|

صنعت‌های بزرگ تهديد پایداری حیات

محمد درويش

هر روز صبح که ژوسون لوپز لایته خانه‌اش را ترک می‌کند، ترس با او همراه است. آیا آنها دوباره خواهند آمد؟ خانواده‌اش را تهدید خواهند کرد؟ دام‌هایش را خواهند کشت؟

اما آنها دقیقا چه كساني هستند؟ آنها مأموران امنیتی متعلق به یک شرکت کشاورزی غول‌آسا در قلب برزیل هستند که وسعت اراضی زراعی که در اختیار دارند به بیش از ۳۰۰ هزار هکتار - مساحتی بیشتر از کشور لوکزمبورگ - می‌رسد. این شرکت با مزارع زیر کشتش هر روز شتابان‌تر از روز پیش به سرادو - دشت‌های گرمسیری برزیل - تجاوز می‌کند و با این کار اساس زندگی کشاورزان کوچک مانند ژوسون لوپز لایته که زمین‌هایشان را نسل به نسل زیر کشت دارند، می‌دزدد. هر کسی که بر سر راه این مزارع عظیم قرار گرفته، زندگی پرخطری دارد. عملکرد این کمپانی اغلب با روش‌هایی فراقانونی بر سر زبان‌هاست: تقلب، زمین‌خواری، کار اجباری و به‌کارگیری متناوب خشونت در برابر ساکنان بومی، سیاهه‌ای که طولانی است. تحقیقات سازمان صلح سبز ثابت می‌کند Estrondo در سطح گسترده‌ای جنگل‌ها و مناطق گرمسیری را نابود می‌کند، بیش از ۱۰۰ هزار هکتار از طبیعت از سال ۲۰۰۰ تاکنون برای ایجاد گاوداری‌های صنعتی، کشت ذرت و به‌ویژه سویا جنگل‌تراشی شده است. تنوع گونه‌ها در سرادو در جهان مقام نخست را دارد و پس از جنگل‌های بارانی آمازون مهم‌ترین اکوسیستم برزیل به‌شمار می‌رود. در اینجا بیش از 11 هزار گونه جانوری و گیاهی- از جمله نمونه‌های نادری مانند آرمادیلوی غول‌پیکر، کرک‌دارسانان و جگوارها- زندگی می‌کنند. سرادو در حال حاضر ۸۸ میلیون هکتار، یعنی نیمی از مساحت اولیه خود را با ایجاد کشاورزی صنعتی از دست داده. اگر پاک‌تراشی با چنین سرعتی پیش برود، در چند دهه‌ آینده تماما نابود خواهد شد. متأسفانه دولت برزیل کاملا از لابی کشت و صنعت‌های بزرگ حمایت می‌کند. بنا بر تحقیقات سازمان صلح سبز شرکت‌های کشاورزی صنعتی و تولید مواد غذایی عظیمی مانند کارگیل و بانج با وجود جنایات محیط‌زیستی و نقض حقوق ‌بشر در حد وسیعی از Estrondo سویا دریافت می‌کنند. اما بر سر سویایی که در برزیل و البته در آرژانتین و پاراگوئه با تأيید دولت‌ها به‌دنبال جنگل‌تراشی و نابودی مناطق گرمسیری کاشته می‌شود، چه می‌آید؟ نگاهی به زنجیره ارسال کالا فاش می‌کند که ۹۰ درصد از این محصول به‌عنوان خوراک دام مصرف می‌شود، به‌طور مثال کارگیل یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گوشت گاو است و فست‌فودهایی مانند مک‌دونالد و برگرکینگ و نیز کمپانی‌های صنایع غذایی از جمله دانون، نستله و یونیلیور را پوشش می‌دهد. از همه بدتر در سال ۲۰۱۰ همه این کمپانی‌ها به‌همراه چند صد شرکت دیگر تعهد دادند محصولاتی را که از نابودی جنگل‌ها به‌دست می‌آیند تا سال ۲۰۲۰ از برنامه خود حذف کنند. اما تاکنون که زمان چندانی تا پایان این فرصت باقی نمانده، این شرکت‌ها در واقع هیچ اقدامی برای توقف جنگل‌تراشی انجام نداده‌اند. از این‌رو سازمان صلح سبز اکنون دولت آلمان را مسئول می‌داند و از او می‌خواهد قانونی وضع کند تا با آن شرکت‌ها استانداردهای محیط‌زیستی و حقوق انسانی- در طول تمامی زنجیره تولید و ارائه کالا، از ماده خام تا محصول پایانی- را رعایت کنند. فرانسه در سال ۲۰۱۷ چنین قانونی را وضع کرد. برای آنکه آلمان هر چه زودتر اقدام کند، صلح سبز به همراهی ۳۰ سازمان دیگر در نظر دارد تا فشار را بر دولت بیفزاید. هم‌زمان صلح سبز نیز با فعالیت در برزیل به همکارانش کمک می‌کند تا با استفاده از بالگردهای مجهز به جی‌‌پی‌اس و پهپادها پیشرفت جنگل‌تراشی را ثبت کنند. چنین داده‌هایی بسیار باارزش هستند و می‌توانند در جریان محاکمات در دادگاه به‌عنوان مدرک علیه کشاورزی‌های صنعتی مانند Estrondo مورد استفاده قرار گیرند. زیرا در مبارزه با کمپانی‌های قدرتمند، کشاورزان کوچکی مانند ژوسون لوپز لایته به هر گونه کمکی نیاز دارند. خواننده عزیز روزنامه «شرق»! همان‌طور که ملاحظه می‌شود، در حالی که فعالان محیط‌ زیست می‌کوشند تا دولت آلمان هم مانند فرانسه و برخی دیگر از کشورهای عضو اتحادیه اروپا، مقررات سختگیرانه‌تری علیه کشت و صنعت‌های بزرگ در برزیل وضع کند، در ایران همچنان سیاست رسمی وزارت جهاد کشاورزی، کوبیدن بر طبل حمایت از کشت و صنعت‌های بزرگ است که البته بسیار تأسف‌آور است. افزون بر آن، توجه کنید که تشکل‌های محیط‌زیستی در اروپا و برزیل از چه قدرت سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای مقابله با طبیعت‌ستیزان قدرت‌سالار برخوردارند. آنها در شرایطی از بالگرد استفاده می‌کنند که در ایران حتی سازمان‌های متولی محیط ‌زیست و منابع ‌طبیعی هم حق استفاده از یگان هوایی اختصاصی را ندارند! چقدر راه نرفته و کار نکرده داریم... چقدر!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.