براي جلوگيري از رياستجمهوري دوباره ترامپ
قيام اطلاعاتي عليه رئيسجمهوري آمريكا
افشاي جزئيات مکالمه تلفني دونالد ترامپ با رئيسجمهور اوکراين و آغاز تحقيقات براي استيضاح رئيسجمهور ايالات متحده، بازهم ترامپ و نهادهاي امنيتي و اطلاعاتي آمريکا را رودرروي هم قرار داد. در نزديک به سه سالي که از رياستجمهوري ترامپ ميگذرد، رابطه ترامپ و آژانسهاي اطلاعاتي ايالات متحده بارها دچار تنش شده که عمدهترين آن پرونده مداخله روسيه در انتخابات رياست جمهوري سال 2016 و کمک به ترامپ براي پيروزي در اين انتخابات بود. اين نهادها بارها در گزارشهاي خود به نقش هکرهاي نزديک به حکومت روسيه اشاره کردند اما ترامپ اين گزارشها را بياعتبار و ساختهوپرداخته رقبايش دانست. اين روند همچنين بارها درباره گزارشهاي اطلاعاتي که روزانه در اختيار رئيسجمهور ايالات متحده قرار ميگيرد نيز تکرار شد؛ ترامپ بارها اين گزارشها را بياعتبار و جناحي دانسته است. نگاه منفي ترامپ به نهادهاي اطلاعاتي نيز زماني پررنگتر شد که ماجراي رابطه روسيه و کمپين ترامپ در انتخابات 2016 در ابتدا در گزارشهاي ردوبدل شده ميان سرويسهاي اطلاعاتي ايالات متحده و استراليا افشا شد. ارتباطهاي مشکوک ترامپ با تنفروشان در روسيه هم از سوي يک مقام سابق اطلاعاتي بريتانيا به رسانهها درز پيدا کرد. اين تحولات باعث شده تا رئيسجمهوري که منافع شخصي را ارجح بر منافع ملي ميداند، نگاهي منفي به نهادهاي اطلاعاتي آمريکا داشته باشد و حتي باراک اوباما را به خطدادن و اعمال فشار بر اين نهادها متهم کرده است. اتهامي که ترامپ به رئيسجمهور سابق آمريکا وارد کرده يکي از اصليترين اتهامهايي است که دموکراتها به ترامپ وارد کرده و روند استيضاح او را کليد زدهاند. ترامپ در اين ماجرا هم نهادهاي اطلاعاتي را هدف حملات خود قرار داده و بارها تأكيد کرده فردي که مکالمه تلفني او با ولاديمير زلنسکي، رئيسجمهور اوکراين را در اختيار کميته اطلاعاتي سنا قرار داده، فردي «جاسوس و خیانتکار» است. تحولات روزهاي اخير باعث شده تا اين ديدگاه در کاخ سفيد و برخي رسانههاي حامي ترامپ شکل بگيرد که نهادهاي اطلاعاتي افشاگريها عليه رئيسجمهور را آغاز و در واقع «قيام اطلاعاتي» کردهاند. اين گمانه پس از آن تقويت شد که دومين افشاگر اطلاعاتي درباره تماس تلفني ترامپ و زلنسکي اعلام آمادگي کرد تا اطلاعات دسته اول خود را در اختيار کميته تحقيق مجلس نمايندگان قرار دهد. تا پيش از اين، ترامپ و جمهوريخواهان حامي او اين ادعا را مطرح ميکردند که شکايت افشاگر اول به دليل اينکه اظهاراتش دست اول نيست و براساس منابع خود در کاخ سفيد مطرح شده، اعتبار ندارد و قابل اتکا نيست. اما با ورود افشاگر دوم به ماجرا، هم دموکراتها با اطمينان بيشتر ميتوانند روند تحقيقات درباره استيضاح را پيش ببرند و هم جمهوريخواهاني که تاکنون اعتبار افشاگر اول را زير سؤال ميبرند، نميتوانند همچنان به دفاع خود از ترامپ ادامه دهند. ترامپ در مکالمه تلفني جنجالي خود با زلنسکي از او خواسته تا درباره جو بايدن، معاون رئيسجمهور سابق و رقيب انتخاباتي فعلي خود و نيز پسرش که در اوکراين مشغول به کار بوده تحقيق کند تا بتواند در کمپين انتخاباتي عليه بايدن استفاده کند. حاميان استيضاح ميگويند ترامپ با اين اقدام از قدرت خود در مقام رياستجمهوري براي کسب منفعت سياسي خود استفاده کرده و از دولتهاي خارجي خواسته است در انتخابات آمريکا مداخله کنند. اما آنچه در اين ميان سؤالبرانگيز شده و توجه ترامپ و حاميانش را جلب کرده، افشاگريهاي ادامهدار روزها و هفتههاي اخير عليه رئيسجمهور است و اين احتمال را تقويت کرده که نهادهاي اطلاعاتي عليه رئيسجمهور دست به افشاگري ميزنند. حاميان ترامپ نيز استدلال ميکنند که نهادهاي غيرانتخابي نبايد عليه رئيسجمهور منتخب قيام کنند. هر دو افشاگر تماس تلفني ترامپ عضو نهادهاي اطلاعاتي آمريکا هستند و بلافاصله پس از انتشار جزئيات تماس ترامپ و زلنسکي پاي بريتانيا، استراليا و ايتاليا هم به ماجراي اوکراين باز شد. همچنين رسانهها به نقل از منابع خود خبر دادند که ترامپ در ماههاي گذشته جزئيات تماسهاي خود با رهبران روسيه و عربستان را هم در رديف اسناد محرمانه و طبقهبندي شده قرار داده تا مانع انتشار علني آنها شود. به نظر نميرسد افشاگريهاي اخير عليه رئيسجمهور آمريکا بدون اطلاع آژانسهاي اطلاعاتي اين کشور انجام شده باشد. دو نکته ديگر هم مورد توجه ترامپ و حاميانش قرار گرفته و ديدگاه آنها مبني بر قيام و توطئه آژانسهاي امنيتي عليه رئيسجمهور را تقويت کرده است. از يکسو نهادهاي اطلاعاتي خود را فراتر از احزاب ميدانند و فراتر از ديدگاهها و سياستهاي حزبي دولتها ميتوانند امنيت ملي و چالشهاي آن را مورد توجه قرار دهند. اما ترامپ اين نهادها را متهم کرده که در سه سال اخير عليه رئيسجمهور منتخب دست به افشاگري زدهاند و از جايگاه فراحزبي خود خارج شدهاند. از سوي ديگر در روزهاي اخير ويليام بار، وزير دادگستري دولت ترامپ در تماس با دولتها و آژانسهاي امنيتي برخي متحدان واشنگتن ازجمله بريتانيا، ايتاليا و استراليا (دقيقا همان کشورهايي که در ماجراي اوکراين نام آنها مطرح شده) بهدنبال يافتن جاسوسي در کمپين انتخاباتي ترامپ است؛ چراکه ترامپ و حاميانش عقيده دارند نهادهاي اطلاعاتي نهتنها تمايلي به پيروزي او در انتخابات 2020 ندارند و از هر اقدامي براي شکست او استقبال ميکنند بلکه در انتخابات 2016 نيز تلاش ناکامي داشتند تا مانع از پيروزي ترامپ شوند.
ترامپ اين بار زيرتيغ همحزبيهايش
هرچند سكوت جمهوريخواهان در پرونده اوكراينگيت باعث شده تا برخي به اين باور برسند كه ياران همحزبي رئيسجمهوري آمريكا هيچگاه مقابلش نخواهند ايستاد اما تصميم ناگهاني دونالد ترامپ درباره خروج نیروهای نظامی آمریکا از شمال سوریه، باعث شد كه آنان براي نخستين بار علنا و بهشدت از او انتقاد كنند؛ انتقادي كه عدهاي را بر اين باور رسانده كه ممكن است جمهوريخواهان سنا در برابر استيضاح رئيسجمهور همحزبيشان تاحدي تأمل كنند. تهدید به ویرانکردن اقتصاد ترکیه در حقيقت واکنش ترامپ به موج گسترده انتقادها بود. ترامپ با انتشار چند پست توییتری تلاش کرد تا سیاست خود را درباره بحران سوریه تعدیل کند. او در توییتي ترکیه را تهدید کرد و نوشت: «اگر ترکیه دست به اقدامی بزند که آن را خارج از حد تشخیص دهم، اقتصاد ترکیه را از بین خواهم برد (کاری که قبلا هم کردهام). آنها، اروپا و سایرین باید حواسشان باشد...». اما لیندسی گراهام یکی از سناتورهای متنفذ و از حامیان اصلی ترامپ، از نخستين كساني بود كه به استراتژي جديد ترامپ حملهور شد. این سناتور جمهوریخواه بر این باور است که اجرای چنین سیاستی در عمل به سود ایران، به سود بشار اسد و همچنین به سود داعش تمام خواهد شد. میتچ مککونل، رهبر نمایندگان جمهوریخواه در سنای آمریکا همنظر با گراهام، اجرای چنین سیاستی را خدمت به ایران، روسیه، بشار اسد و داعش ميداند و میگوید: منافع آمریکایی به بهترین شکل با رهبری آمریکایی تأمین میشود، نه با عقبنشینی یا خروج. پسازاین دو سناتور برجسته جمهوريخواه در سناي آمريكا، نيكي هيلي، سفير پيشين آمريكا در سازمان ملل كه همواره در كنار ترامپ قرار داشت و از سياستهاي هرچند نادرست او حمايت ميكرد، نيز به منتقدان تصمیم ترامپ پیوست. هیلی در یک پست توییتری بر لزوم پشتیبانی از متحدان آمریکا تأکید کرد و نوشت کردها در مبارزه با داعش نقش مهمی ایفا کردهاند و اکنون خطایی بزرگ خواهد بود که آمریکا مانع از کشتار آنها نشود. سوزان رایس، مشاور امنیت ملی پیشین آمریکا هم به طرح ترامپ واکنش داد و آن را «دیوانگی محض» خواند. رایس در مصاحبه با سیبیاس در پاسخ به سؤالی درباره تأثیر چنین تصمیمی روی نیروهای تحت امر کردها که همکاری نزدیکی با ارتش آمریکا دارند، گفت: اینها کسانی هستند که در چهار سال گذشته در طرف ما جنگیدهاند؛ با تجهیزات ما علیه داعش. آنها در این مسیر کاملا کارآمد بودهاند و جانفشانی بیشماری کردهاند. اما اين تمامي انتقادها عليه ترامپ نبود؛ نانسي پلوسي كه پس از فشارهاي بيشمار تن به آغاز فرايند استيضاح ترامپ داد نيز بهشدت به ترامپ حمله كرد. او تصمیم رهبر کاخ سفید را «بیمحابا و گمراهکننده» توصیف کرد که «خیانتی به متحدان کرد» و «اقدامی احمقانه برای خوشایند یک حاکم خودکامه» خواهد بود. عقبنشيني از طرح جنجالي در همين حال، یکی از مقامات ارشد کاخ سفید پس از گسترش انتقادها گفت كه این کشور طرحی برای خروج نیروهای خود از سوریه ندارد و موضوع تنها بر سر خروج حداکثر ۵۰ سرباز از مناطق مرزی با ترکیه است و اين اقدام به یک معنا دادن «چراغ سبز» به ترکیه برای انجام عملیات نظامی علیه کردها در شمال و شرق سوریه نیست. این در حالی است که ترامپ در پست توییتریاش مدعی شده بود که زمان پاپسکشیدن از «جنگهای مسخره» و بازگرداندن سربازان آمریکا به زادگاهشان فرارسیده است. اما نیروهای دموکراتیک سوریه نيز خروج نیروهای نظامی آمریکا از مناطق مرزی میان سوریه و ترکیه را تأیید کردهاند و سازمان دیدهبان حقوق بشر سوریه در لندن نیز در اطلاعیه خود آورده است که آمریکا نیروهای خود را از مناطق حساس و کلیدی رأسالعین و تل ابیض خارج کرده است. پس از اين تحركات، به فرمان رجب طيب اردوغان، رئيسجمهوري تركيه عملیات نظامی تركها آغاز شد. خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) و شبکه الاخباریه این کشور، اخباری از حمله هوایی ترکیه به تلطویل در حومه استان حسکه در شمال شرقی سوریه منتشر کردند. این دو رسانه سوری اعلام کردند منطقه هدف گرفتهشده متعلق به نیروهای دموكراتيك سوریه بوده است. همزمان، کردها امحای استحکامات خود را متوقف کرده و گشتهای مشترک آمریکا و ترکیه به پایان رسیده است. اكنون مشخص نیست آیا ترکیه با یک حمله تمامعیار پیش خواهد رفت یا خیر، يا اينكه ترامپ بار ديگر تسليم فشارهاي داخلي در كشور ميشود يا خود را با پنتاگون و متحدان جمهوریخواهش درگیر میکند. هرچند ممکن است او دوباره از تصمیم خود بهطور کامل یا نسبی برگردد اما کدام متحد میتواند اکنون به ایالات متحده نگاه کند و شریک بیباک و تنومندی را در كنار خود ببیند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.