اي ميدان، دورت بگردم!
گيتي صفرزاده
بعضيها عقيده دارند امر اخلاقي يعني بتواني خودت را جاي ديگري بگذاري. حالا اين امر حتما تبصره و توضيحاتي هم دارد اما من معمولا در کوچه و خيابان خودم را جاي ديگران ميگذارم. مثلا وقتي به ميدان هفتتير ميرسم و ميبينم شهردار جديد جاي آن کارگاه زشت و آلودهکننده وسط ميدان، يک فضاي باز و سبز درست کرده است، خيلي خوشحال ميشوم اما وقتي ميخواهم از اين سمت ميدان به آن سمت بروم و ميبينم تنها راه عبور يا زيرگذر پلهاي مترو است يا پل هوايي بالاي ميدان، ناخودآگاه خودم را جاي يک معلول حرکتي ميگذارم و ناگزير همان وسط ميدان ثناگويان به شهردار سر جايم باقي ميمانم. گاهي وقتها داخل پيادهرو که هستم، خودم را جاي يک مادر خوشبخت ميگذارم که هنوز فرزندش کوچک است و پا و زبانش باز نشده و لاجرم او را داخل کالسکه نشانده و با خود به بيرون آورده است. در همين رؤياي خوش هستم که به چند بولارد ميرسم و همانجا با کالسکه متوقف ميشوم تا وقتي که بچهام بزرگ و خودش از لابهلاي بولاردها رد شود. اگر نميدانيد بولارد چيست، بايد بگويم همان ميلههاي فلزي هستند که يکهو وسط پيادهروها جلوي پايتان سبز ميشوند تا موتورسوارها نتوانند داخل پيادهرو بيايند؛ همچنین کالسکه بچهها و چرخ معلولان و واکر سالمندان!
بعضي اوقات فکر ميکنم جاي يک شهروند مسئول باشم و به سيستم حملونقل شهري اعتماد کنم و با خودروي شخصي هيچ جا نروم، بعد بلافاصله در نقش يک پدر خانواده فرو ميروم و ميبينم در سيستمي که به من ميگويد بهترين مدرسه براي بچهات در شمال تهران است و بهترين مرکز تفريحي در غرب تهران و بهترين محل کارت در شرق تهران، چقدر زمان براي جابهجايي با وسايل نقليه عمومي براي رسيدن به همه اينها تلف خواهم کرد. روزهايي خودم را ميبرم به دوران کودکيام و سري به محله قديمي ميزنم و دلم ميخواهد با قرارگرفتن در آن نقش حالوهواي خوش آن دوران را درونم زنده کنم. به محله قديمي که ميرسم، ميبينم خانههاي آجري و زيباي محلهمان به آپارتمانهاي زشت و بيقواره تبديل شده و چنارهاي قديمي را سر بريدهاند تا پل براي پارکينگ پاساژهاي غولآسا بگذارند. عطاي کودکي را به لقايش ميبخشم و به همان دوران بزرگسالي برميگردم. روزهايي خودم را جاي هيچکس نميگذارم، همان سر جاي خودم ميمانم و از دور به شهر نگاه ميکنم، ميبينم اتوبانها هر روز بيشتر و خيابانها عريضتر ميشوند. ياد آن جمله قديمي ميافتم که ميگفت راه، سفر ميآورد. فکر ميکنم در اين شهر همه به مسافراني عجول تبديل شدهايم، نه براي رسيدن به جايي و نه حتي براي لذت سفر، به قول جوانترها دوردور ميزنيم و هيچ کوچهاي باقي نمانده است که سرش پسرکان عاشق منتظر عبور معشوقشان مانده باشند: و هيچ رهگذري باقي نمانده که در پيادهرو به ما صبح بخير بگويد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.